X
    Categories: Wiadomości

Czy podczas przyjęcia spadku dziedziczone są również długi spadkodawcy?

 

Jeśli spadkobierca przyjmuje spadek — dziedziczy on również długi spadkodawcy Fot. Marian Paluszkiewicz

Na łamach „Kuriera Wileńskiego” kontynuujemy cykl „Prawnik radzi”. W tej rubryce prawnik Daniel Spiridenkov udziela porad prawnych, odpowiada na pytania czytelników dotyczące aspektów prawnych. Pytania prosimy zgłaszać pisemnie pod adresem r.mickiewicz@kurierwilenski.lt, lub telefonicznie 2608444.

Pytanie czytelnika „Kuriera Wileńskiego” z Polski:
Jak litewski kodeks cywilny rozstrzyga kwestie związane z długami, które zmarły pozostawił w masie spadkowej?

Polski kodeks cywilny jednoznacznie rozstrzyga, że dziedziczy się również długi (art. 1030 KC RP). Można uniknąć dziedziczenia długów przez odrzucenie spadku w ciągu 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy lub przyjąć dług z dobrodziejstwem inwentarza i wtedy odpowiada się za długi do wysokości dziedziczonej masy spadkowej. Przyjmując spadek wprost bez ograniczeń spadkobierca odpowiada całym swoim majątkiem za długi spadkodawcy. I ciekawostka: w przypadku odrzucenia spadku wierzyciele mogą żądać, aby odrzucenie spadku zostało uznane za bezskuteczne. W Polsce jest to coraz poważniejszy, narastający problem — oto bowiem ktoś z rodziny umiera, a po pół roku rodzina się dowiaduje, że zostały długi do spłacenia. A odsetki rosną. Były przypadki, że małe dzieci dziedziczyły spore długi po zmarłych rodzicach lub krewnych.

Z kolei zgodnie z art. 5.1 § 2 Kodeksu Cywilnego Republiki Litewskiej (KC RL) dziedziczone mogą być rzeczy materialne (nieruchomości oraz rzeczy ruchome) oraz rzeczy niematerialne (papiery wartościowe, patenty, znaki towarowe i in.), prawa i obowiązki majątkowe spadkodawcy, jak również własność intelektualna (prawa autorskie na utwory literackie, naukowe oraz artystyczne, majątkowe prawa przyległe oraz prawa na własność przemysłową) oraz inne ustalone przez ustawodawstwo prawa i obowiązki majątkowe.
Podobnie, jak w przypadku Kodeksu Cywilnego Rzeczypospolitej Polskiej, w KC RL przewidziana jest ogólna zasada: długi spadkodawcy są dziedziczone. Oprócz tego, art. 5.50 § 1 KC RL głosi, że w celu otrzymania spadku spadkobierca powinien go przyjąć (w ciągu 3 miesięcy od dnia otwarcia spadku, tzn. od dnia śmierci spadkodawcy). Przyjąć spadek można również poprzez faktyczne zarządzanie mieniem spadkodawcy po jego śmierci. Kodeks nie zezwala jednak na przyjęcie części spadku, na przyjęcie spadku pod warunkiem lub z zastrzeżeniem. Jeśli spadkobierca przyjmuje spadek — dziedziczy on również długi spadkodawcy.

Zgodnie z art. 5.1 § 3 KC RL nie są dziedziczone wyłącznie majątkowe oraz niemajątkowe prawa prywatnoprawne nierozłącznie związane z osobą spadkodawcy (prawo do zaszczytów i godności, autorstwo, prawo na imię autorskie, na nietykalność utworu, na imię wykonawcy oraz nietykalność wykonania), prawo do alimentów i świadczeń socjalnych (zasiłki, zapomogi itp.), które były wypłacane dla spadkodawcy, prawo do emerytury, za wyjątkiem przypadków przewidzianych w ustawach.
Spadkobierca, który przyjął spadek poprzez faktyczne zarządzanie majątkiem spadkodawcy lub złożył wniosek (podanie) u notariusza w sprawie przyjęcia spadku, za długi spadkodawcy odpowiada całym swoim majątkiem, za wyjątkiem przypadków przewidzianych w KC RL (jeśli w taki sposób spadek przyjęło kilku spadkobierców, wówczas wszyscy oni za długi spadkodawcy odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem) (art. 5.52 § 1 KC RL). Natomiast, zgodnie z art 5.53 § 1 KC RL spadkobierca, który przyjął spadek na podstawie sporządzonego przez komornika opisu majątku, za długi spadkodawcy odpowiada wyłącznie odziedziczonym majątkiem. Jeśli chociażby jeden spadkobierca przyjął spadek na podstawie opisu majątku, uważa się wówczas, że wszyscy pozostali spadkobiercy przyjęli spadek na podstawie opisu majątku. Odpowiadają więc oni za długi spadkodawcy wyłącznie z odziedziczonego przez nich majątku.
W sprawie przyjęcia spadku na podstawie opisu majątku spadkobierca powinien się zwrócić do notariusza według miejsca otwarcia spadku (tzn. do notariusza według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy). Opis dziedziczonego majątku powinien zawierać:

1) listę wszystkich rzeczy stanowiących spadek, wskazując ich wartość oraz okoliczności niezbędne w celu ustalenia ich wartości;
2) wymienione wszystkie znane zadłużone prawa i obowiązki spadkodawcy, wskazując wierzycieli oraz dłużników spadkodawcy.
O sporządzenie opisu majątku mogą się również ubiegać wierzyciele spadkodawcy, mają oni prawo do osobistego udziału podczas sporządzania opisu lub do upoważnienia innej osoby, która by uczestniczyła w sporządzeniu opisu majątku spadkodawcy w ich imieniu. Komornik powinien umożliwić zapoznanie się z treścią opisu majątku każdej osobie, która posiada interes prawny do zapoznania się z opisem (art. 5.53 § 8,9 KC RL).
W przypadku odrzucenia spadku przez spadkobiercę, wierzyciele spadkodawcy w drodze sądowej mogą żądać, aby odrzucenie spadku zostało uznane za bezskuteczne.

Daniel Spiridenkov

KW :

View Comments (2)

  • Od wczoraj obowiązuje w Polsce znowelizowany art. 1015 paragraf2 Kodeksu Cywilnego. Dotychczas w myśl tego artykułu spadkobierca, który w ciągu 6 miesięcy nie oświadczył o sposobie nabycia spadku dziedziczył go z mocy tegoż artykułu jako proste dziedziczenie. Miało to ten skutek, że w razie istnienia długów w masie spadkowej po przyjęciu go, odpowiadał bez ograniczeń z własnego i odziedziczonego majątku. Od wczoraj obowiązuje zmiana tego artykułu polegająca na tym ,że w razie braku oświadczenia o sposobie dziedziczenia spadkobiercy dziedziczą z dobrodziejstwem inwentarza czyli w razie istnienia długu w masie spadkowej do wysokości wartości tegoż spadku. Ta zmiana jest na tyle istotna i poważna, że przy obowiązywaniu poprzedniej wersji art. 1015 paragraf2 można było dziedziczyć długi krewnych, z którymi nie utrzymywaliśmy kontaktów nie znając ich sytuacji majątkowej. Ilustracją takich przypadków niech będzie informacja , że dwuletnie dziecko odziedziczyło dług w wysokości 2 milionów złotych po krewnym.
    Czy w litewskim prawie spadkowym istnieje pojęcie zachowku? W polskim prawie spadkowym do zachowku mają prawo osoby, które zostały pominięte w testamencie, a w drodze dziedziczenia ustawowego (przy braku testamentu ) miałyby prawo do części spadku. Zachowek generalnie wynosi połowę udziału w spadku.
    Pozdrawiam