Minęło już 20 lat, odkąd na Litwie zostało powołane Stowarzyszenie Nauczycieli Szkół Polskich „Macierz Szkolna”. Przez wszystkie te lata jest strażnikiem polskiej mowy, kultury i tradycji tu, na Litwie. Promuje i wiele wysiłku wkłada w to, by kształtować pozytywny wizerunek szkoły polskiej w litewskim systemie edukacyjnym.
— Dziś naszym zadaniem jest przede wszystkim zachować obecny stan posiadania szkół. Musimy nadal wzmacniać i rozwijać poziom nauczania w naszych szkołach, bo podstawy mamy dobre — powiedział w rozmowie z „Kurierem” Józef Kwiatkowski, wieloletni prezes „Macierzy”.
Obecnie wysiłki Stowarzyszenia są skierowane głównie na przeciwstawienie się próbom pogorszenia sytuacji szkoły polskiej oraz uszczuplenia obecnego systemu edukacyjnego. Dla szkolnictwa polskiego największe zagrożenie dziś stanowi przygotowywana obecnie nowa Ustawa o Oświacie, która zakłada nauczanie części przedmiotów w języku państwowym.
— Władze oświatowe stale nam rzucają kłody pod nogi. Musimy stale czuwać. Naszym priorytetem jest zachowanie pełnej szkoły średniej od klasy 1 do 12 w języku ojczystym. Obecnie bardzo ważną kwestią, do której dążymy, jest przyjęcie przez rząd innych wymogów w kompletowaniu klas w stosunku do szkół mniejszości narodowych — podkreślił Kwiatkowski.
Ta bardzo ważna dla społeczeństwa polskiego na Litwie organizacja została powołana do życia, a następnie zarejestrowana w ministerstwie sprawiedliwości Litwy 11 listopada 1990 roku. Na fali odrodzenia nauczyciele i wychowawcy polskich szkół i przedszkoli zgromadzili się w celu reaktywowania chlubnej działalności przedwojennej Macierzy, jednak z uwagi na ustawodawstwo Republiki Litewskiej nie można było użyć przedwojennej nazwy. Dlatego przedwojenna Polska Macierz Szkolna została Macierzą Szkolną, ale cele jej działalności pozostały te same.
Dziś to stowarzyszenie jednoczy ponad 1 300 nauczycieli i wychowawców przedszkoli i nadal zajmuje się przede wszystkim aktywizacją środowiska nauczycielskiego i uczniowskiego. Organizuje olimpiady, konkursy i festiwale, kolonie, szkolenia. Do kalendarza imprez Stowarzyszenia na stałe wpisał się najdłużej przez nie realizowany Konkurs Recytatorski „Kresy”, organizowany wspólnie z Podlaskim Oddziałem Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”. Kolejne edycje konkursu „Najlepsza szkoła — najlepszy nauczyciel” przyczyniają się do podnoszenia poziomu nauczania w polskich szkołach.
Konkurs Poezji Marii Konopnickiej, Festiwal Teatrów Szkolnych — to kolejne przedsięwzięcia.
Większość organizowanych przez „Macierz” imprez ma wsparcie finansowe polskich organizacji, z którymi współpracuje Stowarzyszenie. Jego działanie jest również skierowane na rzecz umacniania bazy materialno-technicznej szkół poprzez akcentowanie najpilniejszych potrzeb i pozyskiwanie sponsorów.
Relację z uroczystej akademii poświęconej 20-leciu działalności „Macierz Szkolnej” zamieścimy we wtorkowym wydaniu naszego dziennika.