0
90. rocznica koronacji obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej (2)

W galerii przy Kaplicy Ostrobramskiej znajdują się organy, które zostaną odrestaurowane Fot. Marian Paluszkiewicz

Wracamy do lipcowego wydarzenia sprzed 90 lat, kiedy to miała miejsce uroczysta koronacja obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej.

Aktu koronacji dokonano na podstawie dekretu wydanego przez papieża Piusa XI. Uroczystości koronacyjne odbyły się 2 lipca, w święto Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, na placu przed Katedrą Wileńską, gdzie przeniesiono obraz w uroczystej procesji. Obraz wyjęto z ołtarza w kaplicy i umieszczono w specjalnym feretronie, obramowaniem dla obrazu był baldachim z koroną królewską, z drugiej strony obrazu był płaszcz z wyhaftowanym orłem. W uroczystościach wzięło udział ponad 150 tys. wiernych. Obecni byli także przedstawiciele najwyższych władz państwowych, z marszałkiem Józefem Piłsudskim i prezydentem Ignacym Mościckim.
Koronacji, w imieniu ojca świętego, dokonał kard. Aleksander Kakowski, arcybiskup metropolita warszawski. Na wizerunek Maryi założył złote korony, które były wotum Narodu Polskiego za odzyskanie niepodległości.
W trakcie uroczystości padał ulewny deszcz, mimo to odbywały się one na zewnątrz katedry. Zdecydował o tym Józef Piłsudski. Według ówczesnej anegdoty odtrącił on parasol podawany przez życzliwego duchownego, mówiąc: „Schowaj, ksiądz, ten parasol! Kiedy koronują Królową Polski – można stać na deszczu! Jestem u Matki Boskiej na ordynansach!”.

W uroczystościach wzięło udział ponad 150 tys. wiernych Fot. archiwum

Dotychczas pozostaje zagadką, dlaczego obraz, który już w pierwszej połowie XVIII wieku zasłynął ze swych łask i cudów, został koronowany dopiero w pierwszej połowie wieku XX.
– Jeszcze przed oficjalną koronacją obraz był dwukrotnie obdarzony koronami. Miedziana pochodzi z 1700 roku, zaś pozłacana z 1750 r. Już wtedy ludzie pragnęli w ten sposób odwdzięczyć się za łaski i cuda doznane od Matki Boskiej Ostrobramskiej. Wówczas koronacje odbywały się zapewne z inicjatywy księży parafialnych. Obecnie właśnie korony z XVIII wieku znajdują się przy obrazie. Koronacja, która miała miejsce 2 lipca 1927 roku, była już wielkim wydarzeniem na skalę państwową zainicjowanym przez najwyższych hierarchów kościelnych. Specjalnie wykonano dwie złote korony, które zostały uroczyście poświęcone przez papieża Piusa XI. W obliczu drugiej wojny światowej zostały prawdopodobnie schowane, a po wojnie nie udało się już ich odnaleźć. Być może zostały wywiezione, a może człowiek który je ukrył, zginął w czasie działań wojennych. Los złotych koron z 1927 roku dotychczas jest nieznany – opowiada ks. prałat, proboszcz parafii św. Teresy, rektor Kaplicy Ostrobramskiej, Kęstutis Latoža.
Wspomina, jak podobnie w czasie II wojny światowej ukryte zostały przez trockiego proboszcza, Vytautasa Rūkasa, korony zdobiące obraz Matki Boskiej Trockiej, patronki Litwy.

Ks. prałat, proboszcz parafii św. Teresy, rektor Kaplicy Ostrobramskiej Kęstutis Latoža Fot. Marian Paluszkiewicz

– Przeleżały pod posadzką kościelną przez cały okres sowiecki. Dopiero w 1991 roku, po odzyskaniu przez Litwę niepodległości, ks. prałat Rūkas, który obecnie ma ponad 90 lat, wskazał tajną kryjówkę. Autentyczne XVIII wieczne korony zostały wtedy ponownie umieszczone przy obrazie. Nie tracimy nadziei, że gdy za 10 lat będziemy obchodzili 100-lecie koronacji obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej, złote korony się odnajdą – dodaje ks. prałat Kęstutis Latoža.
Przed koronacją obraz został poddany konserwacji. Następna miała miejsce w 1987 roku. W 2010 roku w sanktuarium dokonano kolejnego (po r. 1932) remontu. Jako pierwszy o tym kontrowersyjnym wydarzeniu napisał „Kurier Wileński”. Zaalarmowaliśmy służby ochrony zabytków, które z kolei określiły prace remontowe jako akt barbarzyństwa. Zdemontowano wówczas zabytkowe XVIII-wieczne schody i położono nowe, ze sztucznego granitu. Ucierpiała również sakralna wartość kaplicy, ponieważ te stare, wydeptane kolanami i nogami wiernych, schody miały ogromne znaczenie dla pielgrzymów. Uszkodzono autentyczne ceramiczne płytki z 1932 roku oraz drewniane poręcze.
W przyszłym roku rozpoczną się kolejne prace przy odnowie Kaplicy Ostrobramskiej i kościoła pw. św. Teresy. Departament Dziedzictwa Kulturowego zaaprobował projekt prac renowacyjnych, Ministerstwo Kultury zapewniło wsparcie z unijnych funduszy strukturalnych na realizację tego projektu. Kaplica Ostrobramska znalazła się na Szlaku Pielgrzymkowym Papieża Jana Pawła II opracowanym przez Ministerstwo Kultury RL w porozumieniu z Kościołem na Litwie.

– Kaplica Ostrobramska i kościół św. Teresy po renowacji staną się jeszcze bardziej okazałe, co niewątpliwie wpłynie na jeszcze większe zainteresowanie turystów i pielgrzymów. Projekt renowacji przewiduje umieszczenie obrazu za szkłem – podobnie chroniony jest w Luwrze obraz Mona Lizy. Przygotowana zostanie ekspozycja skarbca Kaplicy Ostrobramskiej. Obecnie relikwie kościelne przeniesione są do Muzeum Dziedzictwa Sakralnego w kościele pw. św. Michała. Planuje się odnowienie fasady kaplicy, okien i ram okiennych, modernizację systemu wentylacji. Od strony podwórza zostanie zainstalowana winda, aby osoby niepełnosprawne także miały możliwość odwiedzenia kaplicy – kontynuuje ks. prałat Latoža.

W ceremonii koronacji obrazu uczestniczyli Marszałek Józef Piłsudski i prezydent Ignacy Mościcki Fot. archiwum

Zaznacza, że projekt nie obejmie renowacji całego zespołu kościelnego.
– Zostanie jeszcze sporo do zrobienia. Freski, zdobiące wnętrze kościoła wymagają restauracji. Jest to jednak, jak zapewnili mnie specjaliści, bardzo kosztowne przedsięwzięcie, na które nie wystarczy środków. Nie uda nam się też wykupić przylegającej do kaplicy kamienicy. Pertraktacje z właścicielami budynku rozpocząłem jeszcze w ramach działań organizacyjnych poprzedzających wizytę na Litwie papieża Jana Pawła II. Okazało się, że dla zapewnienia bezpieczeństwa drugie wejście do kaplicy jest niezbędne. Chcieliśmy zainstalować także kolejne schody po to, by ułatwić, dostanie się do kaplicy. Z powodu potoku ludzi wejście do kaplicy staje się często wręcz niemożliwe. Jednak właściciele żądali zbyt olbrzymiej kwoty – zaznacza ks. prałat Kęstutis Łatoža.

W świątyni natomiast m.in. odnowi się witraże, odrestauruje sklepienie, okna i drzwi wejściowe. W kościele, kaplicy oraz galerii łączącej kościół z kaplicą zostanie zainstalowany wspólny system audio-wideo.
– W krypcie pod kościołem powstanie centrum dla licznie odwiedzających sanktuarium pielgrzymów. Przy głównym wejściu do kościoła, wewnątrz za drzwiami, będą zamontowane dodatkowe szklane drzwi, podobnie jak w katedrze wileńskiej, aby chronić przed zimnem. Dzięki projektowi spełni się moje dawne marzenie. Prace restauratorsko-konserwatorskie przewidują remont organów znajdujących się w galerii przylegającej do kaplicy. Wtedy będziemy mogli urządzać koncerty dla turystów i mieszkańców miasta, którzy również na zewnątrz będą mogli słuchać muzyki organowej – podzielił się swymi planami ks. prałat Latoža.
Prace konserwatorskie w Kaplicy Ostrobramskiej i mieszczącym się tuż obok kościele pw. św. Teresy potrwają do 2020 roku.

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.