18
Uczczono Dzień Zagłady Żydów na Litwie

Obchody te upamiętniają likwidację w 1943 r. Getta Wileńskiego, a w tym roku zbiegły się też z 70. rocznicą likwidacji getta w Kownie i Szawlach<br>Fot. ELTA

Obchody te upamiętniają likwidację w 1943 r. Getta Wileńskiego, a w tym roku zbiegły się też z 70. rocznicą likwidacji getta w Kownie i Szawlach
Fot. ELTA

Wczoraj, 23 września, na Litwie obchodzono Dzień Zagłady Żydów Litewskich. Obchody te upamiętniają likwidację w 1943 r. Getta Wileńskiego, a w tym roku zbiegły się też z 70. rocznicą likwidacji getta w Kownie i Szawlach.

„Dzisiaj, podobnie jak każdego roku we wrześniu, patrzymy prawdzie w oczy i opłakujemy tragedię narodu żydowskiego, która jest również naszą tragedią. Dzisiaj wspólnie z wami chylę czoło, upamiętniając ofiary Holokaustu” — powiedział premier Algirdas Butkevičius podczas obchodów Dnia Zagłady Żydów Litewskich przed Memoriałem Ponarskim. Uroczystość tę poprzedził pochód uczniów i nauczycieli szkół litewskich, którego trasa prowadziła od stacji kolejowej w podwileńskich Ponarach do miejsca masowej zagłady w miejscowym lesie. W okresie II wojny światowej była to ostatnia droga, którą pokonywali ofiary Holokaustu, którego ofiarami padło ponad 200 tys. litewskich i polskich Żydów (Litwaków). Szacuje się, że wojnę na terenie Litwy przetrwało zaledwie 15 tys. osób pochodzenia żydowskiego. Obecnie wspólnota żydowska na Litwie liczy około 5 tys. osób.

Eksterminacja Żydów na Litwie rozpoczęła się faktycznie po zajęciu kraju (wraz z Wileńszczyzną) przez niemieckiego okupanta. Ludobójstwo na narodzie żydowskim było tolerowane, nieraz również czynnie wspierane przez kolaborantów litewskich. Właśnie litewska formacja „Ypatingasis būrys” w znacznym stopniu odpowiedzialna jest za zagładę Żydów w Ponarach.

Do dziś jest to drażliwa kwestia w litewskiej historii, gdyż wielu jej bohaterów narodowych, nie tylko walczyło z okupantami, ale też było powiązanych z wydarzeniami Holokaustu na Litwie. Jednak wielu też Litwinów ratowało Żydów przed zagładą, narażając się na niebezpieczeństwo i narażając życie swoich bliskich.

„Naszym celem — wszystkich — i rodziców, i nauczycieli — jest nie dopuścić do zapomnienia czarnych i strasznych okresów historii, które dla narodu żydowskiego i całej Litwy stały się tragiczną stratą. Wspólnie musimy wychowywać młode pokolenie w duchu humanizmu, wzmacniać tolerancję w naszym społeczeństwie, przeciwstawić się przejawom nienawiści narodowościowej” — podkreślał w swoim przemówieniu premier Butkevičius. Dziękował też „Sprawiedliwym wśród narodów świata” za ich odwagę w ocaleniu Żydów przed zagładą.

„Litewscy Żydzi byli, są i pozostaną częścią historii Litwy. By te słowa spełniły się, należy stale pamiętać o ważnych momentach z przeszłości. Nie możemy wykreślać z pamięci sprawy bolesne” — uważa też przewodnicząca Wspólnoty Żydów Litewskich Faina Kukliansky.

Dzień Zagłady Żydów Litewskich został ustanowiony w 1994 roku. Jest związany z datą likwidacji Getta Wileńskiego, którego ostateczna eksterminacja nastąpiła 23-24 września 1943 r. Osłabionych i chorych Żydów wywieziono wtedy do obozów zagłady w Majdanku i Sobiborze lub rozstrzelano w Ponarach. Około 7 tys. osób zdolnych do pracy przewieziono do obozów pracy na Łotwie i w Estonii.

W czasie II wojny światowej na Litwie zamordowano 90 proc. przedwojennej społeczności żydowskiej.

Uroczystości ku czci ofiar Holokaustu na Litwie trwają już od 17 września.

W piątek, 19 września, prezydent Dalia Grybauskaitė odznaczyła Krzyżem za Ratowanie Ginących 51 obywateli Litwy, którzy podczas wojny ukrywali Żydów. Większość odznaczenia otrzymało pośmiertnie. Wśród nich są też Polacy — Izabella i Sylwester Korowaccy — pochodzący z Nowych Święcian.

Główne uroczystości obchodów Dnia Holokaustu na Litwie przebiegały jednak we wtorek.

Oprócz ceremonii w Ponarach, pamięć ofiar Holokaustu uczczono również w Sejmie. Swoje wtorkowe obrady parlament rozpoczął od uroczystego posiedzenia poświęconego 70. rocznicy likwidacji getta w Szawlach i w Kownie.

Z kolei po południu, po uroczystościach przed Memoriałem Ponarskim, w wileńskim kościele św. Katarzyny odbył się uroczysty koncert z udziałem chóru „Jauna muzika” — dyrygował Ronen Borshevsky z Izraela.

Gościem specjalnym tegorocznych obchodów Dnia Holokaustu na Litwie jest Nobuki Sugihara, syn ambasadora Japonii na Litwie Chiune Sugihary, który w okresie wojny uratował ponad 6 tysięcy Żydów polskich i litewskich.

Uroczystości upamiętniające tragedię Żydów litewskich organizowano w również w Kownie, Kłajpedzie, Poniewieżu i Szawlach — wszędzie tam gdzie są miejsca masowej zagłady społeczności żydowskiej.

18 odpowiedzi to Uczczono Dzień Zagłady Żydów na Litwie

  1. Jur mówi:

    W dalszym ciągu ani słowa o bezpośrednimi i masowym udziale Litwinów w mordowni na Ponarach i służenia w Wermachcie,Gestapo oraz w więzieniu na Łukiszkach .W dalszym ciągu nie ma przyznania się Litwinów do winy i prośby o przebaczenie. Wylewane są krokodyle łzy. Młode pokolenie nic o tym nie wie [ bo jest to ukrywane] a w świat idzie fałszywy przekaz o tych zbrodniach. Ponary zostały zjudaizowane w masowym przekazie a przecież mordowani tam byli obywatele polscy narodowości żydowskiej i polskiej .Na gmachu dawnego Sądu przy ul Giedymina [ dawnej {Mickiewicza] gdzie obecnie jest Muzeum Ludobójstwa nie ma nawet ani jednej tablicy o katowanych tam Polakach w okresie okupacji niemieckiej są tylko tablice o katowanych Litwinach przez bolszewików po 1945 roku . Rządzący nie chcą wiedzieć że tych zbrodni nie da się przemilczeć i z czasem to nie ulegnie zapomnieniu – trzeba zdobyć się na odwagę przyznania się do sprawstwa.

  2. Jur mówi:

    O tym trzeba pamiętać w imię przyszłości nie w imię zemsty lecz pojednana.Pojednania na zasadzie
    chrześcijańskich. WIĘZIENIE NA ŁUKISZKACH po czerwcu 1941
    Pracownicy służby więziennej na Łukiszkach po wejściu Niemców do Wilna w czerwcu 1941:
    Arsztikis Stasys, Draubulis Stasys, Grigalewiczius Stasys, Korskaka Jakubas,
    Kudirka Jonas, Lukoszewiczius Wincas, Paszkiewiczius Wytautas, Reimorys Stasys,
    Rimkiewiczius Jonas, Saczewiczius Mieczys. Skiejwalas Jonas, Staszkiewiczius Petras, Stuczinskas Stasys, Szimkunas Zigmas, Tiszkiewiczius Antanas, Tiszkiewiczius Juozas, Wainginis Petras, Zdanawiczius Juozas, Żembinkas Wytautas,
    Żikaras Jonas,
    Pracownicy więzienia na Łukiszkach :
    Naczelnik: Ugienskis Juozas ,
    Zastępca naczelnika : Grunskis Jonas ,
    Kierownik administracji: Jamelkis Pranas
    Dział dyżurnych od 1941 :
    Urbonaitis Juozas, Żelwis Pranas, Stuczinskas Stasys,Repejka Wiktoras,Sacewiczius Mieczys,Skeiwalas Jonas, nadzorcy :Serapinas Jonas, Barusewiczius Jupzas, Barysas Wytautas, Bekeszaus Kazys,Cedwilas Stasys, Draubulis Stasys, Grigalewiczius Stasys, Gudanawiczius Mikas, Iwanauskis Bronius, Iwaszkiewiczius Pietras,Karabas Antanas,Kareckas Kazys
    Kareckienie Elena, Korsakas Jakubas, Kupczys Leopoldas, Lepeszka Jonas, Litwinskas Prana\s, Lucaitis Petras, arkiewiczius Juozas, Matulauskas Jonas,
    Matulis Bolius, Miżutawiczius Robertas, Ostrauskas Kostas, Praulis Stasys,
    Paszkiiewiczius wytautas, Paszkiewiczius Pranas, Paulauskas Jonas, Pauluskas Wladas, Petraszka Romualdas, Reimorys Stasys, Rimkiewiczius Jonas,Rudinka Antanas, Ruszcica Leonas, Sawickas Wytautas, Smeta Wytautas, Siauczunas Petras,
    Stankiwiczienie Matilda , Stankus Karolis, Staniewiczius Petras, Szimkunas Zigmas,
    Szukis Apolinaris,Taraszkiewiczius Antanas, Tiszkiewiczius Antanas, Tuszas Bronius, Waiginis Petras, Wajczulonis Ignas, Walużis Petras, Wilkielis Waclowas, Zambinskas
    Wytautas, Zdanowiczius Juozas, Żemajtinie Urszule, Zirkas Jonas …..
    Bartusewiczoius Kazys, Bastijokas Jonas,Błużas Jonas, Bolna Jonas,Brazataitis Pranas,Brazis Wincas, Budrys Stasys,Bulewinas Jonas,Czaplikas Kazys, Czekulonis
    Waclowas, Czekulonis Ksaweras,Czesnulis Tomas,Garnis Wytautas,Gawienauskas Stasys, Girdenis Ignas, Gławickas Wladas, Grieże stasys, Grigorawiczius Bronius,Griżus Jonas. Jakielaitis Kazys, Jeczys Feliuksas, Kałpokas Kazys, Kapinkas Stasys, Karnackienie Adele,Karlonas Wincas, Kaziukonis Juozas, Klewinskas Antanas, Klimanowiczius Jonas,Klukas Juozas, Knabikas Juozas, Kondratowiczius Jonas, Kopustas Stasys, Kozakiewiczius Leonas, Kondrotas Aleksas, Kurewiczius Juozas, Losewiczius Antanas, Lukoszewiczius Wincas, Legenis Jonas, Maciulewiczius Adilfas, Mackiewiczius Bolius, Maczulantis Jonas, Maksimawiczius Monika, Magelinskas Stasys, Misiukonis Pranas, Miszelkis Kazys, Nargiela Petras….Obelewiczius Pranas, Olszauskas Stasys, Olszauskas Wladas, Pałubinas Powiłas,Parulienie Ona, Pieczulis Kazys, Pociejunas Juozas, Poszkaitis Kazys, Puodżunas Petras, Radkiewiczius Andrius, Rutkauskas Ignas, Sabulis Antanas, Sałnaite Emilia,
    Sargiełaite Wanda, Semkowskas Jakubas, Silafertas Edwardas, Silżewiczius Antanas,
    Simanewiczius Antanas, Siniszkiewiczius Jonas, Skiwelis Juozas, Stailiulonis Juozas, Stapulonis Antanas, Stieponawiczius Kazys, Strażnickas Juozas,Swedas Jonas, Tomuszunas Antanas, Tamulis Jeronimas, Taraszkiewiczius Wincas, Tauktus Pranas, Urbanawiczius Stasys,Warkulewiczius Juozas, Wersznickas Władys, Wieliczka Antanas,Wielwis Silwestras,Wilkinis Antanas, Wiszkielis Jonas, Wrublauskas ikołas,Zabrauskas Petras, Żukauskas Stasys,

  3. Połaniec mówi:

    Po wejściu Niemców na Wileńszczyznę do Jaszun przybył pluton litewskich żołnierzy i rozlokował się w budynkach stacyjnych stacji. We wrześniu 1941 roku policja i żołnierze litewscy spędzili na teren pałacu jaszuńskiego kilkuset okolicznych Żydów. Równocześnie na polach obok Lenkiszek nakazano kopać Żydom dół. Dla uśpienia czujności opowiadano, że rzekomo przeznaczony miał być na przechowywanie ziemniaków. Kilka dni później do Jaszun przybyła kilkunastoosobowa grupa umundurowanych Niemców. 25 września nastąpiła likwidacja jaszuńskigo getta. Żołnierze litewscy, Niemcy i członkowie litewskiego Sonderkomando Nr 3 wyprowadzali grupy Żydów nad przygotowany wcześniej dół i tam ich rozstrzeliwali. Po egzekucji dół został zasypany ziemią, a miało to miejsce koło wioski Gaj. Zamordowano wtedy 575 osób (215 mężczyzn, 229 kobiet i 131 dzieci), rozstrzelano także kilku aktywistów sowieckich. Nikt się nie uratował. Dziś w tym miejscu ustawiony jest skromny obelisk informujący pokrętnie o tej tragedii.
    Jesienią 1942 roku Niemcy i litewscy policjanci dokonali kolejnej zbrodni rozstrzeliwując koło terpentyniarni bliżej nieznaną liczbę osób, schwytanych w oddalonych puszczańskich wioskach, oskarżonych o sprzyjanie sowieckim partyzantom. Kilka tygodni później policjanci litewscy rozstrzelali przywiezioną z grupę kilkudziesięciu Żydów, podobno uciekinierów z wileńskiego getta. Miało to miejsce na południowy zachód od stacji Jaszuny.
    Litewscy urzędnicy pracujący w Jaszunach, zostali wciągnięci do dobrowolnej służby na usługach okupanta. Otrzymywali oni od Niemców broń i uczestniczyli w rewizjach, służbie patrolowej, poszukiwaniach zbiegłych jeńców i Żydów. Jeden z służalczych Litwinów podjął się zabić schwytaną przez policję Żydówkę z dzieckiem. Zbrodni dokonał w pobliżu kapliczki św. Antoniego w Zielance koło Miasta -Ogrodu Jaszuny. Inny Litwin po pijanemu postrzelił młodego Polaka, pracującego na kolei, wychowanka rodziny Siagłych. Złą sławą cieszył się wspomniany Ratkevičius. Wiosną 1944r. dokonał zabójstwa pojmanego młodego człowieka. Wyprowadził nieszczęśnika, skrępowanego sznurem i zastrzelił obok stacji kolejowej Jaszuny .

  4. Koroniarz mówi:

    Żydów mordowali przede wszystkim Lietuvisi. Dzięki temu dziś ich przodkowie żyją sobie spokojnie w niegdyś polskim i żydowskim Wilnie i nazywają je “swoim”.
    Cześć pamięci ofiar, hańba lietuvskim zbrodniarzom!

  5. czarek mówi:

    Zydzi litewscy , Zydzi polscy ? . Jaki sens ma podkreslanie lub wogole wyroznienie przynaleznosci panstwowej tych zamordowanych ludzi.? . Czyzby bedac Zydami litewskimi byli traktowani inaczej niz Zydzi polscy?. Byli zamordowani poniewaz ktos zadecydowal ze nie byli “pochodzenia aryjskiego”. Ktos inny zgodzil sie z tym poniewaz ” to byl dobry czas aby oczyscic narod/narody z parchow “. Jeszcze inni uznali ze ” Zyda sie to nalezy poniewaz to oni zabili Chrystusa “.

  6. Cenzor Carski Walter mówi:

    do admina:

    Dobra robota z naprawą działania odnośników do artykułów (można otwierać ich w nowym oknie)!

    Radziłbym też zostawić tylko jedną z tabel “Zobacz więcej z tej kategorii” oraz “Nowe | Komentarze | Popularne” , bo trochę dziwnie to wygląda gdy się dwoi. Na przykład jeśli to możliwe umieścić tą pierwszą w drugiej(najlepiej w końcu), bo ma według mnie zbyt zaszczytne miejsce jak do swej użyteczności.

  7. Cenzor Carski Walter mówi:

    Ech, zauważyłem po napisaniu. Odnośniki ładują artykuły w nowym oknie, podczas gdy po prostu klikając na nie na tytułowej stronie nic się nie staje.

  8. Kris mówi:

    Dla ścisłości. Na Litwie żydów mordowali Litwini. W Polskim Wilnie i na Wileńszczyźnie też Żydów mordowali Litwini.
    I tak na Litwie:
    1941 – litewscy zbrodniarze i niemiecka Sipo zamordowali w Kownie 3.800 Żydów. Był to największy z pogromów dokonanych z udziałem Litwinów w czasie II wojny światowej.
    Inspiratorem pogromu był dowódca Einsatzgruppe A – Franz Stahlecker, zaś mordem dowodził szef miejscowych litewskich oddziałów paramilitarnych Algirdas Klimatis, na czele 400 litewskich ochotników. Drugą, 200-osobową grupą zbrodniarzy dowodził doktor Zigonys. W nocy z 25 na 26 czerwca wysadzili oni w powietrze i podpalili wiele kowieńskich synagog i 60 żydowskich domów, a potem rozpoczęli egzekucje. Zabito – również kijami – 1500 Żydów, następnego dnia 2.300. W kolejnych dniach na prowincji zamordowano 1.200 Żydów. Donosili o tym w raporcie do Berlina oficerowie Einsatzgruppen.

    W okupowanej Polsce:
    Podobne masakry z udziałem Niemców i Litwinów miały miejsce na Wileńszczyźnie. Masowe rozstrzeliwania Żydów zaczęły się 4 lipca 1941 r. w Ponarach. Mordowano tam także Polaków. W ciągu pół roku – do końca grudnia 1941 r. – zabito tam 33,5 tys. Żydów. Niemieckie Einsatzkommando EK3 i litewskie Sonderkommando zamordowały też co najmniej 13 tys. Żydów z Niemenczyna, Nowej Wilejki, Ejszyszek, Trok, Siemieliszek, Święcian i Kiemieliszek. Kolejne 5 tys. zamordowano w Święcianach, Michaliszkach i Oszmianie w 1943 r.
    Z getta wileńskiego w sierpniu – wrześniu 1943 r. 7 tys. mężczyzn trafiło do obozów koncentracyjnych w Estonii, 4 tys. kobiet i dzieci – do obozu zagłady w Sobiborze, kolejne 3.700 kobiet i mężczyzn do obozów na Łotwie i w Estonii. Na kilka dni przed zdobyciem Wilna przez sowietów rozstrzelano ostatnie 2.500 Żydów z Wilna.
    Wojnę przeżyło w lasach ok. 2-3 tys. Żydów wileńskich.

    Źródło: http://kresy24.pl/24150/25-czerwca-w-historii-kresow/

  9. Wereszko mówi:

    1941 – litewscy zbrodniarze i niemiecka Sipo zamordowali w Kownie 3.800 Żydów (!!!). Był to największy z pogromów dokonanych z udziałem Lietuvisów w czasie II wojny światowej. No ale,oczywiście, potępiamy tylko Niemców. O! przepraszam, NAZISTÓW.
    Cały świat wie (dzięki polakożerczym Żydom) o RZEKOMO polskiej zbrodni w Jedwabnem ale nikt na świecie nie wie o LIETUVSKIEJ zbrodni w Kownie i Ponarach.

  10. Wereszko mówi:

    Panie Tarasiewicz, co znaczą te słowa:
    “Do dziś jest to drażliwa kwestia w litewskiej historii, gdyż wielu jej bohaterów narodowych, nie tylko walczyło z okupantami, ale też było powiązanych z wydarzeniami Holokaustu na Litwie.”

    Powiedz pan: z jakimi to OKUPANTAMI (liczba mnoga, conajmniej dwóch!) walczyli lietuvscy “bohaterowie narodowi”? z Niemcami? z Sowietami? z Polakami? Będę wdzięczny za informację.
    A cóż to jest ten pański “Holokaust” (z dużej litery)? Ilu Żydów zginęło w tym “holokauście”? Podobno 6 mln. Ale gdzie są badania naukowe,że akurat tylu? bo Żydzi tak powiedzieli?
    Czy wie pan,ilu Żydów zginęło w Auschwitz? Początkowo podawano,że 3 mln.,potem że 2 mln., ostatnio że 1 mln (F.Piper i inni). Przy tym ciekawostka: wraz ze zmniejszaniem się liczby ofiar Auschwitz NIE zmniejsza się liczba całkowita 6 milionów!
    Uwaga: każdy,kto podważy liczbę ofiar tzw. holokaustu, może być wtrącony do tiurmy za “kłamstwo oświęcimskie”.

  11. LT-PL mówi:

    Do Jura
    W dniu dzisiejszym na portalu WP jest duży artykuł na temat Genrikasa Zimanasa, dowódcy sowieckiego oddziału, który 29 stycznia 1944 r. bestialsko wymordował polską wieś Koniuchy. Oddział składał się z Rosjan, Lietuvisów i Żydów.

  12. Koroniarz mówi:

    Przerażające jest to, że wśród lietuvskich oprawców dominują polskie nazwiska. Oto, do czego doprowadziła obłędna ideologia “Auszry” i Basanowicza.

  13. Kaziuk- Wilniuk mówi:

    Koroniarz napisał(a):
    25 września 2014 o godz. 13:17 – bo nie nazwisko ani wyznanie decyduje o tym czy ktoś ma zadatki na mordercę ale jego przekonania.Widzisz jak rusaki walczą propagandą swoją o dusze otępiałych rusaków?Szał miłości rusaków do rasPUTINA osiąga kulminację jak w czasach Hitlera

  14. Wereszko mówi:

    @ czarek
    24 września 2014 o godz. 18:54
    “Jeszcze inni uznali ze ” Zyda sie to nalezy poniewaz to oni zabili Chrystusa”
    Ty chyba masz coś z główką?

  15. LT-PL mówi:

    Z punktu widzenia Państwa Polskiego i zbrodni dokonanych na obywatelach polskich Ponary są jednym z najważniejszych miejsc pamięci i nie zapominajmy,że Holocaust w Europie rozpoczął się pogromem w Kownie, gdzie litewscy mieszkańcy podburzeni przez tymczasowy litewski rząd zatłukli kijami kilka tysięcy żydowskich sąsiadów.

  16. Kaziuk- Wilniuk mówi:

    Wereszko napisał(a):
    25 września 2014 o godz. 21:45 – A TY TAK NIE MYŚLISZ???a może boisz sie przyznać??

  17. Bronislaw mówi:

    ktos wspomnial Hitlera,zaklada žydow zaczela się wlasnie z propogandy do nienawisci ich przez system partyjny Hitlera,czytalem že i slowian czekal taki sam stan,a nikt niezauwaža že cos podobne są wypadki teraz,mugby wypowiedziec i więcej swoje mysli ale skreslą bo nie podchodzi im.niekture služą djablu i zabijają bo niechce jemu služyc,dobže choc dzien przyznaje do pokazania swiatu že bylo cos.

  18. Wereszko mówi:

    @ Kaziuk- Wilniuk
    26 września 2014 o godz. 12:12
    ” A TY TAK NIE MYŚLISZ???a może boisz sie przyznać??”

    Jezusa zabili ÓWCZEŚNI Żydzi, a nie WSPÓŁCZEŚNI. Wspólcześni nie mają z tamtym zabiciem NIC wspólnego. Odczep się od Żydów!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.