9
Polska pomoże Litwie w ochronie i odnowieniu dziedzictwa kulturowego

image-83022

Zostaną omówione plany remontu kaplicy Ostrobramskiej Fot. Marian Paluszkiewicz

W dniach 16-19 maja w Wilnie będzie obradowała Polsko-Litewska Grupa Ekspercka ds. Ochrony Dziedzictwa Kulturowego. Będzie to dziesiąte posiedzenie grupy, której obradom współprzewodniczą wiceministrowie kultury z Polski i Litwy: Jarosław Sellin i Renaldas Augustinavičius.

─ Program posiedzenia grupy ekspertów jest bardzo bogaty. Specjaliści będą rozmawiać, m. in. o bieżącej współpracy między polskimi i litewskimi instytucjami, pracach konserwatorskich finansowanych przez stronę polską w Wilnie, planach utworzenia szlaków kulturowych Rady Europy łączących miejsca związane z dynastią Jagiellonów oraz historią Tatarów ─ powiedział „Kurierowi Wileńskiemu” Marcin Łapczyński, dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie.

Jak zaznaczył, że będą omówione plany współpracy na 2018 rok, w którym oba kraje obchodzić będą 100. rocznicę odzyskania niepodległości.

─ Zostaną omówione plany remontu kaplicy Ostrobramskiej. Jest to priorytet dla strony polskiej, ponieważ jest to miejsce bardzo istotne dla historii i tożsamości obu narodów, miejsce pielgrzymek tysięcy wiernych z Polski i całego świata. Jest to miejsce szczególne dla każdego Polaka. Dlatego plany remontu i konserwacji kaplicy Ostrobramskiej powinny być omawiane wspólnie przez obie strony a sam remont przeprowadzony zgodnie z najwyższymi standardami i poszanowaniem specyfiki tego miejsca. Nie może on doprowadzić do zniszczenia zabytkowej materii kaplicy ─ zaznaczył Łapczyński.

Podczas prac badawczych w styczniu 2017 r. na Górze Giedymina archeolodzy odkryli zwłoki czterech osób. Prawdopodobnie są to szczątki powstańców styczniowych, straconych przez władze carskie w latach 1863-1864 na placu Łukiskim w Wilnie. Jednak tradycyjny pochówek tu się nie odbył. Zwłoki nie zostały złożone w trumnach, lecz ułożone w dołach i przysypane wapnem. Podczas spotkania eksperci porozmawiają też o godnym upamiętnieniu tych szczątków. Strona polska gotowa jest włączyć się zarówno w badania archeologiczne, genetyczne, ale także w godne upamiętnienie bohaterów powstania styczniowego.

─ Prace konserwatorskie są już prowadzone. Ze środków ministra kultury i dziedzictwa narodowego RP prowadzone są lub będą w najbliższym czasie prace w wileńskich kościołach – Ducha Świętego, franciszkańskim, bernardyńskim. Planowane są także prace konserwatorskie w kwaterze wojskowej na Antokolu i Nowej Rossie ─ powiedział Marcin Łapczyński.

Polsko-Litewska Grupa Ekspertów ds. Zachowania Dziedzictwa Kulturowego koordynuje wykonywanie „Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o współpracy Pełnomocników Rządów w dziedzinie ochrony dziedzictwa kulturowego” podpisanej 16 grudnia 1999 roku w Warszawie. Dokument ten stanowi podstawę współpracy polsko-litewskiej w dziedzinie ochrony dziedzictwa kulturowego.

Eksperci obradują naprzemiennie w każdym kraju. Poprzednie, dziewiąte posiedzenie odbyło się w czerwcu ubiegłego roku w Gdańsku.
W ubiegłym roku rząd wystąpił z propozycją odnowienia w ciągu najbliższych czterech lat dziesięciu obiektów sakralnych na terytorium całego kraju. Szacuje się, że koszty przeznaczone na ten cel wyniosą 15 mln euro z funduszy państwowych oraz unijnych.

Najwięcej, ponad 9 mln euro, przeznaczono na odnowę sześciu miejsc, które podczas pielgrzymki na Litwę w 1993 roku odwiedził Jan Paweł II. Największą kwotę – około 3 mln euro przyznano na remont kaplicy Ostrobramskiej i kościoła św. Teresy w Wilnie.

– Odnowa zabytków dziedzictwa sakralnego jest zadaniem bardzo kosztownym i odpowiedzialnym. Należy zadbać przede wszystkim o to, by nie została naruszona autentyczność wystroju. Obecnie odnowa ma na celu nie tylko renowację budynków oraz wnętrz, ale także ich przystosowanie do potrzeb społeczności – mówił „Kurierowi Wileńskiemu” w ubiegłym roku rektor kaplicy Ostrobramskiej, proboszcz kościoła pw. św. Teresy, ksiądz prałat Kęstutis Latoža.

Jego zdaniem kwota przyznana przez państwo wydaje się pokaźną, ale uwzględniając ogrom prac związanych z renowacją i modernizacją kościoła, pieniędzy może zabraknąć.

– Wiem z doświadczenia, że czasami taniej jest wybudować nowy gmach niż odremontować stary, który jest oprócz tego zabytkiem. Ostatnia gruntowna renowacja kaplicy i kościoła była w roku 1932, więc budynki wymagają odnowy. Wnętrze kościoła zdobią freski, dlatego prace konserwatorskie powinny być wykonywane bardzo precyzyjnie. Kaplica i skarbiec też wymagają pilnego remontu. Potrzebne jest specjalne pomieszczenie do przechowywania tysięcy wotów. Obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej nie jest odpowiednio zabezpieczony przed wandalami. Ta bezcenna relikwia powinna być umieszczona w odpowiedniej kapsule z szybą antyrefleksyjną. Chroniłaby ona obraz także przed zmianami temperatur (okna w kaplicy są stale otwierane i zamykane), kurzem i wilgocią – opowiadał o planach renowacji Kęstutis Latoža.

Od wielu lat razem ze specjalistami Departamentu Dziedzictwa Narodowego szuka się sposobu zrobienia jeszcze jednego wejścia do kaplicy.

– Jeszcze jedno wejście jest niezbędne ze względu na wielki tłok na schodach prowadzących do kaplicy. Jak dotychczas z braku pieniędzy nie mieliśmy możliwości nabyć części sąsiedniego budynku, aby dobudować jeszcze jeden korytarz. Mam nadzieję, że teraz ta sprawa ruszy – tłumaczył ksiądz prałat Kęstutis Latoža.
***
W 2010 roku dokonano kontrowersyjnego remontu schodów, które prowadziły do kaplicy. W jego trakcie m. in. zdemontowano zabytkowe drzwi, uszkodzono płytki ceramiczne z 1932 roku, zmieniono poręcze, a same zabytkowe schody, zastąpiono nowymi z imitacji granitu.

9 odpowiedzi to Polska pomoże Litwie w ochronie i odnowieniu dziedzictwa kulturowego

  1. Jur mówi:

    Haniebnym przykładem zaniedbań lub celowego zacierania polskiego dorobku kulturowego Wilna jest niszczejące epitafium Chreptowiczów z 1759r na ścianie kościoła św. Jana od strony ul. Zamkowej .
    Jest tam Inskrypcja: „ Bogu Nieśmiertelnemu ( płaskorzeźba herbu) ,Pozostałym Popiołom z tych Loretańskiey Maryi ścianach złożonych Anny z Chreptowiczów KRYSZPINOWEY Kasztelanowej Żmudzkiej Ciotki Anny z Römerów CHREPTOWICZOWEY Kasztelanowej Nowogródzkiej Małżonki Maryanny CHREPTOWICZOWEJ córki JAN LITTAWOR CHREPTEWICZ Kasztelan Nowogródzki Pamięć żalu swojego ku pobożnemu przechodzących westchnieniu wyryć kazał Roku 1759 ‘’.
    Epitafium umieszczone na barokowym balkoniku z kutą balustradą z ornamentami, oraz baldachimem osłaniający duży krzyż .
    Aktualny stan opłakany.Metalowe części niekonserwowane rozpadają się od korozji ,a malowidło ścienne z panoramą Wilna uległo zniszczeniu.

  2. Połaniec mówi:

    Myślę, że jest okazja do wskazania kolejnych obiektów do zachowania:
    rej. solecznicki;
    Pilnych prac wymagają:
    Pawłowo – zachowanie zabudowań i obiektów Republiki Pawłowskiej, kapliczki na wjeździe, resztek bramy wjazdowej, obiektów gospodarczych,
    Dziewieniszki- kapliczka tzw. szwedzka przy ul. Subotnickiej,
    – Pomnik Niepodległości przy ul. Gieraniońskiej,
    – renowacja układu urbanistycznego Dziewieniszek,
    Narwiliszki – wieża dzwonnicy w d. klasztorze,
    renowacja Hornostaiszek, park i zespół podworski Siekluckich,
    Dokończenie renowacji pałacu – dworu w Jaszunach,
    Renowacja układu urbanistycznego w Ejszyszkach,
    – renowacja obiektów d. gminy żydowskiej,
    – zabezpieczenie grodziska na Majaku w Ejszyszkach,
    zabezpieczenie niektórych zabytkowych nagrobków na cmentarzach w Małych Solecznikach, Ejszyszkach (parafialny i przykościelny), Turgielach, Taboryszkach, Butrymańcach (przykościelny), Solecznikach, na cmentarzach wojennych z I wojny św. w okolicach Wersoki,

  3. andrzej mówi:

    A może by Szanowna Redakcja Kuriera Wileńskiego utworzyła rubrykę po nazwą >Turystykawarte zobaczenia< gromadząca artykuły opisujące miejsca na Wileńszczyźnie warte zwiedzenia. Każdy artykuł to swego rodzaju przewodnik do miejsc ciekawych, a i przy okazji znakomita lektura na zimowe wieczory . Wyjaśniam dlaczego. Jestem pod mocnym wrażeniem wpisu Połańca i jego znajomości terenu (serdecznie pozdrawiam). Kilka lat temu byłem w Dziewieniszkach kilka godzin. Obejrzałem miasteczko. Jestem pod wrażeniem jego układu urbanistycznego. Ale żałuję, że nie wiedziałem nic o kapliczce szwedzkiej, czy Pomniku Niepodległości. Przed chwilą znalazłem w googlu ową kapliczkę i przyznam się, że jej widok jest mocny mimo niedoskonałości obrazu z przeglądarki. Efekt wzmacnia otaczający las i stan techniczny. Pozdrawiam

  4. Połaniec mówi:

    Wywołany cd. w rejonie solecznickim:
    – jeszcze są ruiny dworu (styl palladyński) Wędziagolskich w Jaworowie,
    ruiny dworu Ważyńskich w Taboryszkach,
    budynek d. domu ludowego w Taboryszkach,
    budynek d. spichlerza i inne budynki gospodarcze majątku taboryskiego,
    Wilkiszki: zabudowania gospodarcze b. folwarku, (sam dwór został ostatnio poddany renowacji),
    – resztki budynków szkół wybudowanych w ramach budowy 50 szkół im. Józefa Piłsudskiego (m. in Paszki),
    – dworek w Ościukowszczyźnie,
    zabytkowe parki podworskie w Jaszunach, Hornostaiszkach, Wilkiszkach, oraz park w Trybańcach…..
    – dwór Cierpińskich w Zacharyszkach Wielkich
    – dworek w Trokieniach,
    – kaplica w Sangiełowszczyźnie…
    – wybrane budynki stacyjne w Jaszunach,
    – cmentarzyk Cierpińskich na Popowej Górze,

  5. Wereszko mówi:

    Tak, Polska wyłoży pieniądze na odnowę polskich zabytków w Lietuvie, a Lietuvisy nawet tabliczki po polsku na nim nie zamieszczą, ale po rusku, angielsku, niemiecku, lietuvsku to i owszem.
    Pisze p. H. Adamowicz: „…plany remontu kaplicy Ostrobramskiej. Jest to priorytet dla strony polskiej, ponieważ jest to miejsce bardzo istotne dla historii i tożsamości obu narodów”. Czy rzeczywiście kaplica M.B.Ostrobramskiej jest istotna dla historii i tożsamości narodu lietuvskiego? Śmiem wątpić…

  6. Jur mówi:

    Czytając nagłówek artykułu i patrząc na obraz Ostrej Bramy przychodzi refleksja że starych,zabytkowych wydeptanych nogami wiernych schodów do Kaplicy już nic nie wróci. Zostały one zastąpione mparę lat temu płytami z chińskiego marmuru. Uważam, że miały wartość zabytkową i trzeba było je zachować. To tak jak gdyby w Jerozolimie Via Dolorosa miała wymienione wiekowe głazy i położone by zostałyby nowe płyty chodnikowe.

  7. Jur mówi:

    Te ratowanie zabytków to trochę nie tak i nie prawda.Oddanie Celi Konrada w klasztorze Bazylianów na hotel i utworzenie na podwórku przybudówki jak kiosku z pamiątkami to chyba nie ma nic wspólnego z dbaniem o polską spuściznę pozostawioną w Wilnie.

  8. Wiktor mówi:

    A czy to nie prawda, że przy niszczeniu polskiego dziedzictwa w Wilnie zawsze zamieszana była ambasada i co poniektórzy znią blisko związani działacze? Słyszałem takie opowieści, że ambasador Janusz Skolimowski kazał miejscowym organizacjom polskim i przewodnikom, żeby nie protestowali przeciw niszczeniu celi Konrada bo „my wszystko załatwimy”, a dużo później okazało się że sam miał jakiś kapitał w tym hotelu podobno?

  9. Jur mówi:

    26 kwietnia 1994r podpisano z trudem wynegocjowany „Traktat o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy”
    Art 3 poz 3 -Strony stwierdzają, że przynależność do mniejszości narodowej jest sprawą indywidualnego wyboru dokonywaną przez osobę i nie mogą z tego wynikać dla niej żadne negatywne następstwa.Nikt nie może być zmuszany do udowadniania swojej narodowości ani jej wyrzeczenia się.
    Art 14- ..mają prawo do swobodnego posługiwania się językiem mniejszości narodowej w życiu prywatnym i publicznie, – używania swoich imion i nazwisk w brzmieniu języka mniejszości narodowej .Oprócz możliwości nauczania i informacji zapewnia się:
    Art 15 – Powstrzymania się od jakichkolwiek działań mogących doprowadzić do asymilacji członków mniejszości narodowej wbrew jej woli oraz [ ..] do działań które prowadziłyby do zmian narodowościowych naobszarach zamieszkałych przez mniejszości narodowe”
    W traktacie jest mowa także o pamiątkach historii i pomnikach kultury:
    Art 18 ust.1 Układające się Strony otoczą szczególną opieką znajdujące się na ich terytoriach miejsca i dobra kultury świadczące o wydarzeniach historycznych oraz kulturalnych oraz o osiągnięciach i tradycjach kulturalnych i naukowych drugiej strony,będą działać na rzecz ich obiegu kulturalnego oraz zapewnią należytą ochronę prawną,materialną i inną a także do nich swobodny i niekrępowany dostęp [..]
    Art 23 ust 1- Każda z układających się Stron zobowiązuje się do zachowania i objęcia ochroną oraz utrzymania zgodnego z prawem międzynarodowym i zwyczajami narodowy i religijnymi, wojskowych cmentarzy i cywilnych cmentarzy, grobów,miejsc pochówków wraz z pomnikami oraz innych miejsc i obiektów pamięci,znajdujących się obecnie lub w przyszłości odkrytych na jej terytorium, stanowiących przedmiot czci i pamięci obywateli drugiej Strony”
    A rzeczywistość piszczy…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.