W byłym budynku szkolnym w miejscowości Orzełówka (lit. Ažulaukė ) w rejonie wileńskim powstaje Muzeum Szkolnictwa na Wileńszczyźnie. Nowy ośrodek kulturalny będzie filią Muzeum Etnograficznego Wileńszczyzny. Kierownikiem nowego muzeum jest Marian Dźwinel.
– W 2015 roku gdy przejęliśmy budynek szkolny zaczęliśmy się zastanawiać jak najbardziej racjonalnie możemy go wykorzystać dla potrzeb społeczności. Uznaliśmy, że skoro już istnieje muzeum etnograficzne, powinno powstać coś nowego. Z zawodu jestem pedagogiem, więc po naradzie z Algimantem Baniewiczem, dyrektorem muzeum w Niemenczynie uznaliśmy, że najlepiej było by w Orzełówce otworzyć ekspozycję, która przedstawi historię oświaty na Wileńszczyźnie – mówi w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Marian Dźwinel.
Zaznacza, że przede wszystkim planuje tu gromadzenie materiałów dokumentacyjnych z zakresu historii szkolnictwa polskiego na Wileńszczyźnie. Już udało się zdobyć pieniądze na zakup gablot ekspozycyjnych, a w najbliższych planach jest pozyskanie środków na wymianę dachu i ogrodzenie terenu.
– Zebrane materiały zostaną najpierw uporządkowane, najciekawsze zamierzamy opracować i skatalogować. W poszukiwaniu materiałów w przyszłości planujemy organizować rajdy tematyczne. Chcemy też założyć tu bibliotekę, której zbiory przybliżą historię naszej oświaty. To przede wszystkim stare podręczniki, materiały dydaktyczne. Bardzo zależy nam na współpracy z muzeami, które działają przy szkołach i gimnazjach Wileńszczyzny, organizowanie wspólnych wystaw. Być może w przyszłości będziemy mogli tu przyjmować gości, zapraszać na plenery i warsztaty studentów, przeprowadzać lekcje starodawną metodą nauczania. Planujemy też działalność wydawniczą. Chcielibyśmy np. w postaci broszurki wydać katalog nauczycieli Wileńszczyzny czy też ciekawe informacje o dawnych szkołach – kontynuuje kierownik.
Cieszy go niezmiernie fakt, że sporo osób proponuje swą pomoc poprzez przekazanie zdjęć czy opisów.
– Dzięki pomocy Waldemara Rynkiewicza, starosty gminy rzeszańskiej, wyszliśmy na Stanisława Witkowskiego, mieszkającego we wsi Brataniszki. W rodzinnym domu Witkowskich po śmierci Stalina działała szkółka dla miejscowych dzieci. Działała do końca lat 60., a pan Stanisław skrupulatnie zachował ławki i liczydła, które chętnie przekazał na potrzeby muzeum. Mamy nadzieję, że takich ludzi będzie coraz więcej – z entuzjazmem opowiada Marian Dźwinel.
I dodaje, że jeżeli wszystkie prace remontowe zostaną wykonane zgodnie z planem swoje drzwi dla zwiedzających muzeum otworzy już tej jesieni.
APEL W SPRAWIE ZAŁOŻENIA MUZEUM SZKOLNICTWA NA WILEŃSZCZYŹNIE W ORZEŁÓWCE
Badania w dziedzinie szkolnictwa na Wileńszczyźnie oraz propagowanie szkolnictwa staje się aktualnym tematem w dobie obecnej. Mamy brak danych o niektórych placówkach oświatowych, które już dziś nie istnieją, ale miały długoletnią historię, o kadrze nauczycielskiej, która propagowała oświatę na Wileńszczyźnie, nie zważając na prześladowanie w różnych okresach historycznych. Prosimy o pomoc w zbiorach przedmiotów rzeczowych związanych ze szkolnictwem na Wileńszczyźnie i wyposażeniem klas. Potrzebujemy starych podręczników, atlasów, ćwiczeniówek, literatury pedagogicznej i periodyków, materiałów metodycznych i dydaktycznych, przedmiotów uczniowskich- kałamarzy, stalówek, piórników i innych przyborów, strojów szkolnych, technicznych środków nauczania- działających projektorów filmowych, epidiaskopów, rzutników, magnetofonów, magnetowidów, pomocy naukowych i poglądowości, starego wyposażenia gabinetów szkolnych, plakatów, przezroczy, filmów, związanych ze szkolnictwem materiałów historycznych- historii szkół, statystyk, starych dzienników szkolnych i uczniowskich, programów szkolnych, biletów egzaminacyjnych, instrukcji, planów nauczania, zdjęć, negatywów, materiałów audio i video….
W Muzeum Szkolnictwa na Wileńszczyźnie zamierzamy organizować ekspozycje stałe oraz ekspozycje i wystawy czasowe, rajdy badawcze z młodzieżą szkolną i studentami, warsztaty edukacyjne dla dzieci i młodzieży, znajdą miejsce odczyty, seminaria i konferencje.
Nasze dane kontaktowe:
Muzeum Szkolnictwa na Wileńszczyźnie
ul. Niemenczyńska 1, w. Orzełówka,
rejon wileński, LT-15142
tel. +370 648 03697,
e-mail mew.vkem.foto@gmail.com
Fot. Marian Paluszkiewicz