Nowe urządzenia w całej Litwie
Spółka publiczna Užstato sistemos administratorius (USAD), zarządzająca litewskim systemem kaucyjnym, rozpoczęła szeroko zakrojoną modernizację taromatów (automat na opakowania z kaucją, od litewskiego słowa „tara” — „opakowanie”). Zmiany obejmują nie tylko wymianę starszych modeli na bardziej zaawansowane technologicznie urządzenia, ale także wdrożenie nowych funkcjonalności, które zwiększają efektywność i wygodę korzystania z systemu.
„System depozytowy, funkcjonujący w Litwie od prawie dziesięciu lat, jest obecnie popierany przez 9 na 10 mieszkańców. To zaufanie motywuje nas do doskonalenia się i zapewnienia wysokiej jakości działania sieci automatów do zwrotu opakowań” — mówi Gintaras Varnas, dyrektor USAD.
Jak zaznacza, modernizacja to projekt długoterminowy, prowadzony etapami. W pierwszym etapie zmodernizowanych zostanie ponad 300 taromatów, z czego już około 140 zostało wyposażonych w nowe urządzenia firmy Tomra.
Udogodnienia w małych i średnich sklepach
Pierwsze efekty zmian można już zauważyć przede wszystkim w małych i średnich punktach sprzedaży. Nowoczesne urządzenia H11 zastępują starsze modele UNO w małych sklepach. Wyposażone w większy ekran dotykowy, szybciej przyjmują i skanują opakowania, a ich pojemność jest aż o dwie trzecie większa.
Recyklomaty T70 przeznaczone do średnich sklepów wykorzystują technologię TOMRA Flow Technology, umożliwiającą natychmiastowe rozpoznawanie opakowań bez potrzeby ich obracania. Dzięki temu szybkość działania urządzenia wzrosła o 50 proc. w porównaniu z poprzednim modelem T63.
Nowością są także taromaty nowej generacji B7, które testowane są w litewskich sklepach średniej wielkości. Zajmując zaledwie 1,3 mkw powierzchni, oferują łatwość obsługi oraz sprawną konserwację. USAD planuje uwzględnić je w dalszych etapach modernizacji.
Ponad 100 opakowań na raz
Największą innowacją są jednak taromaty typu R1, które umożliwiają jednoczesny zwrot dużych ilości plastikowych i metalowych opakowań. Pierwsze tego typu urządzenie stanęło w wileńskiej dzielnicy Żyrmuny, a kolejne — w styczniu 2025 r. — zostało uruchomione w Szawlach.
Przez szeroki otwór do taromatu R1 można jednorazowo wrzucić ponad 100 puszek i butelek PET. W ciągu niespełna minuty urządzenie skanuje, liczy opakowania i drukuje paragon. Obok R1 działa klasyczny taromat T9, do którego mieszkańcy mogą zwracać mniejsze liczby butelek szklanych, plastikowych i metalowych.
W planach USAD jest instalacja kolejnych czterech taromatów R1 do końca roku. Urządzenia pojawią się w Olicie, Kownie, Kłajpedzie oraz kolejny raz w Wilnie.
System, który się sprawdza
Na terenie Litwy działa obecnie ok. 1 300 taromatów do zwrotu opakowań. Jak wynika z danych USAD, tylko w 2024 r. zebrano i przekazano do recyklingu 708,58 mln jednorazowych opakowań. Spółka przypomina, że system kaucji funkcjonuje w kraju od 2016 r. i co roku udaje się odzyskać 9 na 10 opakowań wprowadzanych na rynek.
Modernizacja taromatów to nie tylko inwestycja w technologię, ale też krok w stronę bardziej zrównoważonego rozwoju i poprawy jakości usług. Dzięki szybszemu procesowi, większej pojemności urządzeń i możliwości jednoczesnego zwrotu wielu opakowań, użytkownicy systemu mogą sprawniej uczestniczyć w recyklingu, jednocześnie zmniejszając wpływ na środowisko.
„Realizując projekt, wiele uwagi poświęcimy użytkownikom systemu i informacji zwrotnej, która zawsze pomaga się doskonalić” — podsumowuje Gintaras Varnas.
Czytaj więcej: Taromaty oczyszczają środowisko