W tym wydaniu magazynowym „Kuriera Wileńskiego” Antoni Radczenko pisze o człowieku, który odegrał znaczącą rolę w historii czterech narodów: Polaków, Litwinów, Białorusinów i Amerykanów. 4 lutego minęła 280. rocznica narodzin bohatera tych czterech nacji – Tadeusza Kościuszki.
Przywódca insurekcji kościuszkowskiej, potężnego narodowowyzwoleńczego zrywu, oraz jeden z dowódców i bohaterów wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych jest na Litwie postacią oczywiście znaną, jednak mimo wszystko, jeśli tak można powiedzieć, znajdującą się w cieniu innego przywódcy insurekcji, Jakuba Jasińskiego. Dlatego mimo okrągłej daty na Litwie próżno było szukać szerszych obchodów urodzin Kościuszki. A szkoda.
Jak powiedział rozmówca Antoniego Radczenki, dr Eligijus Raila, docent Wydziału Historycznego Uniwersytetu Wileńskiego: „Z pewnością będzie sporo osób na Litwie, które powiedzą, że Kościuszko to sprawa Polski. Nie o tym jednak trzeba mówić. Tylko o zasadach. Powstanie było kontynuacją idei Konstytucji 3 maja. Oczywiście Kościuszko bronił wspólnego polsko-litewskiego państwa. To był człowiek, który jako ostatni spróbował oprzeć się rosyjskiej agresji”.
I to dla nas, współczesnych, jest rzeczą najważniejszą z tego, co w swoim życiu zrobił Tadeusz Kościuszko. Był przywódcą wielkiego zrywu, który miał uwolnić narody I Rzeczypospolitej spod rosyjskiego jarzma.
O ile na Litwie pamięć o przywódcy powstania jest skromnie pielęgnowana, o tyle pamiętają o nim bardzo dobrze Rosjanie oraz obecne marionetkowe władze Białorusi. W minionym roku na podstawie ich decyzji w rodzinnej miejscowości Tadeusza Kościuszki, wsi Siechnowicze Małe w obwodzie brzeskim, usunięto pomnik bohatera. Rosja i jej pionki na Białorusi nadal boją się Kościuszki. Boją się idei wolności Ojczyzny i boją się człowieka, który o nią walczył. Dlatego na pewno warto zrealizować apel wysunięty przez członka Związku Strzelców Litwy Dariusza Litwinowicza o wzniesienie w Wilnie pomnika Tadeusza Kościuszki.
Komentarz opublikowany w wydaniu magazynowym dziennika „Kurier Wileński” Nr 05 (15) 07-13/02/2026