5
Rodzina Ponarska: musimy pamiętać i mówić prawdę o Ponarach

Od złożenia kwiatów przy pomniku na ulicy Ofiarnej w Wilnie i zwiedzenia Muzeum Ofiar Ludobójstwa członkowie Stowarzyszenia Rodzina Ponarska z Polski rozpoczęli obchody Dnia Ponarskiego Fot. Marian Paluszkiewicz
image-79758

Od złożenia kwiatów przy pomniku na ulicy Ofiarnej w Wilnie i zwiedzenia Muzeum Ofiar Ludobójstwa członkowie Stowarzyszenia Rodzina Ponarska z Polski rozpoczęli obchody Dnia Ponarskiego Fot. Marian Paluszkiewicz

23 września na Litwie jest dniem żałoby — obchodzony jest Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa Żydów. Jest to data likwidacji getta wileńskiego. Centralne uroczystości państwowe odbyły się w Ponarach. Wzięło w nich udział również Stowarzyszenie Rodzina Ponarska z Polski, które 23-26 września w Wilnie i na Wileńszczyźnie poprzez udział w szeregu uroczystości oddaje hołd ofiarom ludobójstwa narodowości żydowskiej oraz polskiej.

Od złożenia kwiatów przy pomniku na ulicy Ofiarnej w Wilnie i zwiedzenia Muzeum Ofiar Ludobójstwa członkowie Stowarzyszenia Rodzina Ponarska z Polski rozpoczęli obchody Dnia Ponarskiego. Oddać hołd pomordowanym przybyła ponad 30-osobowa grupa z Polski. W tym roku poza członkami Stowarzyszenia Rodzina Ponarska przybyli przedstawiciele Związku Sybiraków, przedstawiciele Rodziny Katyńskiej, Związku Strzeleckiego Rzeczypospolitej. Z Warszawy przyjechał radca ministra Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych dr Jan Sroka oraz przedstawiciel Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jan Ambroziak.
— Poprzez udział naszej 30-osobowej grupy Polaków w centralnych państwowych uroczystościach Dnia Zagłady Żydów, poprzez biało-czerwone opaski z napisem „Rodzina Ponarska” chcemy uświadomić społeczeństwu litewskiemu łącznie z panią prezydent, że Polacy o tym pamiętają. Już nam było miło, że w zeszłym roku sama pani prezydent składała wieniec w Kwaterze Polskiej w Ponarach. Jest najwyższa pora na to, żeby mówić prawdę — powiedziała „Kurierowi” Maria Wieloch, prezes Stowarzyszenia Rodzina Ponarska.
Ponary są miejscem, gdzie masowo i z premedytacją zamordowano ponad 100 tys. osób. Od lipca 1941 r. do lipca 1944 r. zginęło tu ponad 70 000 wileńskich Żydów, około 20 tysięcy Polaków, a wśród nich tak wybitne postacie jak Kazimierz Pelczar i Mieczysław Gutkowski z Uniwersytetu Stefana Batorego. Okupantom Litwy — Niemcom nazistowskim — aktywnego wsparcia w mordowaniu ludności żydowskiej i polskiej udzielali kolaboranci litewscy z litewskiej formacji wojskowej „Ypatingas burys” („Oddział Specjalny”), kierowanej przez Hauptscharfuehrera SS Martina Weissa. Nazywani byli potocznie „szaulisami”, „strzelcami ponarskimi”.

Goście z Polski w ramach obchodów Dnia Ponarskiego odwiedzili wileńskie Muzeum Ofiar Ludobójstwa Fot. Marian Paluszkiewicz
image-79759

Goście z Polski w ramach obchodów Dnia Ponarskiego odwiedzili wileńskie Muzeum Ofiar Ludobójstwa Fot. Marian Paluszkiewicz

Droga śmierci do Ponar wiodła przez więzienie na Łukiszkach oraz katownię NKWD przy ul. Ofiarnej, gdzie więźniowie byli miesiącami przetrzymywani i torturowani.
— W budynku, w którym mieści się dziś Muzeum Ofiar Ludobójstwa, więziony był mój ojciec, Stanisław Wieloch, żołnierz wywiadu AK. Moja mama jeszcze będąc ze mną w ciąży chodziła tu pod okno, ciągnąc wózek z moją siostrą. Siostra głośno grzechotała grzechotką, wtedy tata wiedział, że mama z nami jest pod oknem — opowiadała Maria Wieloch.
Stowarzyszenie Rodzina Ponarska zrzesza obecnie około 100 osób z całej Polski.
— Każdy naród musi znać historię. Przez kilkadziesiąt lat sprawa zbrodni ponarskiej zarówno na Litwie, jak i w świecie była mocno tuszowana. Większość znała Ponary jako miejsce holokaustu Żydów. Nam bardzo zależy na tym, żeby społeczeństwo wiedziało, że zginęło tutaj od kilkunastu do 25 tys. Polaków. Leżą tutaj również Rosjanie, Romowie, starowiercy, pewna grupa litewskich działaczy komunistycznych czy żołnierze generała Plechavičiusa razem ze swym dowódcą, których głównym zadaniem było niszczenie Armii Krajowej, potem zaś sami zostali przez gestapo zamordowani. Tak się dziwnie złożyło, że i oprawcy, i ofiary na tym samym terenie przebywają — mówiła Maria Wieloch.
Pani Maria cieszy się, że ostatnio poza nawiązaniem ścisłej współpracy, wymiany zdjęć, materiałów, grypsów, literatury z pracownikami Wileńskiego Państwowego Muzeum Żydowskiego im. Gaona kompleksowej zmianie ulega również Memoriału Ponarskiego.
— Przedtem miało to być miejsce „holokaustu Żydów”, w tej chwili to miejsce będzie miejscem pamięci „holokaustu Żydów i wszystkich innych ofiar nazizmu”. Część osób będzie się domagała, by zaistniał zapis jako o miejscu pamięci zagłady „Polaków i innych”, ponieważ wśród „tych innych” właśnie Polacy stanowili najliczniejszą grupę pomordowanych. Ale czy to się uda, nie wiem. Mam nadzieję, że w nowo przebudowanym Memoriale Ponarskim Polacy będą ukazani we właściwym świetle i proporcji — mówiła Maria Wieloch.  W programie uroczystości zorganizowanych przez Stowarzyszenie Rodzina Ponarska będzie też odsłonięcie w niedzielę, 25 września, tablicy poświęconej księdzu Romualdowi Świrkowskiemu, proboszczowi dominikańskiego kościoła w Wilnie w latach 1941-42, zamordowanemu w Ponarach 5 maja 1942 roku.
W polskiej grupie przybyłej w tym roku do Wilna znalazła się też uczennica ks. Świrkowskiego.
— Miałam jakieś 13 lat, chodziliśmy na tajne komplety przy kościele Wizytek, gdzie ks. Świrkowski uczył nas łaciny. Trwało to krótko, bo w 1942 r. był już aresztowany. Potem był rozstrzelany w Ponarach. Zapamiętałam go jako pana około 50-tki, wysokiego, przystojnego bardzo miłego. Nasza prezes Helena Pasierbska występowała z pismem do episkopatu wileńskiego o rozpoczęcie procesu beatyfikacji ks. Świrkowskiego, ale ta sprawa nie ruszyła — opowiadała Irena Perchel z Gdańska.
W poniedziałek, 26 września br. o godz. 14.00 w Kwaterze Polskiej w Ponarach ksiądz Jerzy Witkowski odprawi w intencji Ofiar uroczystą polową Mszę świętą. Tego samego dnia, o godz. 17.30 w Domu Kultury Polskiej w Wilnie rozpocznie się konferencja, podczas której profesor Uniwersytetu Gdańskiego, dr hab. Piotr Niwiński wygłosi referat „Zbrodnia Ponarska — tragiczna konsekwencja okupacji Wileńszczyzny”.
Prelekcję pt. „Holokaust na Litwie: od niewiedzy do współczucia” wygłosi również Rūta Vanagaitė. Jest autorką książki „Mūsiškiai” („Nasi”) na temat ludobójstwa Żydów na Litwie. Część informacji wykorzystanych w książce pochodzi z „Dzienników” Kazimierza Sakowicza, naocznego świadka masowych mordów Żydów i Polaków w Ponarach. Książka „Mūsiškiai” jest obecnie tłumaczona na język polski.
Chęć udziału w konferencji zgłosił również Efraim Zuroff, dyrektor biura Centrum Szymona Wiesenthala w Jerozolimie.

5 odpowiedzi to Rodzina Ponarska: musimy pamiętać i mówić prawdę o Ponarach

  1. Lubomir mówi:

    Jedność polsko-żydowska było jednym z filarów wieloetnicznej Rzeczypospolitej Polskiej. Intrygi niemieckie zrujnowały wszystko. Potem niemiecki ‘manewr’ powtórzyli Sowieci. Czas naprawić historię. Naprawić – po polsku. W duchu braterstwa i myślenia o przyszłości. O to wołają bestialsko pomordowani Polacy i Żydzi.

  2. Anonymous mówi:

    Pamiętam te słowa żyda!
    Z przestrzeloną pientą,ukrywającego się w mendlu,
    Żone córkę zastrzelono,a ja jak przeskoczyłem prez dwu metrowy płot,
    Tylko mi trafili pięte.Opatrzyliśmy te rane w moim domu,nakarmiliśmy i wysłaliśmy w świat,
    Bo mieszkaliśmy zbyt blisko lotniska i dlatego wiem wszystko.

  3. Jur mówi:

    Nie o zemstę lecz o pamięć wołają pomordowani w Ponarach.
    SKAZANI za zbrodnię w Ponarach w 1944/45/51/78 NA ŚMIERĆ PRZEZ ROZSTRZELANIE: Bronisław Żelwis, Jonas Ożelis Kozłowskis,Augustas Juozas,Juozas Maczys, Stasys Ukrinas,Mikas Bogotkiewiczius, Powiłas Waltulonis,Jonas Dwilaitis,Antanas Granickas, Stasys Liwczinas,Jonas Germanavczius,Wladyslaw Sausaitis. LISTA BEZPOŚREDNICH SPRAWCÓW ZBRODNI PONARSKIEj: Arlauskas Juozas, Augustas Juozas, Baltutis Borisas, Barauskas Aleksas, Barkauskas Aleksas, Barkauskas Jonas, Bazyliuk Wladimir, Bilkis Wladas, Bobrawiczius Antanas, Bogotkiewiczius Mikas, Barysiawiczius Stasys, Butkiiewiczius Zigmas, Butkunas Władas,,Butkus Mieczys,Cibulskis Stiepas,Czarniauskas Pietras,Cziaponis Stasys, Czesnulis,Cziczielis Konstantinas, Diarwoidaitis Wladas, Dienisis Hubertas, Dołgowas Jnas, Diwilajtis Jonas, Faworow Iwan, Galwanauskas WiktoGermanawiczius Jonas, Gigaszka Juozas, Gritinaitie Ona, Golczas Dionizas, Grancikasa Antanas, Griksztas stasys, Iwinski Julius, Jaksztas Jonas, Jakubka,Jankiewiczius Adomas, Januszkiawiczius Juozas, Januszkis, Jasinaitie Janie,Jurienas Albertas, Kalendra Kostas, Kelbszas Juozas, Kodeiskis Josifas, KorsakasWladas, Kriwas Juozas, Kromeris Henrikas, Kundoras Wincas, Kursziz Adomas,Kuzawinis Alfonsas, Labunskis ,Lankauskas Władas, Leikunas Wincas, Lemeszis Juozas ,Lukoszius Balys, Maciene Adela, Mackiewiczius Waldas,Maczys Juozas, Mandeika Wladas, Martisziunis Antanas, Martisziunis Justas,Mawskolunas,Miakiszius Juozas,Nikitin Michail, Newerewiczius,Norijauskas (Nerijauskas), Norkiewiczius Jonas,Norwaisza Balys, Ożelis-Kazłauskas Jonas, Pauksztis Justas (lub Julius), Paulauskas Justas (lub Julius),Paulauskas Cirillijus, Paulonienie Domicela, Pażusis Leonas, Roszta Stasys, Razutis Klemens,Sausaitis Wincas, Sergutin Iwan, Sinkiawiczius ZigmasSkalandis Juozas, Susznis Wladas, Subaczius Juozas, Swiaitikas Wytautas, Szidlauskas, Szilinskas Alfonsas,Tumas Jonas, Untulis Jonas, Untulius Powiłas,Urbonas Romualdas,Urinkas Stasys, Waltiaris Jonas, waltulonis Powiłas, WarnasPetras, Waszkis Juozas, Wielwis Juozas, Wolgas Jonas, Zaicow Isak, Zalapugas Stasys, Zaganiewiczius.
    Pracownicy służby więziennej na Łukiszkach po wejściu Niemców do Wilna w czerwcu 1941: Arsztikis Stasys, Draubulis Stasys, Grigalewiczius Stasys, Korskaka Jakubas, Kudirka Jonas, Lukoszewiczius Wincas, Paszkiewiczius Wytautas, Reimorys Stasys, Rimkiewiczius Jonas, Saczewiczius Mieczys. Skiejwalas Jonas, Staszkiewiczius Petras, Stuczinskas Stasys, Szimkunas Zigmas, Tiszkiewiczius Antanas, Tiszkiewiczius Juozas, Wainginis Petras, Zdanawiczius Juozas, Żembinkas Wytautas,Żikaras Jonas, Pracownicy więzienia na Łukiszkach :Naczelnik: Ugienskis Juozas ,Zastępca naczelnika : Grunskis Jonas , Kierownik administracji: Jamelkis Pranas Dział dyżurnych od 1941 : Urbonaitis Juozas, Żelwis Pranas, Stuczinskas Stasys,Repejka Wiktoras,Sacewiczius Mieczys,Skeiwalas Jonas, nadzorcy :Serapinas Jonas, Barusewiczius Jupzas, Barysas Wytautas, Bekeszaus Kazys,Cedwilas Stasys, Draubulis Stasys, Grigalewiczius Stasys, Gudanawiczius Mikas, Iwanauskis Bronius, Iwaszkiewiczius Pietras,Karabas Antanas,Kareckas Kazys: Kareckienie Elena, Korsakas Jakubas, Kupczys Leopoldas, Lepeszka Jonas, Litwinskas Prana\s, Lucaitis Petras, arkiewiczius Juozas, Matulauskas Jonas,Matulis Bolius, Miżutawiczius Robertas, Ostrauskas Kostas, Praulis Paszkiiewiczius wytautas, Paszkiewiczius Pranas, Paulauskas Jonas, Pauluskas Wladas, Petraszka Romualdas, Reimorys Stasys, Rimkiewiczius Jonas,Rudinka Antanas, Ruszcica Leonas, Sawickas Wytautas, Smeta Wytautas, Siauczunas Petras,Stankiwiczienie Matilda , Stankus Karolis, Staniewiczius Petras, Szimkunas Zigmas,Szukis Apolinaris,Taraszkiewiczius Antanas, Tiszkiewiczius Antanas, Tuszas Bronius, Waiginis Petras, Wajczulonis Ignas, Walużis Petras, Wilkielis Waclowas, Zambinskas Wytautas, Zdanowiczius Juozas, Żemajtinie Urszule, Zirkas Jonas .Bartusewiczoius Kazys, Bastijokas Jonas,Błużas Jonas, Bolna Jonas,Brazataitis Pranas,Brazis Wincas, Budrys Stasys,Bulewinas Jonas,Czaplikas Kazys, Czekulonis Waclowas, Czekulonis Ksaweras,Czesnulis Tomas,Garnis Wytautas,Gawienauskas Stasys, Girdenis Ignas, Gławickas Wladas, Grieże stasys, Grigorawiczius Bronius,Griżus Jonas. Jakielaitis Kazys, Jeczys Feliuksas, Kałpokas Kazys, Kapinkas Stasys, Karnackienie Adele,Karlonas Wincas, Kaziukonis Juozas, Klewinskas Antanas, Klimanowiczius Jonas,Klukas Juozas, Knabikas Juozas, Kondratowiczius Jonas, Kopustas Stasys, Kozakiewiczius Leonas, Kondrotas Aleksas, Kurewiczius Juozas, Losewiczius Antanas, Lukoszewiczius Wincas, Legenis Jonas, Maciulewiczius Adilfas, Mackiewiczius Bolius, Maczulantis Jonas, Maksimawiczius Monika, Magelinskas Stasys, Misiukonis Pranas, Miszelkis Kazys, Nargiela Petras,Obelewiczius Pranas, Olszauskas Stasys, Olszauskas Wladas, Pałubinas Powiłas,Parulienie Ona, Pieczulis Kazys, Pociejunas Juozas, Poszkaitis Kazys, Puodżunas Petras, Radkiewiczius Andrius, Rutkauskas Ignas, Sabulis Antanas, Sałnaite Emilia,Sargiełaite Wanda, Semkowskas Jakubas, Silafertas Edwardas, Silżewiczius Antanas, Simanewiczius Antanas, Siniszkiewiczius Jonas, Skiwelis Juozas, Stailiulonis Juozas, Stapulonis Antanas, Stieponawiczius Kazys, Strażnickas Juozas,Swedas Jonas, Tomuszunas Antanas, Tamulis Jeronimas, Taraszkiewiczius Wincas, Tauktus Pranas,Urbanawiczius Stasys,Warkulewiczius Juozas, Wersznickas Władys, Wieliczka Antanas,Wielwis Silwestras,Wilkinis Antanas, Wiszkielis Jonas, Wrublauskas ikołas, Zabrauskas Petras, Żukauskas Stasys,

  4. Dudak mówi:

    Do Lubomir.Historii naprawić się nie da : była, jaka była.Czasem przemilcza się jedne fakty,a uwypukla się inne,jak teraz robią rzemieślnicy “dobrej zmiany” w Polsce.Gdzie ten umiar i złoty środek w traktowaniu faktów historycznych – nie wiem,chyba go nie ma,nie było i nie będzie.

  5. Jur mówi:

    Wykaz litewskich przestępców wojennych sporządzony przez Departament Sprawiedliwości USA.
    DWUNASTY POMOCNICZY BATALION POLICJI :
    Adomawiczius Władas, ur 20 XI 1917 nr. w Orlo, Bucymys Steponas, ur. 3 IV 1917r. Butenas Antanas ,ur. 9 VII 1909 w Vozgeliai, Ciurynkas Kazys, ur.26 II 1918 r w Rumszyszkach, Danielis Juozas, ur. 1 XI 1914 r w , Gecas Wytautas , ur. 15 IX 1922 r. w Nowym Mieście, Gudauskas Wytautas, ur. 221 IV 1918 r w Seredziai, Jaskunas Balvys, ur. 10 II 1921 r. w Rosji, Kardokas Jonasa ur,30 XII 1920 r. W Viestatias, Katinauskas Motiejus, ur. 25 IX 1914 r. w Kownie, Kurpis Stepas, ur. 11 IV 1911 r w Kownie , Lukoszeviczius Stasys, ur. 3 V 1915 r. w Suderwiw, Maciulewiczius Adolfas, ur 6 XI 1920 r. w Nauviszkiai, Maurusaitis Aleksas, ur. 12 iX 1921 r., Mikalijunas Antanas, ur. 8 IV 1914 r. w Wiłkomierzu, Mikutianas Mieczyslowas, ur. 5 XII 1915 r. w Jurborku, Minicikinis Antanas ,ur. 8 III 1918 r. w Siadach, Muraszka Juozas , ur. 1 I 1917 r. w Valiai, Naujalis Juozas ur. 1 XI 1919 r. w Girałcie , Petkunas Juozas, ur. 4 VI 1916 dr, w Szakach , Pokius Antanas , ur. 1` I 1917 r. w Janopolu, Stelmokas Jonas, ur. 27 VIII 1916 r. w Moskwie, Siszniauskas Antanas, ur. 1 IX 1918 r. w USA, Zelba Pranas , ur. 1 I 1907 w Landwarowie
    Wykaz litewskich przestępców wojennych
    TRZECI POMOCNICZY BATALION POLICJI:
    Abarius Andius, ur. 18 VI 1915 w Święcianach, Ambosiatis Juozas, ur. 7 IV 1915 r. Ancilius Stasys, ur. 12 V 1921 r. w Janiszkach, Augustinawiczius Albinas, ur. 8 X 1915r. w Senaklach, Auszrotas Bronius ur. 25 VI 1909 r. w Majorowcach, Banys Petras, ur. 16 VII 1914 r. w Możejkach, Berzauskis Bronius, ur. 22 IX 1920 r. Berzauskis Jonas, ur 1 iX 1918 r. w Plungianach, Blindinskas Ernestas, ur.23 VI 1907 r. Bogdanas Wincas, ur. 8 VIIU 1914r. w Urwiszkach, Burkunas Antanas, ur. 25 IX 1918 r. w Valkeliai, Czurninskas Kazys, ur. 26 II 1918 r. , Dw Poniemuniu, Danielius Jonas, ur. 17 III 1923 r., Duda Henryk, ur. 14 X 1913 r. w Poniemuniu , Fabianowiczius Juozas, ur. 3 V 1909 r. w Telszu, Gabalis Juozas, ur. 11 XI 1914 r. w Możejkach, Gasperaitis Kostas, ur. 8 IV 1912 r w Szawlach, Geczas Wytautas, ur. 25 IX 1922r. w Nowym Mieście, Glodenis Antanas , ur. 10 X 1913r. w Tryszkach, Grabauskas Juozas, ur. 6 X 1909r. w Kurkliszkach, Gricius Walerjonas, ur. 16 VII 1917 r. , Gudelis Edwardas, ur. 10 VII 1914 r w Święcianach, Heinigas Leopoldas ur. 16 IV 1918 r. Łotwie, Jasiulajtis Petras, ur. 12 V 1918 r. , Jaukauskas Balys ur.10 II 1921 r. w Rosieniach, Jurcenas Jurgis, ur 29 IX 1918 r. Kapoczinas Juozas, ur. 19 X 1907 r. , Karaliunas Aleksas, ur. 21 VI 1922 w Strumbagalve, Kardekas Jonas, ur. 30 IIIn1920 r. w Mirsztajtas, Kasperawiczius Kriwis Jonas vel Kryvickas, ur. 9 IX 1914 r. , Kurpis Stepas, ur. 4 I 1911 r. w Kownie, Lauwinaitis Jurgis ur. 17 VIII 1923 r. w Kretyndze, Leleikis Aleksandra ur. 10 VI 1907 r. w Wajgowie, Majauskas Kazys, ur. 2 III 1920 r. w Kownie, Meliesius Stasys ,ur. 29 X 1918 r., Minceris Antanas ,ur. 8 III 1918 r. w Sodzie, Morkunas Juozas , ur. 7 II 19234 r. w Kownie, Palukaitis Jonas, ur. 10 X 1916 r w Runkiai , Polewiczius Kazys ,ur. 10 XI 1918 r. Sawickas Jonas, ur. 6 XI 1908 r w Drasutkiszkai, Staniunas Petras, ur. 10 X 1912 r. w Skaudwilach, Stankewiczius Wytautas ur. 2 IX 1914 r w Taurogach, Statkus Wytenis vel Staniskis Wytenis, ur. 27 VI 1915 r. w Połtawie, Tomasziunas Wladas, ur. 1913 r., Urbsaitis Kazys, ur. 11 VIII 1911 r. w Poporciu, Zajanckauskas Wladas, ur. 27

Leave a Reply

Your email address will not be published.