7
Do psychiatry, psychologa czy psychoterapeuty?

„Ja już dłużej nie wytrzymam! Dzieciak doprowadza mnie do szału! Mąż się uwziął, żeby mnie wkurzać. W domu ciągłe awantury z byle powodu. Boli mnie głowa, po nocach nie śpię, żyję w ciągłym stresie! W pracy szef tylko patrzy jak mi dopiec! Co ja mam z tym wszystkim zrobić?! — jednym tchem wyrzuciła z siebie Katarzyna nerwowo odpychając filiżankę z herbatą.

Sąsiadka spojrzała na nią ze współczuciem i wyłapując chwilę ciszy w tyradzie Katarzyny, delikatnie wtrąciła:

— Może powinnaś z tym wszystkim pójść do psychologa?

— Coooo? — twarz Katarzyny wyrażała skrajne zaskoczenie. — Ja do ciebie jak do człowieka! Opowiadam co mi leży na sercu! A ty mi sugerujesz, że jestem walnięta?

Chwilę potem za Katarzyną z impetem zatrzasnęły się drzwi.

Czy reakcja Katarzyny była uzasadniona? Co sprawiło, że poczuła się urażona? Czy naprawdę sąsiadka sugerowała jej, ze jest chora psychicznie?

Mimo wprost niewiarygodnego postępu naukowo-technicznego i znacznych zmian społecznych, których świadkami byliśmy w ciągu ostatnich lat, są jeszcze dziedziny, zetknięcie się z którymi budzi niepokój i nieufność. Jednym z takich zjawisk jest psychologia. Częstokroć wszystko co się zaczyna na „psycho-” brzmi zastraszająco, kojarzy się z chorobą psychiczną. A tym czasem psyche, psychika to jest termin używany przez starożytnych Greków znaczący duszę lub samą istotę życia. Więc można powiedzieć, że psychologia to nauka o duszy, o życiu, o prawach rządzących ludźmi jako istotami posiadającymi duszę.

Wielu osobom psychoterapia kojarzy się z seansem Kaszpirowskiego, kiedy od patrzenia na świdrującego oczami z ekranu telewizora faceta, goją się rany, a karmiącym matkom zwiększa się ilość mleka. Niektórzy mylą psychoterapię z tajemniczymi zabiegami różnego rodzaju wróżbitów, szamanów, zaklinaczy albo „odczepianiem obcych bytów” przez parapsychologów czy różnej maści znawców ezoteryki. Wszystkie te zjawiska mają niewiele wspólnego z psychologią. No może to, że ludzie szukający pomocy u „cudotwórców”, często pragną rozwiązać swoje problemy natury psychicznej, a osoby parające się każdym z tych zajęć czasami są niezłymi znawcami mechanizmów kierujących ludzką naiwnością. Gorzej jest u tych „specjalistów” ze znajomością mechanizmów psychicznych pomagających człowiekowi rozwiązać jego problemy.

Kim więc powinien być specjalista pomagający człowiekowi w zmaganiach z jego psyche? Psychiatrą? Psychologiem? Czy psychoterapeutą? Wielu używa tych pojęć zamiennie. Spróbujmy więc wyjaśnić, kim jest psycholog, co robi psychiatra i czym się od nich obu różni psychoterapeuta.

Czym psycholog różni się od psychiatry? Na Litwie nie mamy jeszcze tradycji korzystania z pomocy psychologicznej czy psychoterapeutycznej. Wciąż jeszcze dla wielu osób pierwsze skojarzenie ze słowem „psycholog” jest równoznaczne ze słowem „psychiatra”. Toteż propozycję wizyty u psychologa traktują jako sugestię, że są niespełna rozumu, chorzy psychicznie czy też na tyle nieudolni, że nie potrafią rozwiązać swoich problemów samodzielnie. Na psychologów proponujących swoje usługi w szkole, szpitalu, przychodni reaguje się nieufnością, starając się unikać kontaktów z człowiekiem, z którym nawet krótki kontakt może zaowocować etykietką „psychola” i „wariackimi papierami”. Taka reakcja najczęściej wynika z niewiedzy, czym jest psychologia i kim jest psycholog.

Psycholog i psychiatra przede wszystkim różnią się swoim wykształceniem. Psycholog to specjalista posiadający wykształcenie uniwersyteckie w stopniu magistra psychologii. Psychiatra — lekarz, który po ukończeniu studiów medycznych zdobył specjalizację w dziedzinie psychiatrii. Dla osób zwracających się do każdego z tych specjalistów ważna jest ta różnica, że psychiatra posiada prawo wypisywania recept na leki, a psycholog — nie.

Kim jest i w jaki sposób pomaga psychiatra? Psychiatra to przede wszystkim lekarz, który w trakcie ogólnych studiów medycznych zdobył wiedzę z zakresu wielu dyscyplin medycznych: neurologii, kardiologii, gastroenterologii, dermatologii itp. Psychiatra diagnozuje zaburzenia psychiczne zgodnie z międzynarodową klasyfikacją chorób psychicznych, zajmuje się rozpoznawaniem i leczeniem wszystkich chorób mających podłoże psychiczne. Psychiatra diagnozuje i leczy wszystkie zaburzenia psychiczne, ale najczęściej ma do czynienia z osobami o silnie zaburzonej psychice, chorymi psychicznie, osobami psychotycznymi. Najchętniej stosowaną przez psychiatrów metodą leczenia są leki. Czasami stosuje się metody biologiczne (np. leczenie światłem depresji sezonowej).

Kim jest i w jaki sposób pomaga psycholog? Na Litwie w trakcie studiów psychologicznych wybiera się z reguły jakąś specjalność, na przykład psychologia kliniczna, psychologia wychowawcza, psychologia szkolna, psychologia organizacji, psychologia zdrowia czy psychologia kryminalna. Każda specjalizacja określa zakres kompetencji, które się nabywa. Do wykonywania niektórych czynności zawodowych, na przykład stosowania niektórych testów psychologicznych, potrzebne są dodatkowe uprawnienia i licencje. Psycholog bada właściwości funkcji psychicznych człowieka: właściwości intelektu, proces rozumowania (na przykład spójność i ukierunkowanie rozumowania), pamięć, uwagę, wolę i inne. Psycholog określa też właściwości osobowości człowieka (ekstrawersję, intrawersję, poczucie własnej wartości, umiejętność nawiązania i utrzymania kontaktów społecznych i inne). Działalność psychologa polega na diagnozie psychologicznej, opiniowaniu, orzekaniu, na udzielaniu pomocy psychologicznej. Psycholodzy nie zajmują się wyłącznie problemami zdrowia psychicznego.

Wielu psychologów w zależności od uzyskanej specjalizacji, pracuje w szkołach, przedszkolach, różnego rodzaju firmach, najczęściej w takich działach jak marketing, badania rynku, działach zarządzania zasobami ludzkimi (coś w rodzaju dawnego działu kadr), bankach, agencjach reklamowych. Psychologowie są zatrudniani przez służby mundurowe: wojsko, policję, służbę więzienną oraz straż pożarną. Psychologów możemy spotkać w szpitalach nie tylko na oddziałach psychiatrycznych, ale również na dziecięcych, onkologicznych, kardiologicznych, neurologicznych, w rehabilitacji.

Do psychologa ludzie zwracają się w przypadku problemów osobistych, konfliktów w rodzinie, w pracy, w momencie trudnych sytuacji życiowych, kryzysów. Psycholog pomaga poprzez rozmowę, konsultację.
Kim jest psychoterapeuta? Psychoterapeuta to jeszcze jeden specjalista, z którym może się zetknąć człowiek poszukujący pomocy psychologicznej. Psychoterapeutą może być lekarz psychiatra lub psycholog, czasami pracownik socjalny, który po ukończeniu studiów wyższych ukończył trwający nie mniej niż trzy lata kurs psychoterapii. Obecnie istnieje wiele szkół psychoterapeutycznych: psychoanalityczna, psychodynamiczna, terapia systemowa, terapia gesztalt, terapia poznawcza, terapia egzystencjalna i inne. Psychoterapia jest stosowana w leczeniu większości zaburzeń psychicznych jak również w leczeniu niektórych chorób somatycznych (czyli dotyczących ciała, fizycznych). Osobom zdrowym psychicznie psychoterapeuta pomaga lepiej poznać swój świat wewnętrzny, uświadomić dotąd nieznane im mechanizmy psychiczne rządzące ich życiem, przeanalizować przyczyny problemów.

Psychoterapeuta leczy rozmową. Jeżeli psychoterapeutą jest lekarz psychiatra, może on stosować leki. Od konsultacji psychologicznej psychoterapia może się różnić tym, że jest to proces bardziej długotrwały (może trwać nawet kilka lat) i tym, że podczas psychoterapii są poruszane i analizowane głębsze przyczyny zaburzeń i problemów psychicznych klienta.

Kiedy do psychiatry, a kiedy do psychologa? Jeśli wydaje się nam, że codzienność nas przerasta, jeżeli odczuwamy niepokój, pogorszenie stanu zdrowia, jesteśmy niezadowoleni z siebie, czujemy się nieswojo, wyobcowani, jesteśmy smutni, nie mamy siły i chęci zajmować się czymś co nas przedtem interesowało, zaczynamy mieć problemy z koncentracją, czujemy zmęczenie nawet wówczas, gdy nie jesteśmy przepracowani, denerwuje nas coraz więcej rzeczy, mamy częste zmiany nastrojów, jeśli wydaje się nam, że relacje z bliskimi ostatnio znacznie się pogorszyły, przeżyliśmy stratę bliskiej osoby lub rozwód i wydaje się nam, że nie dajemy sobie z tym rady, warto rozważyć wizytę u specjalisty.

Tak naprawdę w przypadku pierwszej wizyty u specjalisty, nie ma decydującego znaczenia, czy będzie to lekarz psychiatra, psychoterapeuta czy psycholog.

Każdy z nich przeprowadzi wstępny wywiad, spróbuje określić istotę problemu, z jakim się do niego zwracamy i zaleci jak mamy postępować dalej. Najważniejsze jest, byśmy nie zignorowali swoich problemów i potrafili w odpowiednim czasie zwrócić się o pomoc.

Jolanta Masian

psycholog.pl@gmail.com

 

 

 

7 odpowiedzi to Do psychiatry, psychologa czy psychoterapeuty?

  1. Józef mówi:

    Artykuł entomologiczny, -entomologiczność tkwi w podejściu do Osoby Ludzkiej „Katarzyny” jakby tyczył insekta nie człowieka bo nie ruah a dualizm ontologiczny tchnie z artykułu pomijającego pneuma w triadzie: psyche-pneuma-somma.

    Tymczasem pojęcie duszy jest, także etymologicznie pokrewne z pojęciem ducha-pneuma. Źródłem wiedzy o koncepcji duszy jest nauczanie Świętego Pawła. Uznaje się, że nauczanie Św. Pawła, choć należało do semickiej tradycji rozumienia duszy-nefesz jako tchnienia życia, przyjęło ono też wpływy antropologii greckiej. Widać je wtedy, gdy traktuje duszę jako osobny element od ciała. Nauczał on, że łaska paschalna nadała duszy (gr. psyche, nous) nowym wymiar, który wyrażony jest słowem pneuma. Augustianizm uznawał kwestię duszy za jedną z najtrudniejszych problemów dla intelektu (łac.obscurissima quaestio). Tomasz uznawał też, że dusza kształtuje zrodzenie i wzrost płodu, Tomizm zakłada rozumność pneuma człowieka w odróżnieniu od bruta: „Dusza rozumna daje ciału ludzkiemu wszystko to, co dusza zmysłowa daje zwierzętom nierozumnym (bruta), wegetatywna roślinom i jeszcze dodaje coś więcej. Dlatego jest ona w człowieku zarazem wegetatywną i zmysłową i rozumną”. Pominięcie sfery pneuma jest błędem antropologicznym każdej diagnostyki medycznej, niezależnie czy „lekarz” ma do dyspozycji kozetkę, stół operacyjny, -ma czy też niema prawa ordynowania medykamentów. Dlaczego zatem poza „Kaszpirowskimi” i innymi szamanami których przywołuje autorka a nie wymienia prawdziwych lekarzy dusz?.

    W latach 80. XX wieku w łonie Kościoła katolickiego zaobserwowano potrzebę wskazania nowych dróg ewangelizacji, nowych wskazań dotyczących aplikacji wymagań wiary w codziennym życiu. Grupy wiernych napotykały trudności z jasnym wyrażeniem prawd, które Kościół uważał za wiarygodne i przyjęte przez tradycję. Pytano też o wskazania dotyczące życia moralnego jako odpowiedzi na ciągle zmieniające się warunki życia przede wszystkim w społeczeństwach wysokouprzemysłowionych. Jan Paweł II podjął wówczas decyzję o przygotowaniu we współpracy z wszystkimi biskupami świata książki, w której przeciętny katolik mógłby znaleźć odpowiedź na pytania dotyczące swojej wiary. W duchu posoborowym postanowiono napisać obszerne dzieło wyjaśniające, w co wierzy współcześnie Kościół. Koordynatorem przedsięwzięcia wybrany został ówczesny kard. Joseph Ratzinger. Prace nad obecnym katechizmem zostały zwieńczone w 1992 r. Opublikowany w 1992 r. Katechizm składa się z pełniącej rolę wstępu konstytucji apostolskiej Jana Pawła II
    366. Kościół naucza, że każda dusza duchowa jest bezpośrednio stworzona przez Boga nie jest ona “produktem” rodziców – i jest nieśmiertelna, nie ginie więc po jej oddzieleniu się od ciała w chwili śmierci i połączy się na nowo z ciałem w chwili ostatecznego zmartwychwstania.
    367. Niekiedy odróżnia się duszę od ducha(…) rozróżnienie to nie wprowadza jakiegoś dualizmu w duszy.

    Celem niniejszego postu jest próba konstatacji istotnego elementu konstytuującego człowieka, potraktowanego w artykule zbyt przedmiotowo, jakby „Katarzyna” była „muchą plujką” a artykuł inspirował jej znawca prof. Niesiołowski!.

  2. Anita mówi:

    To coś nowego i całkiem dobrego. Ten blog jest niezłym źródłem informacji o wszystkim co dotyczy Lekarze dusz. Dzięki, Anita.

  3. pani mówi:

    Spec-Ja-Listy

    Spec. Ja Spec!
    Ja Specjalista!
    Mam nareszcie
    Dyplom czysty.

  4. Barbara mówi:

    Wydaje mi się, szanownej “pani” przydał by się specjalista z wyżej wymienionej branży, ten komentarz jakiś taki odbiegający od tematu, jeśli komuś nie odpowiadają takiego rodzaju artykuły, więc najprościej je nie czytać, a takie komentarze budzi niesmak i określone zdanie o piszącym. Tacy my “tutejsi” Polacy, przywalmy swemu, niech sie nie wymandrza, jak będzie to jakaś -ene, albo
    -ite to uszy po sobie i milczmy, albo zachwycajmy się. Artykuł jest dobry, napisany na odpowiednim poziomie i napewno wielu z niego skorzysta.

  5. Krystyna mówi:

    No nareszcie wiem o co chodzi z tymi wszystkimi zawodami. Dzieki. Czy sa w Wilnie psycholodzy konsultujacy po polsku?

  6. łucja mówi:

    Wiele osób obawia się lub wstydzi skorzystać z pomocy psychologa czy psychiatry, co według mnie jest dużym błędem. Sama nie radziłam sobie z problemami, udałam się do kliniki psychomedic. pl gdzie uzyskałam profesjonalną pomoc i jest w chwili obecnej na prawdę dużo lepiej. Myślę, że warto mimo wszystko udać się do takiej osoby, która może nam pomóc.

  7. cmp mówi:

    niema nic takiego w wizycie u psychiatry

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.