Odnaleziony po 60 latach
Wileńska Chorągiew Harcerek Związku Harcerstwa Polskiego otrzymała sztandar w 1929 r. Prawdopodobnie w 1945 r. sztandar został wywieziony z zajętego przez wojska sowieckie Wilna do centralnej Polski i ukryty w Łagiewnikach pod Krakowem. Szczęśliwie odnaleziony po prawie 60 latach, został przekazany Związkowi Harcerstwa Polskiego na Litwie podczas Zlotu 100-lecia Harcerstwa, który odbył się w 2011 r. w Łagiewnikach.
Aby nie uległ całkowitemu zniszczeniu sztandar został poddany gruntownej renowacji. Ze względu na liczne porwania i przetarcia oraz rozkład materiału, z którego został wykonany (butwienie) wymagał bardzo szybkiej renowacji. Renowacja to metoda przywrócenia dawnej świetności. Polega ona na zabezpieczeniu istniejących haftów i uzupełnienie ubytków, które w nich powstały, i przeniesieniu ich na nowe płótna.
Przeprowadzono specjalistyczną konserwację
W 2023 r. ze względu na bardzo duże zniszczenia sztandaru ZHP na Litwie, dokonano jego renowacji, w tym dodatkowych prac zabezpieczających butwiejący materiał. Prace nad renowacją okazały się bardziej czasochłonne niż zakładano. Przeprowadzone prace pozwoliły na kompleksowe oczyszczenie tkaniny z pyłu i kurzu przy użyciu mikro-odkurzacza ze specjalistyczną końcówką, a następnie na czas czyszczenia na mokro odłączono od całości wszystkie aplikacje i hafty. Po zakończeniu czyszczenia tkaninę poddano procesowi suszenia. Kolejnym etapem była konserwacja igłowa polegająca na zabezpieczeniu haftów oraz aplikacji.
Ze względu na bardzo zły stan zachowania sztandaru, podstawowym celem było przeprowadzenie prac konserwatorskich, a co za tym idzie, powstrzymanie dalszej destrukcji obiektu. Poprzez m.in. oczyszczenie i wzmocnienie płatu tkaniną dublującą. Pracę konserwacyjne wykonała pani Joanna Sielska-Melchiori – dyplomowana konserwator dzieł sztuki – tkanin zabytkowych wykonująca konserwacje tkanin dla muzeów państwowych.
Sztandar wrócił w Rok Dziękczynienia
Odnowiony sztandar został wręczony harcerkom z Wileńszczyzny podczas Roku Dziękczynienia za ustanowienie bł. ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego patronem polskich harcerzy, w którym wzięli udział się harcerze, skauci m.in. z Australii, Litwy, Łotwy, Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii.
Sztandar zostanie wyeksponowany w siedzibie władz organizacji w Wilnie, która mieści się w Domu Kultury Polskiej. Historia sztandaru zostanie przedstawiona w czasie konferencji, która odbędzie się podczas zlotu ZHP na Litwie w 2024 r.
Renowacji sztandaru dokonano w ramach dofinansowania zadania publicznego dofinansowanego Ocalić od zapomnienia – renowacja historycznych sztandarów harcerskich z Argentyny i Litwy. Zadanie publiczne było finansowane ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów RP w ramach konkursu „Polonia i Polacy za Granicą 2023”.
