2
W stosunkach polsko-litewskich nastąpi oczekiwany reset?

Podczas spotkania z prezydent Dalią Grybauskaitė w Nowym Jorku prezydent Andrzej Duda poruszył również problemy Polaków na Litwie i wskazał na potrzebę ich konsekwentnego rozwiązania Fot. lrp.lt

W przyszłym roku prezydent Litwy, Dalia Grybauskaitė, uda się do Warszawy na obchody 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Głowa litewskiego państwa zaprosiła prezydenta RP Andrzeja Dudę na obchody niepodległościowe 16 lutego do Wilna. Będzie to trzecie spotkanie prezydentów obu krajów. Do pierwszego doszło w sierpniu ubiegłego roku w Dubrowniku na forum państw Trójmorza. Do drugiego spotkania doszło we wtorek, 19 września, na marginesie odbywającej się w Nowym Jorku 72. Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. „To rozmowa na prośbę pani prezydent Grybauskaitė” – zaznaczył szef gabinetu prezydenta RP, Krzysztof Szczerski.
Prezydent RP Andrzej Duda po objęciu urzędu swą pierwszą oficjalną wizytę zagraniczną złożył nie na Litwie, lecz… w Estonii, co było dość zaskakujące, gdyż mimo przyjaznych stosunków Polski z tym krajem bałtyckim nigdy nie były one zbyt intensywne. Spotkanie odbyło się w sierpniu 2015 r. w rocznicę podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow (23 sierpnia 1939 r.). Jak dotąd nie doszło do oficjalnej wizyty głowy państwa polskiego na Litwie.

„Brak wizyty prezydenta Andrzeja Dudy i premier Beaty Szydło na Litwie to sygnał związany z brakiem zadowalających postępów ws. sytuacji mniejszości polskiej w tym kraju” – powiedział w ubiegłym tygodniu wiceszef MSZ RP, Jan Dziedziczak, w swym sprawozdaniu na temat sytuacji mniejszości polskiej na Litwie, poprzedzającym wizytę kilkunastoosobowej delegacji Komisji Łączności z Polakami za Granicą na Wileńszczyźnie, podczas której posłowie spotkali się z przedstawicielami polskiej społeczności na Litwie.

– Na pytanie dotyczące resetu w stosunkach polsko-litewskich może odpowiedzieć tylko kilka osób: prezes PiS Jarosław Kaczyński, prezydent Andrzej Duda, prezydent Dalia Grybauskaitė, premier Saulius Skvernelis. Ale ostrożnie, bardzo ostrożnie można powiedzieć, że coś się zmienia – w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” ocenia wtorkowe spotkanie prezydentów Litwy i Polski na forum ONZ w Nowym Jorku Rimvydas Valatka, znany litewski dziennikarz.

We wtorek 26 września w Nowym Jorku rozpoczęła się 72. Sesja Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Na marginesie forum, w siedzibie ONZ, odbywały się również spotkania bilateralne: prezydent Duda miał okazję do rozmów dwustronnych m.in. z prezydentami Ukrainy, Litwy, Armenii, a także z przewodniczącym Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża.

Prezydent Andrzej Duda spotkał się także z prezydent Litwy, Dalią Grybauskaitė. „Głównym tematem rozmów była ocena rosyjskiej polityki w regionie, szczególnie przebiegu i potencjalnych konsekwencji ćwiczeń Zapad 2017” – poinformował szef
gabinetu prezydenta RP.

Rimvydas Valatka

Krzysztof Szczerski zaznaczył, że omawiając konsekwencje manewrów Zapad 2017, politycy uznali, że wymagają one uważnej obserwacji, podkreślili duże i pozytywne znaczenie wdrożenia w życie postanowień szczytu NATO w Warszawie w zakresie wysuniętej obecności wojsk sojuszniczych na wschodniej flance.

„Prezydenci podkreślili też konieczność dalszego wspólnego działania krajów flanki w przygotowaniach do kolejnego szczytu Sojuszu tak, by zapadły tam kolejne decyzje wzmacniające bezpieczeństwo naszych krajów w ramach NATO” – poinformował szef gabinetu prezydenta RP.

„Prezydent zaznaczyła również, że Polska jest strategicznie ważnym partnerem w zapewnieniu obronności terytorialnej i powietrznej krajów bałtyckich. Rozmieszczona w Polsce brygada USA pomaga strzec „korytarza suwalskiego”, a w razie konieczności właśnie przez terytorium Polski przyszłoby wsparcie sojuszników NATO. Dlatego szczególnie ważne jest zapewnienie jak najszybszego i swobodnego poruszania się wojskowej techniki USA w granicach Sojuszu” – poinformowała służba prasowa prezydent RL.

Prezydenci rozmawiali również o współpracy w zakresie energetyki i połączeń infrastrukturalnych.
„Litwę i Polskę łączy nie tylko wspólna historia, ale również wspólna wizja przyszłości i bezpieczeństwa regionu. Serdeczna rozmowa z prezydentem Polski Andrzejem Dudą” – napisała prezydent Litwy na Facebooku po spotkaniu.

„Prezydent Polski został osobiście zaproszony do udziału w uroczystościach 100-lecia odbudowy państwowości Litwy w przyszłym roku w Wilnie” – poinformował Szczerski.

Podczas spotkania z prezydent Grybauskaitė w Nowym Jorku Andrzej Duda poruszył również problemy Polaków na Litwie i wskazał na potrzebę ich konsekwentnego rozwiązania.

– Litwa musiałaby to i owo zrobić, przynajmniej zrobić symboliczny krok. Myślę, że najlepszym rozwiązaniem byłoby przyjęcie europejskiej ustawy o pisowni nazwisk i imion. Myślę, że to pomogłoby „ocieplić” stosunki lub przynajmniej dać im początek – uważa Valatka.

Rita Tamašunienė

Jak zauważa Rita Tamašunienė, przewodnicząca frakcji AWPL-ZchR w litewskim sejmie, poprawne stosunki zależą od dobrej woli obu stron.

– Nie chcemy żadnych szczególnych przywilejów, żądamy jedynie zapewnienia przysługujących nam praw. Chcemy jedynie wykonywania postanowień Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Litewską o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy, sporządzonego w Wilnie dnia 26 kwietnia 1994 r. W Unii Europejskiej mniejszości narodowe mogą się pochwalić polepszeniem sytuacji, również na Litwie musi być przede wszystkim progres, a nie regres – mówi Rita Tamašunienė. Nierozwiązany dotychczas pozostaje problem edukacji, reprywatyzacji ziemi, pisowni nazwisk w oryginale, nadal brakuje ustawy o mniejszościach narodowych.

– W stosunkach między państwami ważne są symbole: jeżeli jedna strona robi krok otwierający drogę do współpracy, inna strona wtedy też robi krok. Tych problemów nigdy nie było dużo, ale szkodzą one stosunkom. Litwa mogłaby zdecydować się na nowy krok i zacząć go realizować – zaznacza Rimvydas Valatka.

2 odpowiedzi to W stosunkach polsko-litewskich nastąpi oczekiwany reset?

  1. Połaniec mówi:

    Nie pytajmy Polaków na Wileńszczyźnie jakie mają problemy! To Polacy są problemem – usłyszałem od jednego z naszych posłów do Sejmasa! Dowód: przez dwadzieścia lat sytuacja się nie polepszyła!

  2. nieWilniuk mówi:

    ostatnią wizytą prezydenta Lecha kaczynskiego była wizyta w Wilnie, po tej wizycie chłodnym przyjęciu i braku postępu w RÓWNOIPRAWNIENIU polaków i litwinów mieszkających na litwie zginął w smoleńsku. Do dziś sytuacja polaków nie zmieniła się, bez uznania oczywistych praw (człowieka obywatela Litwy Polaka) relacje powinny pozostać chłodne. jakim językiem rozmawiać z Litwinami ? językiem Żeligowskiego ? językiem rosyjskim ? akcja rodzi reakcję – pozostaje nam dalsza praca u podstaw, obłaskawianie polskiej fobii w litewskich politykach

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.