7
Komunikat ambasady RP na Litwie o sytuacji szkolnictwa mniejszości litewskiej w Polsce

Fot.Marian Paluszkiewicz ©/Kurier Wilenski

Ambasada RP w Wilnie Fot.Marian Paluszkiewicz

W związku z pojawiającym się zainteresowaniem sytuacją szkolnictwa mniejszości litewskiej w Polsce, ambasada RP na Litwie przekazuje aktualne informacje w tym zakresie.

Na podstawie przepisów prawa międzynarodowego oraz prawa wewnętrznego Rzeczypospolitej Polskiej, problematyka dotycząca statusu mniejszości narodowych
w Polsce podlega trosce i opiece ze strony polskich organów władzy. Szczególną uwagę przykłada się do poszanowania praw oświatowych mniejszości. W tym zakresie należnego wsparcia udzielają mniejszościom zarówno centralne organa władzy (Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji), jak i władze regionalne, zarówno rządowe jak i samorządowe. Dotyczy to także mniejszości litewskiej w Polsce.

Budynek Zespołu Szkół z Litewskim Językiem Nauczania „Žiburys” („Kaganek”) w Sejnach zbudowany został w wykonaniu porozumienia obu rządów — strona polska wzięła na siebie finansowanie i realizację inwestycji oświatowych w Puńsku, a litewska — w Sejnach ze środków przekazanych przez Republikę Litewską. Wynikało to również z tego, że inwestycja w Puńsku (budowa liceum z litewskim językiem nauczania) wymagała zaangażowania większych środków, dlatego koszty te wzięła na siebie strona polska.

Środki na funkcjonowanie zespołu szkół w Sejnach pochodzą z budżetu państwa polskiego. „Žiburys” jest placówką niepubliczną, ale na prawach szkoły publicznej, co oznacza, że samorząd Sejn corocznie przekazuje mu środki otrzymywane na funkcjonowanie oświaty z budżetu centralnego Państwa Polskiego (są one wyliczane na każdego ucznia). Warto zaznaczyć, że ze względu
na niewielką liczbę uczniów, dla „Žiburysa” ustalono najkorzystniejszy współczynnik przewidziany dla szkół mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce — na każdego ucznia przypada niemal trzykrotnie środków więcej niż w modelowej szkole polskiej. W 2014 r. do „Žiburysa” trafiło z tego źródła niemal 900 tys. zł, ponadto na przedszkole przekazano ok. 70 tys. zł, a podobną kwotę z dotacji podmiotowej, otrzymywanej z Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, przeznacza na potrzeby szkoły Fundacja im. biskupa Antanasa Baranauskasa.

Odnośnie do podręczników warto zauważyć, że w jęz. litewskim w „Žiburysie” naucza się wszystkich przedmiotów, poza jęz. polskim oraz historią
i geografią Polski, a podręczniki dla mniejszości są kupowane przez MEN i przekazywane uczniom bezpłatnie. W Polsce, zgodnie z opracowanym wspólnie przez przedstawicieli mniejszości litewskiej i polskim harmonogramem wydawniczym Ministerstwa Edukacji Narodowej, w ciągu najbliższych dwóch lat dostępny będzie komplet podstawowych podręczników dla szkół litewskich (podręcznik do nauki języka mniejszości, podręcznik do własnej historii i kultury mniejszości oraz podręcznik do geografii państwa, z którego obszarem kulturowym utożsamia się mniejszość narodowa) wszystkich szczebli edukacyjnych.

W zakresie systemu szkolnictwa podkreślić należy istnienie istotnej różnicy: w Polsce nie ma szkół 12-letnich. Zgodnie z zapisami opracowanej wspólnie przez mniejszość litewską oraz polską administrację rządową i samorządową jeszcze w 2001 r. Strategii Rozwoju Oświaty Mniejszości Litewskiej w Polsce, uczniowie z Sejn kontynuują naukę w litewskim liceum w Puńsku (jest to placówka powiatowa i dysponuje ona bursą dla uczniów). Zauważyć jednocześnie należy, że w tejże Strategii ustalono wspólnie z mniejszością litewską koncentrację nauczania przedstawicieli mniejszości z terenów miasta oraz gminy Sejny w jednej placówce — ze względu na mniejszy odsetek Litwinów wśród mieszkańców nie było racjonalnej możliwości tworzenia małych szkółek litewskojęzycznych w niewielkich wsiach, a z kolei w szkołach polskich litewskiego nauczano dodatkowo, jako języka mniejszości (zjawisko takie nadal jest aktualne w wypadku kilku położonych dalej od Sejn miejscowościach).

Podczas prac nad Strategią Rozwoju Oświaty Mniejszości Litewskiej w Polsce ustalono z mniejszością szczegółowo kwestię ograniczenia liczby małych szkół, których część zadań, ale w lepszych warunkach, przejęły gimnazja — taki był bowiem cel reformy systemu szkolnictwa w Polsce, realizowanej od 1999 r. W efekcie szkoły litewskie otrzymały najwyższą wagę przeznaczoną dla niewielkich szkół mniejszościowych (o 150 proc. wyższą od stawki wyjściowej, korzysta z niej obecnie „Žiburys”). Dzięki temu porozumieniu wspólnie udało się złagodzić skutki reorganizacji sieci szkolnej — w związku z niżem demograficznym na terenie gminy Puńsk zamknięto od 2005 r. tylko trzy szkoły (mające odpowiednio 6, 9 i 28 uczniów). Należy podkreślić, że wszyscy uczniowie z likwidowanych placówek kontynuowali naukę w szkołach z litewskim językiem nauczania.

wilno.msz.gov.pl

7 odpowiedzi to Komunikat ambasady RP na Litwie o sytuacji szkolnictwa mniejszości litewskiej w Polsce

  1. andrzej mówi:

    Chciałbym przeczytać podobne analityczne opracowanie dotyczące szkół polskich na Litwie, aby porównać, komu jest lepiej.

  2. Bronislaw mówi:

    o proszę bardzo jak postępuje się wedlug mniejszosci narodowych uczciwoscią ustawowo,dlaczego upur politykow litewskich niedac takich samych warunkow,a dlatego žeby te mniejszosci byli zle na system litewski partyjny znaczy dzialają nie na žecz panstwa litewskiego a przeciw,sami odrodzili sami i niszczą to panstwo tylko chcą cudzymi ręcami,cos im niepodoba się a naprawic nie wiedzą jak,ja uwažam že partyji Konserwatystow,liberalow,sajudistow,to przeciwniki panstwa litewskiego dlatego i upur.

  3. Ryś mówi:

    Ten komentarz musiał by pojawić się wewszystkich mediach litewskich w języku państwowym a także w językach mniejszości narodowych.Brak informacji i dobrej woli władz litewskich celowo pobudza do nienawiści narodowościowej.

  4. LT-PL mówi:

    Ambasada RP na Litwie powinna dołożyć starań, żeby powyższa informacja dotarła do szerokich rzesz obywateli Republiki Litewskiej.

  5. Senbuvis mówi:

    Zwrócę Państwa uwagę tylko na jeden z wielu aspektów omawianej sprawy. Sytuacja oświaty mniejszości litewskiej w Polsce i polskiej na Litwie nie może być porównywalna. Otóż ponad 38 milionowy naród i kilkuset uczniów litewskich w Polsce oraz mniejj niż 2,5 milionowy naród oraz kilkanaście tysięcy uczniów w szkołach wszystkich typów (podstawowe, średnie, gimnazja itp.) na Litwie. Stosowanie takiego samego koszyka ucznia nad Niemnem oznaczałoby olbrzymie obciążenie dla budżetu Ministerstwa Oświaty RL a w Polsce jest praktycznie nieodczuwalne. Podręczniki w języku litwewskim to również wstydliwa sprawa po polskiej stronie granicy. Natomiast sedno sprawy w oświacie polskiej mniejszości na Litwie leży zupełnie w innym miejscu niż wsazuje na to powyższy artykuł ambasady RP.

  6. ember11 mówi:

    @Senbuvis
    Prosze nieusprawiedliwiaj wladz Litwy. Od lat prowadza dyskryminacyjna, szowinistyczna polityke wobec mniejszosci narodowych- szczegolnie wobec mniejszosci polskiej. Wprowadzenie takich standardow jak polski jako tzw. jezyk pomocniczy w obwodach zamieszkalych przez ludnosc polska, dwujezyczne nazwy miejscowosci, ulic czy urzedow nie wiecej kosztuja niz demonstracyjne zrywanie ich w obecnosci kamer telewizyjnych. Szkolnictwo polskie do tej pory utrzymywalo sie bez pomocy nacjonalistow litewskich. Jest to kontynuacja polityki lituanizacji sprzed wojny. Pytanie : Co ta Litwa robi w Unii Europejskiej? Zakompleksieni Litwini nie dorosli do demokracji.

  7. Żmogus mówi:

    Do Senbuvisa:
    Wrogość i złośliwość decydentów jest oczywista, co wykazują decyzje, które praktycznie nic przecież nie kosztują, jak choćby pisownia nazwisk. Trafiłeś, przyjacielu, kulą w płot!

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.