0
Ochrona godności oraz reputacji (II)

negatywny tekst umieszczony pod zdjęciem osoby w mediach poniża również godność takiej osoby oraz jej reputację Fot. policija.lt

Negatywny tekst umieszczony pod zdjęciem osoby w mediach poniża również godność takiej osoby oraz jej reputację Fot. policija.lt

Ciekawi mnie, jak pod względem prawa litewskiego jest reglamentowana publikacja zdjęć lub wideo w mediach publicznych, na których są wyraźnie widoczne twarze osób, a treść tekstu lub narracja w reportażu nie ma nic z nimi wspólnego?
 
Jako przykład mógłbym podać akcje nocne przeprowadzane przez policję i opisywane przez dziennikarzy przeważnie w sposób kompromitujący i upokarzający dobre imię ludzi, którzy zostali zatrzymani podczas akcji. W reportażach są opublikowane dobrze rozpoznawalne zdjęcia tych osób, więc czytelnik ma wrażenie, że to właśnie ci ludzie złamali prawo.
Czy takie postępowanie dziennikarzy jest zgodne z prawem? Jeżeli nie, jakich kroków może podjąć się osoba, która znalazła się w takiej sytuacji, aby obronić swoje dobre imię i reputację?

Aloizy F.

Ubiegłym razem rozpatrzyliśmy sytuację, gdy zostało naruszone prawo do ochrony wizerunku jednego z czytelników „Kuriera Wileńskiego”. Należy podkreślić, że negatywny tekst umieszczony pod zdjęciem osoby w mediach poniża również godność takiej osoby oraz jej reputację. Jakie więc działania prawne w celu ochrony swej reputacji taka osoba może podjąć? Otóż zgodnie z art. 2.24 § 1 Kodeksu Cywilnego Republiki Litewskiej (KC RL) taka osoba ma prawo domagać się w drodze sądowej sprostowania rozpowszechnionej niezgodnej z rzeczywistością informacji, poniżającej jej godność oraz reputację, jak również wyrównania szkody materialnej oraz niematerialnej, wyrządzonej poprzez rozpowszechnienie takiej informacji. Należy dodać, że po śmierci takiej osoby prawo takie posiada jej małżonek, rodzice oraz dzieci, jeśli rozpowszechnienie niezgodnej z rzeczywistością informacji o zmarłej osobie poniża również ich godność oraz reputację. Uważa się, że rozpowszechniona informacja jest niezgodna z rzeczywistością, dopóki osoba, którą ją rozpowszechniła, nie udowodni inaczej.

Jeśli niezgodna z rzeczywistością informacja została rozpowszechniona w środkach masowego przekazu (w prasie, telewizji, radiu i in.) — osoba, o której informacja została rozpowszechniona, ma prawo napisać sprostowanie i zażądać, by środek masowego przekazu takie sprostowanie nieodpłatnie wydrukował lub opublikował w inny sposób. Środek masowego przekazu powinien wydrukować (lub opublikować w inny sposób) takie sprostowanie w ciągu dwóch tygodni od dnia jego otrzymania. Środek masowego przekazu ma prawo odmówić wydrukowania lub opublikowania sprostowania wyłącznie w przypadku, jeśli treść sprostowania zaprzecza zasadom moralnym (art. 2.24 § 2 KC RL). Żądanie wyrównania szkody materialnej i niematerialnej rozpatruje sąd, nie zważając na to, czy osoba, która rozpowszechniła niezgodną z rzeczywistością informację, sprostowała ją czy też nie (art. 2.24 § 3 KC RL). Co oznacza, że osoba znieważona może zwrócić się do sądu o wyrównanie szkody materialnej lub niematerialnej nawet w tym przypadku, jeśli sprostowanie zostało opublikowane.

Środek masowego przekazu, który rozpowszechnił niezgodną z rzeczywistością lub poniżającą informację, powinien wyrównać wyrządzoną szkodę materialną lub niematerialną tylko w tych przypadkach, gdy wiedział on lub powinien był wiedzieć, że opublikowana informacja jest niezgodna z rzeczywistością, jak również, gdy taką informację rozpowszechnili jego pracownicy lub informacja była rozpowszechniona anonimowo, a środek masowego przekazu odmawia wskazania takich osób. We wszystkich pozostałych przypadkach wyrządzoną szkodę powinna wyrównać osoba, która taką informację rozpowszechniła (art. 2.24 § 5 KC RL).

Należy również dodać, że zgodnie z art. 2.24 § 6 KC RL osoba, która rozpowszechniła niezgodną z rzeczywistością informację, jest zwolniona od odpowiedzialności cywilnoprawnej, jeśli informacja ta jest opublikowana o osobie powszechnie znanej oraz o jej państwowej lub społecznej działalności. Osoba, która rozpowszechniła niezgodną z rzeczywistością informację, powinna również, w tym przypadku, udowodnić, że działała uczciwie, pragnąc zapoznać społeczeństwo z taką osobą oraz jej działalnością.
Jeśli jednak środek masowego przekazu odmawia wydrukowania lub opublikowania w inny sposób sprostowania, lub, gdy nie wykona tego w terminie dwóch tygodni, to osoba znieważona nabywa prawo zwrócić się do sądu. Sąd wówczas ustala tryb oraz terminy sprostowania informacji niezgodnej z rzeczywistością lub poniżającej reputację takiej osoby art. 2.24 § 4 KC RL.

Jeśli orzeczenie sądu zobowiązujące do sprostowania informacji niezgodnej z rzeczywistością, poniżającej godność i reputację osoby, nie jest wykonywane, wówczas sąd może wyegzekwować grzywnę za każdy kolejny dzień niewykonania jego orzeczenia. Wysokość grzywny ustala sąd. Wyegzekwowana jest ona na korzyść osoby znieważonej, nie zważając na wyrównanie szkody niematerialnej (art. 2.24 § 7 KC RL).
Powyższe zasady są również stosowane w ochronie reputacji osoby prawnej.
W przypadku opisanym przez Pana należy przede wszystkim niezwłocznie zażądać od redakcji natychmiastowego wycofania kompromitujących zdjęć lub informacji z portalów informacyjnych, jeśli zdjęcia lub informacja były rozpowszechnione w mediach internetowych, lub wydrukowania sprostowania, jeśli zdjęcia lub informacja były rozpowszechnione w prasie. Swoje żądanie można uzupełnić warunkiem, że w przypadku odmówienia przez redakcję wykonania powyższych czynności, osoba będzie dochodziła swych praw w drodze sądowej.

Daniel Spiridenkov

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.