Historia polskiego szkolnictwa na naszych ziemiach przeżywała różne okresy. Polska szkoła miała swoje wzloty i upadki. Najczęściej związane to było z czynnikami, jeśli można tak powiedzieć, zewnętrznymi. Najważniejszym z nich był i nadal pozostaje wpływ polityki. Od dobrej lub złej woli polityków zależy to, jak wygląda nasza szkoła. Dotyczy to zarówno części programowej, jak i stanu materialnego. Ale najważniejsze pytanie dotyczy tego, czy szkoła nadal będzie szkołą polska. Na razie udaje się zachować ponad 60 szkół z polskim językiem wykładowym. Jednak przed dziesięciu laty było ich prawie sto.
Oprócz liczby szkół z polskim językiem wykładowym nie mniej ważną sprawą jest poziom nauczania. Szkoła oprócz zaczepiania polskości kształci również młode pokolenia Polaków na Litwie. Wiedza, jaką zdobywają, daje im lepszy lub gorszy start w dorosłe życie. To również od tego, na ile wykształceni będą Polacy na Litwie, zależy nasza pozycja w państwie.
Stan polskiego szkolnictwa na Litwie co roku bada Stowarzyszenie Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie „Macierz Szkolna”, przeprowadzając konkurs „Najlepsza szkoła, najlepszy nauczyciel”. Jednak oprócz Macierzy Szkolnej mamy też inny coroczny sprawdzian kondycji naszego szkolnictwa. Co roku na początku grudnia litewskie pismo „Reitingai” sporządza rankingi wszystkich litewskich placówek oświatowych. Tu polskie szkoły są porównywane z innymi szkołami na Litwie. W tym wydaniu magazynowym „Kuriera Wileńskiego” Antoni Radczenko wspólnie z prezes Macierzy Szkolnej Krystyną Dzierżyńską analizują wyniki tegorocznego rankingu litewskich szkół oraz pozycji w nim szkół polskich.
Komentarz opublikowany w wydaniu magazynowym dziennika „Kurier Wileński” Nr 50 (143) 13-19/12/2025