9
Kończy się termin składania wniosków o odszkodowanie za mienie żydowskie

Obecnie na Litwie mieszka około 5 tys. Żydów   Fot. Marian Paluszkiewicz
image-60173

Obecnie na Litwie mieszka około 5 tys. Żydów Fot. Marian Paluszkiewicz

Do końca sierpnia przedłużono termin składania wniosków o odszkodowanie dla ofiar Holokaustu i represji sowieckich. Na razie wypłynęło około 1 100 takich wniosków. Do podziału w tym roku jest 3 mln litów, które państwo litewskie wpłaci na konto powierniczej Fundacji Kompensacji Dobrej Woli powołanej przez wspólnotę żydowską.

— Jest to symboliczna suma, toteż nie jest to odszkodowanie, a raczej wyraz uznania dla tych ludzi ze strony państwa — powiedziała „Kurierowi” Faina Kukliansky, prezes litewskiej Wspólnoty Żydowskiej oraz prezes fundacji powierniczej.
Docelowo Fundacja ma zarządzać środkami z tytułu odszkodowań, jakie rząd Litwy w geście „dobrej woli” ma wypłacić Żydom w ciągu najbliższych 10 lat. W sumie będzie to 128 mln litów, czyli 30 proc. od ogólnej wartości utraconego lub znacjonalizowanego mienia pożydowskiego. Wypłatę odszkodowania przewiduje przyjęta w ubiegłym roku ustawa o odszkodowaniach w ramach dobrej woli za utracone mienie religijnych wspólnot żydowskich. Z ogólnej kwoty tylko 3 mln litów zostaną wypłacone dla osób fizycznych. Pozostałe pieniądze zostaną rozdysponowane w ramach finansowania projektów organizacji żydowskich.

12-osobowa rada fundacji powierniczej składa się z przedstawicieli różnych organizacji mniejszości żydowskiej. Audyt nad działalnością fundacji będzie sprawował urząd kontroli państwowej, który będzie mógł zarządzić wstrzymanie wypłaty kompensaty w przypadku, jeśli ustali naruszenia sprzeczne ze statutem Fundacji. Według statutu otrzymane środki mogą być przeznaczane na finansowanie oświaty, religii, sportu, kultury, projektów naukowych, z zakresu ochrony zdrowia oraz na inne potrzeby związane ze społeczną działalnością organizacji żydowskich.

— Najważniejsi są ludzie, toteż środki zostaną przeznaczone na ich potrzeby, na działalność kulturalną, kształcenie, zachowanie języka i tradycji żydowskich — wyjaśnia prezes Wspólnoty Żydowskiej. Według niej prolongowanie składania wniosków o odszkodowanie było konieczne ze względu na geograficzne rozsianie Żydów litewskich po wojnie.
Do Fundacji wpłynęło około 1 100 wniosków. Prezes Fundacji przypuszcza, że ostatecznie nie będzie ich znacząco więcej.
— Podjęliśmy dodatkowe działania informacyjne. Ukazały się nasze ogłoszenia w największych tytułach prasowych. Chcemy dotrzeć do jak największej liczby osób, którym przysługuje odszkodowanie. Nie jest to jednak łatwe zadanie, gdyż większość z tych ludzi jest już w bardzo podeszłym wieku — mówi nam Faina Kukliansy.

Centrum Kultury Żydowskiej w Wilnie   Fot. Marian Paluszkiewicz
image-60174

Centrum Kultury Żydowskiej w Wilnie Fot. Marian Paluszkiewicz

Odszkodowanie dla Wspólnoty Żydowskiej rząd będzie wypłacał ratami w ciągu kolejnych 10 lat. W ciągu tych lat Wspólnota Żydowska, a raczej fundacja powiernicza będzie musiała te środki rozdysponować. Tak przewiduje ubiegłoroczna ustawa. Żydzi jednak starają się o to, żeby nierozdysponowane środki można byłoby wykorzystać na cele Wspólnoty również w latach następnych. Ale do tego trzeba zmienić prawo.

— Żydzi będą tu i po dziesięciu latach, dlatego chcemy, żeby środki, które nie zdążymy rozdysponować, można byłoby przeznaczyć na działalność organizacji w latach następnych. Do tego jest potrzebna techniczna zmiana ustawy, gdyż obecna jej redakcja traktuje te środki jako budżetowe, więc muszą one być wykorzystane w bieżącym roku budżetowym — wyjaśnia nam prezes Wspólnoty Żydowskiej.
Ostatnio pojawił się też problem nadzoru finansowego nad działalnością Fundacji, gdyż według prawa rządowa izba kontroli nie może przeprowadzać audytów w spółce pożytku publicznego, jaką jest Fundacja. Rząd w maju proponował zmiany, żeby sprawą audytu mogła zająć się spółka prywatna. Sejm jednak odrzucił propozycję rządu, toteż sprawa nadzoru finansowego nadal pozostaje w zawieszeniu.
Obecnie na Litwie mieszka około 5 tys. Żydów. Wspólnota ma szkołę, obiekty sakralne oraz kulturalne. Przed II wojną światową na Litwie mieszkało pond 200 tys. osób pochodzenia żydowskiego. 90 proc. z nich zostało wymordowanych w czasie okupacji niemieckiej. Najwięcej, według różnych szacunków od 70 do 80 tys. zginęło z rąk faszystowskich katów i litewskich kolaborantów w podwileńskich Ponarach.

9 odpowiedzi to Kończy się termin składania wniosków o odszkodowanie za mienie żydowskie

  1. Wereszko mówi:

    Ciekawostka:
    “Najwięcej, według różnych szacunków od 70 do 80 tys. zginęło z rąk FASZYSTOWSKICH katów i litewskich kolaborantów w podwileńskich Ponarach.”

    Mam pytanie do pana Tarasiewicza: ofiary były narodowości żydowskiej,kolaboranci byli narodowości litewskiej,a jakiej narodowości byli ci FASZYSTOWSCY kaci?
    (w całym artykule nie pada słowo “Niemcy”)
    Z góry dziękuję za odpowiedź.

  2. Połaniec mówi:

    W niedzielę 21 września 1941 r. zaczęło się dla Żydów ejszyskich piekło. Do miasteczka przybyły oddziały litewskich szaulisów. Najpierw do Ejszyszek spędzono ludność żydowską z okolicznych miejscowości. 22 września strzelcy litewscy zgromadzili w trzech istniejących przy Placu Szkolnym synagogach około czterech tysięcy Żydów, część zamknięto na pobliskiej targowicy. Po dwudniowych rabunkach i selekcji, większość Żydów wyprowadzono na teren starego, nieczynnego od ponad 100 lat kirkutu, nad Wersoczką i dokonano egzekucji. Jak na ironię, w latach trzydziestych Żydzi zadbali o wykonanie głębokich rowów odgradzających dawny kirkut od okolicznych pól. Ludność żydowską rozstrzeliwali szaulisi, nakazując się rozebrać i położyć w wykopanym uprzednio rowie. Następnie zwłoki zostały przysypane cienką warstwą ziemi, na którą wprowadzano kolejne grupy nieszczęśników.
    „Litwini wprowadzali do rowów otaczających kirkut grupy po 100 osób. Nagim lub prawie nagim Izraelitom kazano układać się w poprzek rowu ciasno jeden obok drugiego. Do tak ułożonych osób ubrani po cywilnemu oprawcy oddawali strzały z karabinów jednostrzałowych, a niektórzy z automatów…” .
    Dowódcą niemieckiego oddziału egzekucyjnego był obersturmfűhrer SS Gamman (Heinrich Hammann) z Sonderkomamando 3, wywodzącego się z Einsatzegruppe A. W zbrodni uczestniczyło również około 20-30 Litwinów z okolicznych wiosek, którym Niemcy dali broń. Była też grupa Litwinów z Ypatingas Burys pod dowództwem Ostrauskusa, razem około 80 Litwinów. Z holocaustu ocalało około 40 Żydów. W dniach 25 – 26 września 1941 roku hitlerowcy zamordowali 3 356 Żydów (w tym 989 mężczyzn, 1636 kobiet, 731 dzieci). W holokauście ejszyskich Żydów nie uczestniczyli żołnierze Wehrmachtu stacjonujący w tym czasie w Ejszyszkach.
    W ciągu kilku dni po masakrze z ukrycia wyszli pozostali przy życiu Żydzi, udając się głównie do okolicznych gett w Raduniu, Lidzie i Wasiliszkach. Polacy z Ejszyszek i okolic przechowywali przez okres okupacji niemieckiej łącznie około 70 Żydów, a sam Kazimierz Korkuć z Ejszyszek ukrywał 28 Żydów. Przez jakiś czas ukrywała się u niego rodzina Sonnensonów.

    W lipcu 1941 r. do Jaszun przybył pluton litewskich żołnierzy i rozlokował się w budynkach stacyjnych stacji kolejowej. We wrześniu 1941 roku policja i żołnierze litewscy spędzili na teren pałacu jaszuńskiego kilkuset okolicznych Żydów. Równocześnie na polach obok Lenkiszek nakazano kopać Żydom dół. Dla uśpienia czujności opowiadano, że rzekomo przeznaczony miał być na przechowywanie ziemniaków. Kilka dni później do Jaszun przybyła kilkunastoosobowa grupa umundurowanych Niemców. 25 września nastąpiła likwidacja jaszuńskigo getta. Żołnierze litewscy, Niemcy i członkowie litewskiego Sonderkomando Nr 3 wyprowadzali grupy Żydów nad przygotowany wcześniej dół i tam ich rozstrzeliwali. Po egzekucji dół został zasypany ziemią, a miało to miejsce koło wioski Gaj. Zamordowano wtedy 575 osób (215 mężczyzn, 229 kobiet i 131 dzieci), rozstrzelano także kilku aktywistów sowieckich. Nikt się nie uratował.
    Dziś w tym miejscu ustawiony jest skromny obelisk informujący o tej tragedii.

    http://www.soleczniki.pl

  3. Wereszko mówi:

    @ Połaniec
    “Dziś w tym miejscu ustawiony jest skromny obelisk informujący o tej tragedii.”

    A czy mógłbyś łaskawie podać co konkretnie jest napisane na tym obelisku?

  4. Połaniec mówi:

    To Wereszko: oto link do zdjęć:

    http://soleczniki.pl/jaszuny-nad-mereczank%C4%85-galeria

    Fot. wykonane w 2009 r.

  5. Wereszko mówi:

    @ Połaniec, Sierpień 12, 2013 at 22:11
    Nadal podtrzymujesz,że “Dziś w tym miejscu ustawiony jest skromny obelisk INFORMUJĄCY o tej tragedii”?
    Czy np. informuje on że “Żołnierze litewscy, Niemcy i członkowie litewskiego Sonderkomando Nr 3 wyprowadzali grupy Żydów nad przygotowany wcześniej dół i tam ich rozstrzeliwali”?

  6. Połaniec mówi:

    Treść napisu na kamieniach na miejscu kaźni Żydów to nie moja sprawa. Widać, że wykonawcom tych napisów nie chodziło o to kto dokonał tej zbrodni. A kamienie w istocie informują o cmentarzu – jeden ofiar holokaustu.
    Nie do końca rozumiem Twoje intencje -sugestie!

  7. Wereszko mówi:

    @ Połaniec, Sierpień 14, 2013 at 00:21
    Moje sugestie?
    Napisałeś nieprawdę,ten obelisk NIE INFORMUJE o tej zbrodni,on ją ZAKŁAMUJE – poprzez niepodawanie KTO tego dokonał.

  8. Połaniec mówi:

    To Wereszko:
    Napis informuje o zbrodni, robi to w stylu uznanym tu za “normę” – natomiast ja napisałem: “skromny obelisk informujący o tej tragedii”. Gdzie ta zarzucana mi nieprawda? Tu jest to samo co w Ponarach – więc po co się mnie czepiasz? Czy te dwa kamienie nie czynią tego? A już myślałem, że może masz więcej informacji na temat okoliczności śmierci Żydów w Jaszunach! Powiem tylko, że trafienie w to miejsce to też spora trudność – nigdzie nie ma informacji! Nie było też zdjęć chociażby w intenecie. A napis – widać – że to Litwinom nie przeszkadza – nie jest powodem do chluby – a my z Korony nie możemy nic uczynić pond to co ja staram się robić od lat czyli pisać! I jeszcze raz pisać! Z uszanowaniem! M. M.

  9. Wereszko mówi:

    @ Połaniec, Sierpień 14, 2013 at 16:01
    Nie mam pretensji do ciebie,mam pretensje do tych co taki napis na pomniku zrobili.
    A propos Żydów:
    Prezydent Izraela, Szymon Peres,10 października 2007 roku na forum ekonomicznym w Tel Awiwie powiedział:
    “Ekonomia Izraela rozkwita. Izraelscy biznesmeni inwestują wokół całego świata. Izrael osiągnął bezprecedensowy sukces ekonomiczny. Dziś osiągnęliśmy gospodarczą niezależność, i wykupujemy Manhattan, Węgry, Rumunię, Polskę. I jak ja to widzę, nie mamy żadnych problemów.”

Leave a Reply

Your email address will not be published.