1
Obchody 73. rocznicy operacji „Ostra Brama”

Krzysztof Olechnowicz (drugi od prawej), syn ppłk. Antoniego Olechnowicza oraz kombatanci wileńscy oddali hold poległym żołnierzom AK Fot. Marian Paluszkiewicz Fot. Marian Paluszkiewicz

Od złożenia wieńców na wileńskiej Rossie rozpoczęły się  7 lipca  obchody 73. rocznicy operacji „Ostra Brama”. Hołd poległym w lipcu 1944 roku w walkach o Wilno bohaterom Armii Krajowej złożyli przedstawiciele środowisk kombatanckich z Polski i Litwy i polskich organizacji społecznych na Litwie.

Udział w uroczystości wzięli przedstawiciele ambasady RP w Wilnie: zastępca ambasadora RP na Litwie Maria Ślebioda, konsul generalny ambasady RP na Litwie Stanisław Cygnarowski, attaché wojskowy ambasady RP w Wilnie pułkownik Mirosław Wójcik.
Na obchody z Wrocławia przybył Krzysztof Olechnowicz, syn ppłk. Antoniego Olechnowicza, pseudonim „Pohorecki”.

– Ojciec mój był ostatnim komendantem Okręgu Wileńskiego AK oraz twórcą Wileńskiego Ośrodka Mobilizacyjnego AK na ziemiach centralnej Polski. W kwietniu 1944 r. został dowódcą I Zgrupowania AK, na czele którego wziął udział w operacji „Ostra Brama”.
W 1945 roku, po demobilizacji, rodzina nasza ewakuowała się do Polski. W 1948 roku Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego podjęło przeciw Wileńskiemu Okręgowi AK szeroko zakrojoną „Akcję X”, śledzono wszystkie osoby pochodzące z Wileńszczyzny.
Ojca aresztowano 26 czerwca 1948 r. we Wrocławiu. Przez dwa i pół roku był trzymany w więzieniu na Rakowieckiej w Warszawie. Moja mama też była aresztowana, siedziała w Fordonie, ciężkim zakładzie karnym dla kobiet. Ojciec został skazany na karę śmierci, wykonaną 8 lutego 1951 roku. Został zabity strzałem w tył głowy…
W tym samym dniu w więzieniu na Mokotowie straceni zostali: kpt. Henryk Borowski, pseudonim „Trzmiel”, mjr Zygmunt Szendzielarz, pseudonim „Łupaszko”, ppor. Lucjan Minkiewicz, pseudonim „Wiktor” – podzielił się wspomnieniami z „Kurierem Wileńskim” Krzysztof Olechnowicz.

To jest już kolejna jego wizyta na Litwie.

– Po śmierci mamy w 1994 roku po raz pierwszy od momentu wyjazdu przyjechałem na Litwę. Jeździłem śladami swojej rodziny po Litwie, Białorusi, po Ziemi Wileńskiej. W późniejszych latach również przyjeżdżałem na Litwę. Jako osoba związana z Wileńszczyzną, Armią Krajową oraz z tak zwanymi żołnierzami wyklętymi towarzyszyłem organizacji „Odra-Niemen”, która zajmuje się opieką nad grobami polskimi – opowiedział syn AK-owca.
Zwłoki ppłk. Olechnowicza zostały przez organy bezpieczeństwa publicznego potajemnie pogrzebane na tzw. „Łączce” na terenie Cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie. W 1994 i 1995 został zrehabilitowany wyrokami Sądu Wojskowego w Warszawie, odznaczony Orderem Virtuti Militari V kl. Jego imieniem nazwano jedną z ulic w Gdyni.
Obchody 73. rocznicy operacji „Ostra Brama” potrwają na Wileńszczyźnie do 13 lipca.

Główne uroczystości zaplanowano na 13 lipca przy pomniku w Krawczunach.

Stoczona pod Krawczunami 13 lipca 1944 roku bitwa była największym bezpośrednim starciem wojsk AK i hitlerowców. Mimo ilościowej przewagi Niemców, Polacy wyeliminowali z dalszych walk blisko tysiąc z 3 tysięcy żołnierzy niemieckich i zakłócili przeprawę przez Wilię wycofujących się z Wilna hitlerowców. Podczas walki pod Krawczunami poległo 80 akowców, w tym dowódca I Brygady Wileńskiej AK Czesław Grombczewski ps. „Jurand”.

Hołd bohaterom operacji “Ostra Brama” Fot. Marian Paluszkiewicz

Program obchodów:

Sobota, 8 lipca

Godz. 10.00 – msza św. w kościele pw św. Teresy i modlitwa w kaplicy w Ostrej Bramie z łaskami słynącym obrazem Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia – wspólna modlitwa za dusze żołnierzy Armii Krajowej z okręgu wileńskiego i nowogródzkiego poległych podczas zdobywania Wilna.

Godz.12.30 – główna uroczystość poświęcona pamięci uczestników Powstania Wileńskiego na cmentarzu na Rossie z udziałem przedstawicieli władz RP.

Godz. 17.00 – koncert patriotyczny w Domu Kultury Polskiej w Wilnie z udziałem chórów kresowych z Białorusi i Litwy.

Niedziela, 9 lipca

Godz. 10.00 – złożenie przez środowiska kombatanckie oraz zaproszonych gości wieńców i zapalenie zniczy pod pomnikiem w Boguszach, gdzie 17 lipca 1944 roku doszło do rozbrajania poszczególnych oddziałów.

Godz. 12.00 – złożenie wiązanek i zapalenie zniczy w Kalwarii Wileńskiej.

Godz. 17.00 – msza św. w Kolonii Wileńskiej, a następnie złożenie wiązanek i zapalenie zniczy przez młodzież z Polski i Litwy na grobach żołnierzy AK poległych podczas bitwy o Wilno.

Poniedziałek, 10 lipca

Godz. 9.30 – modlitwa w Ponarach, a następnie złożenie hołdu pamięci i zapalenie zniczy 20 tysiącom Polaków, 70 tysiącom obywateli Polski narodowości żydowskiej i 10 tysiącom Rosjan, Romów i innych narodowości pomordowanym przez okupanta niemieckiego i kolaborującej z nimi policji litewskiej „Ypatingasis burys”.

Czwartek, 13 lipca

W czwartek, 13 lipca, w 73. rocznicę operacji wyzwolenia Wilna „Ostra Brama”, Wileński Rejonowy Oddział Związku Polaków na Litwie zaprasza mieszkańców Wileńszczyzny do wzięcia udziału w tradycyjnym apelu pamięci przy pomniku w Krawczunach – miejscu bitwy Armii Krajowej z hitlerowskim najeźdźcą.

Uroczystość poprzedzi Msza św. w intencji bohatersko walczących o wolność Ziemi Wileńskiej żołnierzy AK.

Godz. 14.00 – odjazd spod Domu Kultury Polskiej w Wilnie na miejsce uroczystości.

Godz. 15.00-18.00 – Msza św. przy pomniku w Krawczunach. Apel pamięci. Koncert i piknik żołnierski z kuchnią polową.

 

 

 

Jedna odpowiedź do Obchody 73. rocznicy operacji „Ostra Brama”

  1. Jur mówi:

    Pamiętne chwile tamtego gorącego lipca 1944. Zryw do walki i wspomaganie nacierającej Armii Czerwonej.Potem same smutne wiadomości,duże straty w Krawczunach, podstępna koncentracja AK przez Czernichowskiego i aresztowanie Wilka.Łapanki mężczyzn na ulicach Wilna, zapełnianie Łukiszek, wywózki do Kaługi.To zapamiętałem jako 11 letni chłopiec, który potem opuścił ojczyznę Wileńszczyznę 4 transportem.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.