8
Pisownia nazwisk — w rękach Komisji Języka Litewskiego

Dnia 27 lutego br. Sąd Konstytucyjny RL w końcu uznał, że pisownia imion oraz nazwisk w paszporcie obywatela Republiki Litewskiej jest przede wszystkim kwestią językową.

Główną rolę w tej kwestii ma pełnić Państwowa Komisja Języka Litewskiego (PKJL), której jedną z podstawowych funkcji jest formułowanie wytycznych odnośnie państwowej polityki językowej. Ponadto, opinia Komisji ma być zawsze uwzględniana, jeśli jest rozpatrywana reglamentacja pisowni imion oraz nazwisk w paszporcie.

Najważniejszym wyjaśniającym aspektem Sądu Konstytucyjnego jest stwierdzenie, że nielitewskie imiona oraz nazwiska mogą być zapisane nie tylko za pomocą litewskich liter, ale również można używać innych symboli alfabetu łacińskiego, które są zgodne z tradycją języka litewskiego i nie naruszają tożsamości języka państwowego.

Europejska Fundacja Praw Człowieka (EFHR) przypomina, że dotychczas Komisja miała swoją jasną pozycję na temat oryginalnej pisowni imion i nazwisk. A mianowicie Komisja twierdziła, że nielitewskie imiona i nazwiska nie należą do systemu języka litewskiego i nie powinny być lituanizowane. Jako przykład Komisja wskazała na nielitewskie nazwy firm, znaki towarowe, czasopisma, nazwy zespołów artystycznych itd. Ponadto, w opublikowanej 14 stycznia 2008 r. opinii PKJL twierdzi, że w każdym języku są używane elementy języków obcych, czyli imiona i nazwiska też, jednak jeszcze żaden system językowy nie został zniszczony z tego powodu.
Uwzględniając powyższe stanowisko Komisji, EFHR pokłada nadzieję, że Komisja nadal będzie się trzymała swojej pozycji odnośnie pozytywnych zmian w reglamentacji praw językowych. Fundacja nieraz zwracała uwagę, że kwestia oryginalnej pisowni imion i nazwisk staje się coraz bardziej aktualna nie tylko dla przedstawicieli mniejszości narodowych, ale też dla osób, które zawarły małżeństwo z obcokrajowcem.

Więcej informacji na temat pisowni imion i nazwisk można znaleźć na stronie internetowej EFHR: http://www.efhr.eu/imie/. EFHR oferuje bezpłatną pomoc prawną w tym zakresie.

EFHR

8 odpowiedzi to Pisownia nazwisk — w rękach Komisji Języka Litewskiego

  1. Reytan mówi:

    W Parlamencie Europejskim, z udziałem wysokiego przedstawiciela Komisji Europejskiej, na specjalnym posiedzeniu intergrupy do spraw tradycyjnych mniejszości, wspólnot narodowych i językowych omawiano sytuację polskiej mniejszości narodowej na Litwie.

    W związku z niepokojącymi wydarzeniami dotykającymi Polaków na Litwie, polegającymi na nakładaniu bardzo wysokich kar za używanie dwujęzycznych nazw informacyjnych oraz zakazie pisowni nazwisk w formie oryginalnej, przewodniczący intergrupy, węgierski europoseł Csaba Tabajdi, zajmujący się w Parlamencie Europejskim tematyką wielojęzyczności i wieloetniczności, zorganizował specjalną debatę. Omawiano problem eliminacji z życia publicznego Litwy, a promowanej w Unii Europejskiej, różnorodności językowej na obszarach tradycyjnie i zwarcie zamieszkałych przez autochtoniczne mniejszości narodowe. Na prośbę przewodniczącego, sytuację mniejszości narodowych na Litwie przedstawił poseł do Parlamentu Europejskiego Waldemar Tomaszewski. Zwrócił on szczególną uwagę na drakońską karę nałożoną na samorządowca polskiego pochodzenia z rejonu solecznickiego, Bolesława Daszkiewicza, za dwujęzyczne tablice informacyjne wiszące na prywatnych posesjach. Pomimo, że rejon ten zamieszkały jest w 80% przez polską mniejszość.

    “Obecnie Unia nie byłaby nic warta bez swojej wielojęzyczności i wieloetniczności, to jest sama dusza i sedno Unii Europejskiej. Mamy zobowiązanie do ochrony różnorodności kulturowej i językowej, ale musimy w tej sprawie uczynić o wiele więcej” – powiedział Jonathan Hill, vice szef gabinetu komisarz Androulla Vassiliou ds. edukacji, kultury, wielojęzyczności i młodzieży.

    “Sytuacja Polaków na Litwie jest podobna, a nawet nieco gorsza niż sytuacja Rosjan na Łotwie. Przeciwko takim krajom jak Litwa należy podjąć szczególne działania, gdyż Polacy są dyskryminowani, a to podważa istotę europejskości” – podkreślił mocno hiszpański eurodeputowany Iñaki Irazabalbeitia Fernández.

    Kompromitującą próbę obrony dyskryminującej mniejszości na Litwie polityki, podjął europoseł Justas Paleckis, za co został ostro skrytykowany przez obecnych posłów. A Csaba Sógor, węgierski europoseł, porównał tę argumentację do stosowanych w reżimach totalitarnych.

    “Nazwisko człowieka – to jest część identyfikacji, to podstawowe prawo człowieka. Czy Polak musi umrzeć, żeby odzyskać swoje nazwisko?” – tak skrytykował zakaz pisania nazwisk w języku mniejszości polski eurodeputowany Janusz Wojciechowski.

    Dyskusję podsumował przewodniczący intergrupy, europoseł Csaba Tabajdi, mówiąc – “Polska mniejszość na Litwie musi mieć zagwarantowane prawa przez państwo litewskie. Stanowisko pani prezydent Grybauskaitė jest niedopuszczalne, gdyż idzie w stronę przymusowej asymilacji. Będziemy chronić wszystkie mniejszości narodowe, bo jest to naszym obowiązkiem. Taką oto wiadomość ślemy do prezydent Litwy. Na takie traktowanie Polaków nie ma zgody”.

    W debacie wzięło udział kilkunastu europosłów, poza wymienionymi, między innymi: François Alfonsi, Jarosław Kalinowski, Arkadiusz Bratkowski, Tatjana Ždanoka, Bernd Posselt.

  2. dobrze mówi:

    a czy Komisja nie w rekach faszystow?

  3. Kmicic mówi:

    dyskutowanie o tym czy 2+2=4, a może jednak nie 4 ?

  4. hem mówi:

    do Reytan(1):

    Jeżeli uważasz,że jesteś takim znawcą tematu(np.pisownia nazwisk),to wytłumacz tu obecnym ten “fenomen” (czyt.poniżej)i odpowiedz na pytania,bo żaden z awupelowskich ideologów nie był w stanie odpowiedzieć (o awupelowskich trollach internetowych,wystukujących komentarze na samorządowych komputerach w godzinach pracy,nie rozmawiamy).
    A więc:
    –Kto nie pozwala wiceminister oświaty Tamošiūnaitė – osobie reprezentującej partię (AWPL) niosącą na swych transparentach hasła z żądaniami prawa rodakom na polską pisownię nazwisk i deklarującej w wyborach narodowość polską, zapisywać dzisiaj swoje nazwisko w polskim brzmieniu,bez litewskiej końcówki?
    Niby takie proste i prawo nie zabrania i przewidziano to w polsko-litewskim traktacie z 1994 roku.
    Albo posłowie na Sejm RL z ramienia AWPL:Tamašunienė,Kvetkovskij,Jedinskij.
    — Kto im nie pozwala zapisywać dzisiaj swoje nazwiska bez litewskich i rosyjskich końcówek?
    O innych znanych przypadkach już nie wspomnę.

  5. dobrze mówi:

    do hem: bo tomaszewski zbiera wszystkich “swoich”?

  6. lepiej mówi:

    Wreszcie sąd konstytucyjny zaczyna inaczej gadać. Do finału jeszcze droga daleka, ale jakiś postęp jednak jest. Czyżby to była jaskółka zmian?
    Jeśli tak, to jest to przede wszystkim efekt konsekwencji i metodycznych działań AWPL, która zawsze twardo stawia sprawę tzw. polskich postulatów. Z nimi polska partia szła do wyborów, z nimi wkroczyła do koalicji, ani na jotę ich nie odpuszcza nawet wobec nacisków czy kłamstw Grybauskaite albo Landsberga.
    Jest więc nieco lepiej, ale może być dużo lepiej.

  7. black mówi:

    W sprawie nazwisk pełna zgoda. To niesłychany skandal, że odbiera się Polakom – i tym żyjącym obecnie, ale przecież również tym historycznym postaciom – brzmienie (zapis) ich nazwiska. Podkreślam – również nie żyjącym się odbiera to prawo, a więc reakcja polskiego co najmniej MSZ jest jak najbardziej wskazana i na miejscu (nie byłaby mieszaniem sie w sprawy wewnętrzna obcego państwa)

    Chciałbym zwrócić uwagę i postawić taką tezę: czy przypadkiem część winy nie ponosi za to również redakcja Kuriera Wileńskiego? Oto dowód z marca 2014:

    “Kurier Wileński
    From Wikipedia, the free encyclopedia
    Kurier Wileński Kurier Wileński logo.png
    Type Daily newspaper
    Format F4
    Owner(s) VšĮ “Kurier Wilenski”
    Publisher UAB “Klion”
    Editor Robert Mickiewicz
    Staff writers 24
    Founded 1796
    Language Polish language
    Headquarters Vilnius, Lithuania
    Circulation 2,500 daily
    3,500 Saturday
    ISSN 1392-0405
    Official website kurierwilenski.lt

    Kurier Wileński (literally: Vilnian Courier) is the main Polish-language newspaper in Lithuania. Printed in Vilnius, it is the only Polish-language daily newspaper published east of Poland. A direct descendant of both the 19th-century newspaper of the same name and the Czerwony Sztandar newspaper, created by the Soviet authorities in 1953 as a means of Sovietization of the Polish diaspora left in the Polish areas annexed by the Soviet Union. The newspaper is a member of the European Association of Daily Newspapers in….”

    “Kurier Wileński (literally: Vilnian Courier) is the…”

    Czy tak powinno być, czy raczej “Kurier Wileński (literally: Wilnian Courier) is the…”
    wszak dotyczy ten wpis zarówno okresu historycznego, jak i aktualnej nazwy pisma – a więc odwołanie się do jakiegoś “Vilnian”, a nie do Wileński, Wilno – jest niczym innym jak akceptacją bolszewickiego stanowiska w tej sprawie.

    Oczekiwałbym w tej sprawie stanowiska Redakcji, jeśli łaska, a w przypadku posiadania racji – reakcji w Wikipedii.

    Z poważaniem

  8. B. mówi:

    Co to znaczy: “można używać innych symboli języka łacińskiego, które są zgodne z tradycją języka litewskiego i nie naruszają tożsamości języka litewskiego”?
    Przecież w litewskiej pisowni nie ma takich liter jak ł, ś, ć ż, dż. dź, ó, ń, ż .A więc byle urzędniczyna będzie uważał, że takich nazwisk jak Pieńkowski, Ładysz, Górski, Niećko nie można zapisać zgodnie z ich oryginałem, bo to narusza tożsamość języka litewskiego.
    Czyli wyszło tak, jak powiada Wałęsa: Jestem za, a nawet przeciw.

Leave a Reply

Your email address will not be published.