W środę w szkołach zabrzmi pierwszy dzwonek, a dzieci rozpoczną nowy rok szkolny. Na Litwie progi szkoły przekroczy w tym roku 418 tys. 500 uczniów, w tym około 29 tys. pierwszaków. Szkoły polskie na Litwie powitają około 15 tys. uczniów, w tym prawie tysiąc pierwszaków.
Swoje podwoje w tym roku otworzy ponad 1300 szkół ogólnokształcących. 6 szkół i 34 filie, które liczyły zaledwie 2-3 uczniów, zostały zamknięte. Każdego roku w ławkach szkolnych na Litwie zasiada coraz mniej uczniów.
— Co roku średnio liczba uczniów szkół ogólnokształcących na Litwie zmniejsza się o 20 tys. Przyczynia się do tego nie tylko sytuacja demograficzna w kraju, ale również emigracja — powiedziała Stanislava Strolaitė, główny specjalista Ministerstwa Oświaty i Nauki.
Choć zdaniem wiceministra oświaty Vaidasa Bacysa, ostatnio tendencja zmniejszania się liczby uczniów ustabilizowała się, w porównaniu z rokiem ubiegłym w tym roku zamknięto mniej szkół.
Szkoły polskie na Litwie powitają około 15 tys. uczniów, nieco mniej niż w roku ubiegłym. Według prowizorycznych danych do pierwszych klas w polskich szkołach przyszło blisko tysiąc dzieci. Jednak już kolejny rok szkolny rozpoczynamy w oczekiwaniu na uchwałę rządową o ulgach w kompletowaniu klas.
— Napawa optymizmem, że się nie zmniejsza liczba pierwszaków. Jednak już kolejny rok szkolny rozpoczynamy w oczekiwaniu na uchwałę rządową, która by przewidywała inne wymogi dotyczące kompletowania klas w szkołach mniejszości narodowych. Zabiegaliśmy o to przez tyle czasu i są podstawy do tego, że rząd rozpatrzy tę kwestię przychylnie dla nas — wyraził nadzieję w rozmowie z nami radny samorządu m. Wilna Józef Kwiatkowski, prezes „Macierzy Szkolnej”.
W tym roku na Litwie mamy 112 polskich szkół łącznie z filiami. Obecnie w stolicy działa 19 szkół ogólnokształcących z polskim językiem nauczania — 2 gimnazja, 6 szkół średnich, 7 podstawowych, 4 początkowe.
— Udało się zachować tę samą liczbę szkół z tą tylko różnicą, że szkółki o małej liczbie uczniów utraciły swą samodzielność poprzez dołączenie do większych — powiedział Kwiatkowski.
Wszystkie pierwszaki z polskich szkół jak co roku zostaną wyposażone w wyprawki. Już od ośmiu lat głównym ich fundatorem jest Oddział Kujawsko-Pomorski „Wspólnoty Polskiej” w Toruniu. Jak poinformowała nasz dziennik Krystyna Dzierżyńska, wiceprezes „Macierzy Szkolnej”, w tym roku część wyprawek dla pierwszaków z rejonu wileńskiego sfinansował Oddział ZPL rejonu wileńskiego.
Z okazji 1 września akcję patronacką dla uczniów pierwszych klas szkół polskich w Niemenczynie, Solecznikach oraz Landwarowie organizuje Unia Kredytowa Regionu Wileńskiego. W uroczystościach inaugurujących rok szkolny wzięli udział władze Unii. Dzieci otrzymały sympatyczne upominki — sportowe podkoszulki oraz książeczki dziecięce najbardziej lubianych polskich pisarzy.
— W przyszłości Unia Kredytowa Regionu Wileńskiego będzie kultywować podobne akcje. Ten pomysł powstał spontanicznie i jeżeli będziemy mieli w przyszłości realne możliwości, chcielibyśmy jak największej liczbie dzieciaków sprawić miłą niespodziankę w tym tak ważnym dla nich dniu — powiedziała „Kurierowi” Beata Skurzyńska, kierownik Administracji Unii.
Jeśli chodzi o zmiany w systemie oświaty, Ministerstwo Oświaty i Nauki jako priorytety wymienia odnowienie programu szkół ogólnokształcących, metod obliczania koszyczka ucznia, wprowadzenie koszyczka w przedszkolach oraz placówkach prowadzących kształcenie nieformalne. Szkołom zamierza się nadać więcej uprawnień. Minister oświaty Gintaras Steponavičius zapowiedział, że wkrótce zostanie również zmieniony tryb wyznaczania kierowników placówek oświatowych.
Już od kilku lat z rzędu na Litwie 1 września jest zakazany w sklepach handel alkoholem. Handlowcy zauważają jednak, że zakaz sprzedaży napojów alkoholowych w pierwszym dniu roku szkolnego w żaden sposób nie wpłynął na nawyki społeczeństwa. Od kilku lat sklepy przeżywają prawdziwe oblężenie w przededniu nowego roku szkolnego. Handlowcy podają, że w ciągu ostatnich lat w dniu 31 sierpnia napojów alkoholowych kupuje się dwukrotnie więcej niż w inne dni.