Tajemnica sukcesu V. Genysa: zbiory — bez pługa i bez nawozów syntetycznych

Rolnik Valentinas Genys żartuje: cała praca za darmo w jego gospodarstwie jest wykonywana przez społeczność glebową. Wszystko, co musi zrobić, to obserwować i dbać o miliardy istnień, które zapewniają nam wszystkim wysokiej jakości żywność. Od dziesięcioleci robi to na swojej przyjaznej dla środowiska, ekologicznej farmie, nie orząc ziemi ani nie używając żadnych chemikaliów.

Rolnik Valentinas Genys.
Valentinas Genys w swoim ekologicznym gospodarstwie nasiennym przez ostatnie 15 lat nie stosował żadnych nawozów syntetycznych i herbicydów
| Fot. archiwum prywatne V.Genysa

„Rolnictwem ekologicznym interesuję się od trzech dekad, ponieważ jestem przekonany, że rolnik ma bardzo ważny obowiązek dbania o interes publiczny. To właśnie on jest odpowiedzialny za trzy strategiczne rzeczy: powietrze, wodę i żywność. W końcu nie będziesz wdychać euro, nie będziesz ich pić i nie będziesz ich jeść. To odpowiedzialność, by troszczyć się o ojczyznę i troszczyć się o ziemię z szacunkiem i miłością” — mówi Genys.

Docenia, że państwo również przyczynia się do tego celu, który jest ważny dla wszystkich ludzi, i pomaga w rolnictwie ekologicznym. Rolnicy zajmujący się produkcją ekologiczną są już zaproszeni w tym roku do ubiegania się o wsparcie z Unii Europejskiej (UE) w ramach działania „Rolnictwo ekologiczne” Litewskiego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (PROW).

Bez pługa uprawia ziemię od ponad 25 lat

Agronom Genys gospodarzący w rejonie wiłkomierskim od 1996 roku, nie posiada już pługa i pracuje z minimalną technologią uprawy roli. Przez ostatnie 15 lat nie stosował żadnych nawozów syntetycznych i herbicydów w swoim ekologicznym gospodarstwie nasiennym.

Jego zdaniem rolnictwo ekologiczne potrzebuje najbardziej dwóch rzeczy, aby urodzajność zyskała maksymalny potencjał. Przede wszystkim — wiedzy. „Musisz dobrze poznać swoją ziemię, ponieważ nie ma takiego samego strumienia, takiej samej gleby. Teraz wszyscy mówimy o innowacjach, ale agronomia nie podąża ścieżką innowacji — idzie ona ścieżką wiedzy. Tak jak ani prawa Newtona, ani prawa termodynamiki nie zmieniają się z powodu słów, tak prawa natury nie zależą od opinii i pragnień. Podstawą wszystkiego jest wiedza” — mówi Genys, który pracuje w rolnictwie już 41. sezon.

Drugą rzeczą, której potrzeba, jest cierpliwość. W gospodarstwie o powierzchni 230 ha Genys stosuje płodozmian 9 pól, uprawiając kminek i wieloletnie trawy na nasiona, pszenicę orkiszową, żyto, grykę i owies. Aby aktywność biologiczna w glebie mogła się w pełni odrodzić, wymagane są trzy „obroty” płodozmianu — tj. 27 lat. „Dlatego wsparcie dla gospodarstw ekologicznych jest szczególnie ważne, ponieważ podkłada „poduszkę” i ułatwia zarządzanie” — mówi rolnik.

Każde euro pomaga gospodarstwu

Genys, który już kilkakrotnie korzystał ze wsparcia dla rolnictwa ekologicznego, cieszy się, że pomogło to w zakupie nowych narzędzi, w rozwiązania problemów związanych z melioracją gruntów, aktualizacji starszego sprzętu, na przykład zainstalowaniu GPS i zestawu słuchawkowego w ciągnikach.

„Tak jak w samochodzie jest niezbędne paliwo, jak człowiekowi — oddychanie, tak rolnicy potrzebują wsparcia. Każdy pieniądz jest „wkładany pod ziemię” — czyli zainwestowany w główny środek produkcji, w hektar, po czym można zrobić więcej w krótszym czasie. To jest dobre dla nas wszystkich” — jest przekonany rolnik.

Rozmówca podaje prosty przykład: średni wynik produktywności gruntów w okręgu wiłkomierskim, według jego słów, jest nijaki. Oznacza to, że rolnicy w tym regionie mogą osiągnąć swoje cele i zaoszczędzić pieniądze trzy razy wolniej niż rolnicy w „dobrych” regionach. „Dlatego każde euro wsparcia pomaga lepiej dbać o glebę, a tym samym zarabiać pieniądze” — mówi Genys.

Można już składać zgłoszenia

Litewscy rolnicy mogą już zadeklarować grunty rolne, uprawy, inne obszary i zwierzęta gospodarskie. Mogą to zrobić do 14 czerwca. Opóźnione wnioski przyjmowane są do 8 lipca, z obniżką o 1 proc. za każdy dzień roboczy opóźnienia.

Rolnicy ekologiczni mogą ubiegać się o wsparcie Unii Europejskiej w ramach działania PROW „Rolnictwo ekologiczne”. Wspiera ono dwa działania: „Wsparcie dla przejścia na rolnictwo ekologiczne” i „Wsparcie dla rolnictwa ekologicznego”.

W 2021 roku dla prawie 2,5 tys. rolników wypłacono ponad 42 miliony euro. W tym roku o wsparcie mogą ubiegać się rolnicy i osoby prawne zaangażowane w działalność związaną z ekologiczną produkcją rolną.

„Każdego roku obserwujemy rosnące zainteresowanie rolników wsparciem dla gospodarstw ekologicznych. Zgłaszają się zarówno ci, którzy mają już doświadczenie, jak i ci, którzy dopiero rozpoczynają swoją działalność w tym kierunku — wszyscy widzą sens pomocy finansowej i chętnie z niej korzystają” — mówi Virginija Petkienė, specjalistka ds. rolnictwa w starostwie Laukuva w Samorządzie Rejonu Szyłelskiego. Według niej większość wniosków otrzymuje się od właścicieli gospodarstw ziemniaczanych.

Wnioski można składać, logując się do Systemu Informacji o Wnioskach (PPIS) za pośrednictwem elektronicznej bramki rządowej. Petkienė zwraca również uwagę, że można tego dokonać, odwiedzając starostwo w samorządzie, w którym zarejestrowane jest gospodarstwo rolne. „Mogę uspokoić zaniepokojonych rolników — proces nie jest skomplikowany, pomagamy im na każdym kroku” — zapewnia specjalista ds. rolnictwa.

Maksymalne wsparcie dla osób uprawiających warzywa, ziemniaki, jagody i sady

Wsparcie w ramach wspomnianego działania może zostać przyznane rolnikom ekologicznym, którzy posiadają minimalną powierzchnię 1 ha nadającą się do wsparcia, składającą się z pól o powierzchni co najmniej 0,1 ha.

Ważne jest również, aby wnioskodawcy, którzy są osobami prawnymi, nie mieli długów wobec Państwowej Inspekcji Podatkowej i Sodry, a wnioskodawcy, którzy są osobami fizycznymi, nie mieli długów tylko wobec Sodry. Ponadto gospodarstwo wnioskodawców musi być zarejestrowane, a jego dane aktualizowane zgodnie z procedurą przewidzianą w aktach prawnych.

Za pola, w których realizowane są działania w ramach środka „Wsparcie dla rolnictwa ekologicznego”, dodatek wyrównawczy jest wypłacany każdego roku w okresie rozliczeniowym i jest przyznawany na:

  • zboża: 218 euro za 1 ha;
  • zboża paszowe: 232 euro za 1 ha;
  • zboża, wieloletnie trawy na nasiona – 273 euro za 1 ha;
  • nasiona traw wieloletnich – 59 euro za 1ha;
  • trawy wieloletnie – 176 euro za 1 ha;
  • warzywa, ziemniaki – 525 euro za 1 ha;
  • zioła lecznicze, aromatyczne i zioła na przyprawy – 487 euro za 1 ha;
  • uprawa jagód i sadów – 518 euro za 1 ha.

Za pola, w których realizowane są działania w ramach środka „Wsparcie dla przejścia na rolnictwo ekologiczne”, dodatek wyrównawczy jest wypłacany każdego roku w okresie rozliczeniowym i jest przyznawany na:

  • zboża: 238 euro za 1 ha;
  • zboża paszowe – 247 euro za 1 ha;
  • zboża, trawy wieloletnie na nasiona – 298 euro za 1 ha;
  • nasiona traw wieloletnich – 59 euro za 1 ha;
  • trawy wieloletnie – 182 euro za 1 ha;
  • warzywa, ziemniaki – 525 euro za 1 ha;
  • zioła lecznicze, aromatyczne i zioła na przyprawy – 516 euro za 1 ha;
  • uprawa jagód i sadów – 534 euro za 1 ha.

Zam. 2479