0
Społecznicy ratują wileńskie zabytki

19_list_Rossa

Dach kaplicy grobowej Jeleńskich przed i po renowacji Fotomontaż Marian Paluszkiewicz


Na Starej Rossie, historycznej nekropolii wileńskiej zakończono prace związane z odnową kaplicy grobowej Jeleńskich. Ten zabytek architektoniczny został odrestaurowany dzięki środkom zebranym przez Społeczny Komitet „Poznaniacy Rossie”.

Pseudogotycka kaplica rodziny Jeleńskich znajduje się tuż za główną bramą cmentarną po prawej stronie. Zbudowana została na przełomie XIX i XX wieku. Pochowani w niej są Alina i Mieczysław Jeleńscy. Mieczysław Jeleński (1834-1902) był przemysłowcem rolnym na Wileńszczyźnie,  właścicielem wielkiego gospodarstwa w Glinciszkach, słynnego ze wzorcowej hodowli. Spokrewniony był z powieściopisarką Emmą z Jeleńskich-Dmochowską, która też jest pochowana na Rossie. Był żonaty dwukrotnie. Pierwszy raz z Jadwigą Obuchowicz, a następnie z Marią Jeleńską, znaną filantropką.
Zmarł bezdzietny, pozostawiając znaczny majątek.

W tejże kaplicy pochowana jest Alina Jeleńska (1848-1905), prawdopodobnie była siostrą Mieczysława. Prace renowacyjne wykonała wileńska spółka budowlana „Rolija”.
„Od lat zajmujemy się renowacją zabytków na Rossie. Wybieramy pomniki, które najpilniej potrzebują pomocy. W tym roku całkowicie zamieniliśmy dach kaplicy Jeleńskich, który groził zawaleniem. Wilgoć przedostawała się do wnętrza zabytkowej kaplicy i mogła ją całkowicie zniszczyć” — powiedział „Kurierowi” dyrektor spółki Robert Kutuć. Wileńska nekropolia jest na liście rejestru chronionych zabytków narodowych.
„Sporo czasu zajęło przyszykowanie wielu potrzebnych dokumentów, dokładnego kosztorysu odbudowy kaplicy. Z powodów biurokratycznych prace restauratorskie zaciągnęły się nieco, ale zostały jednak pomyślnie zakończone” — dodał Kutuć.

Sporadyczne akty wandalizmu oraz w sposób naturalny niszczejące zabytkowe pomniki powoduje, że coraz więcej tych obiektów potrzebuje pomocy.
„Sporządziliśmy listę pomników, które są w stanie awaryjnym i planujemy je odnowić w przyszłym roku. Na liście znalazł się m. in. nagrobek Michała Innocentego Burhardta oraz wiele innych zaniedbanych pomników na cmentarzu. Renowacja zabytkowych nagrobków jest bardzo kosztowna, liczy się każdy lit” – podsumował dyrektor spółki budowlanej.

Do tej pory dzięki dobrej woli poznaniaków udało się uratować już 12 pomników na Rossie: kaplicę Mączyńskich, kaplicę Malinowskich, kaplicę Gimbuttów, kaplicę Braci Bonifratrów, kaplicę Strumiłło, grobowiec Antoniego Marcinkowskiego, pomnik Rodziny Hermanowiczów, kaplicę Rodziny Burzyńskich, grobowiec Rodziny Rudnickich i Strzemińskich, kaplicę Rodziny Bartoszewiczów, kaplicę Felicjana Nowodniczańskiego, uporządkowano kwaterę Kondratowiczów. Wszystkie te zabytki ożyły na nowo za sprawą księdza Edmunda Jaworskiego, poznaniaka z urodzenia, a wilniuka z serca i duszy. Akcjom rodaków z Poznania patronuje nasz dziennik.

Fundusze zebrane podczas tegorocznej kwesty przeznaczone zostaną na renowację nagrobka Michała Innocentego Burhardta (1838-1908). Zabytkowy pomnik klęczącego Chrystusa na grobowcu Burhardtów popada w ruinę. Burhardt był lekarzem, społecznikiem i powstańcem styczniowym. Autorem rzeźby klęczącego Chrystusa jest Bolesław Bałzukiewicz (1879-1935), jeden z najważniejszych rzeźbiarzy początku XX w. Przez całe swoje życie blisko związany był z Wilnem i jest pochowany na Rossie.
Nagrobek Burhardtów jest złamany u podstawy i grozi zawaleniem.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.