Więcej

    W polskich szkołach nadal brakuje podręczników po polsku

    Czytaj również...

    Sprowadzeniem podręczników z Polski zajęła Macierz Szkolna, której prezesuje Józef Kwiatkowski
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Uczniowie szkół polskich na Litwie uczą się z przestarzałych podręczników wydanych po polsku. W starszych klasach zaś – z podręczników litewskich.

    Wyposażenie szkół mniejszości narodowych w podręczniki jest niewystarczające. Chociaż są publikowane podręczniki w językach mniejszości narodowych, to przede wszystkim stare, więc nie do końca odpowiadają one obecnej treści edukacji” – brzmiał wniosek sformułowany w „Analizie stanu edukacji mniejszości narodowych na Litwie” sporządzonej przez Wydział Analiz Polityki Edukacyjnej Narodowej Agencji Oceny Szkół. Analiza pojawiła się w końcu 2018 r. Dobiega końca rok 2020, ale w kwestii podręczników niewiele się zmieniło.

    Trudności w aktualizacji podręczników

    Reklama

    W 40-stronicowym badaniu poddano ocenie stan edukacji przedszkolnej, wczesnoszkolnej i podstawowej litewskich mniejszości narodowych oraz jej zmianę w ciągu ostatnich pięciu lat. W analizie zaznacza się też, że uczniowie starszych klas w szkołach polskich na Litwie nadal uczą się z podręczników wydanych po litewsku.

    „Wyposażenie szkół mniejszości narodowych w podręczniki jest niewystarczające. W przypadku klas 1–10 i gimnazjalnych I–II wydane są podręczniki z większości przedmiotów, podczas gdy dla klas gimnazjalnych III–IV tylko podręczniki do nauki języka ojczystego i kilka podręczników dla innych przedmiotów. Ponadto podręczniki są stare – ponad połowa podręczników w języku polskim została po raz pierwszy opublikowana ponad 10 lat temu. Nawet jeśli podręczniki te zostały ponownie opublikowane, treść nie została w tym czasie zaktualizowana, więc nie do końca odpowiada obecnej treści programu nauczania. Dla uczniów we wszystkich klasach dostępne są też podręczniki do nauki języka litewskiego. Wszystkie one również zostały wydane 10–20 lat temu” – wskazuje się w analizie.

    Trudności w aktualizacji podręczników w językach mniejszości narodowych wynikają z tego, że rynek wydawniczy rzadziej publikuje podręczniki w małym nakładzie ze względu na wyższe koszty dla jednego podręcznika, co uniemożliwia szkołom ich zakup.

    – Dzisiaj w polskich szkołach uczniowie klas 11–12 nie mają podręczników fizyki, chemii, biologii, geografii wydanych po polsku. Z braku polskich podręczników uczą się tych przedmiotów po litewsku. Podręcznik do matematyki dla tych klas potrzebuje wznowienia. Podręczniki do nauczania geografii dla klas 9–10 mają już ponad 10 lat. Wznowienia potrzebują podręczniki biologii w klasach 9–10, podobnie z fizyki. Odpowiedniki tych podręczników w języku litewskim są o kilka lat nowsze – wskazuje Józef Kwiatkowski, prezes Stowarzyszenia Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie „Macierz Szkolna”.

    Dodaje, że znaczna część tłumaczonych podręczników jest w złym stanie. Nie są tłumaczone na język polski pomoce naukowe, ćwiczeniówki.

    W tym roku na język polski został przetłumaczony podręcznik do nauczania geografii dla klas 8, składający się z dwóch części. Niedawno ukazało się tłumaczenie podręcznika historii dla klasy 12.

    Czytaj więcej: Nowe podręczniki dla polskich szkół

    Podręczniki do nauki języka litewskiego są dostępne
    dla uczniów wszystkich klas
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Podręczniki dla maturzystów po litewsku, matura też po litewsku

    Uczniowie szkół mniejszościowych zdają maturę po litewsku, dlatego w starszych klasach muszą opanować litewską terminologię. Siłą rzeczy maturzyści chętniej korzystają z litewskiej wersji podręczników.

    – Uczniowie 11–12 klasy naszej szkoły mają możliwość uczenia się z dwóch wersji podręcznika matematyki. W szkole, gdzie nauczyciel w każdej chwili może odpowiedzieć na pytanie, mają egzemplarz po litewsku, w domu korzystają z podręcznika po polsku. Dzięki temu przed egzaminem z matematyki mają możliwość nauczenia się litewskiej terminologii. Natomiast w klasach 9–10 korzystają z podręczników wydanych po polsku i w tych klasach po trochu zaczynam oswajać ich z niektórymi litewskimi terminami – wyjaśnia Anna Wankiewicz, nauczyciel matematyki z Gimnazjum im. Jana Pawła II w Wilnie.

    Jak mówi, uczniowie mogą nie wiedzieć, czym jest np. įžambinė (pol. przeciwprostokątna), įstrižainė (przekątna) czy išvestinė (pochodna). Nauczyciel wyjaśnia litewskie terminy na lekcji, w domu uczeń ma cały materiał po polsku. Dzięki temu uczniowie opanowują terminologię bez problemu.

    – Uczniowie narodowości litewskiej uczący się w litewskich szkołach w Polsce mają możliwość zdawania egzaminów maturalnych w swoim ojczystym języku. Dla polskich maturzystów składających maturę na Litwie te zadania nie były tłumaczone nigdy – wskazuje prezes Macierzy Szkolnej.  

    Czy litewskim Polakom zostanie stworzona możliwość zdawania egzaminów maturalnych w języku ojczystym? Skierowaliśmy takie pytanie do Ministerstwa Oświaty, Nauki i Sportu.

    „Ponieważ jednym z celów podpisanej deklaracji jest przyjęcie jak największej liczby »lustrzanych« rozwiązań zgodnych z systemem prawnym obydwu państw, uważamy, że kwestia ta znajdzie się na porządku obrad realizacji deklaracji i zostanie wkrótce omówiona przez Krajową Komisję Edukacji Mniejszości” – czytamy w odpowiedzi resortu oświaty udzielonej „Kurierowi Wileńskiemu”.  

    Są podręczniki z Polski

    Wyposażenie szkół polskich na Litwie w podręczniki do nauki języka polskiego i pozostałych przedmiotów, w tym w podręczniki zakupione w Polsce, było częścią harmonogramu wdrażania Deklaracji ws. oświaty polskiej mniejszości narodowej w Republice Litewskiej i litewskiej mniejszości narodowej w Rzeczypospolitej Polskiej, podpisanej w listopadzie ub.r. przez ministrów edukacji Polski i Litwy. Jeden z punktów planu już udało się zrealizować – do szkół polskich na Litwie trafiły podręczniki do nauki języka ojczystego dla klas 1–10.

    Uczniowie korzystają z nich już drugi rok z rzędu. Są to opracowania Gdańskiego Wydawnictwa Oświatowego (GWO). Ponad 300 nauczycieli, którzy wysłali zgłoszenia, otrzymało też dostęp do cyfrowych materiałów dydaktycznych GWO. Na nowe wydania książek polskie szkoły czekały prawie 20 lat. Podręczniki są bardziej kolorowe i atrakcyjne, poza klasyką literatury zawierają też odnośniki do filmu i teatru, a także aktualne teksty, bliskie uczniom. Pracowali nad nimi polscy eksperci, konsultując się z miejscowymi nauczycielami.

    Już drugi rok z rzędu uczniowie szkół polskich na Litwie korzystają
    z podręczników wydanych w Polsce
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Wydane w Polsce podręczniki z języka polskiego dla klas 11–12 powinny dotrzeć na Litwę za rok. Obecnie uczniowie klas przedmaturalnych i maturalnych na Litwie korzystają z wydań pochodzących z lat 1995–1998.

    Kiedy uczniowie polskich szkół otrzymają nowe (zaktualizowane) podręczniki? Jakie podręczniki będą publikowane w pierwszej kolejności? Czy istnieje możliwość wyposażenia polskich szkół w podręczniki z innych przedmiotów nabytych w Polsce? – o to również pytaliśmy w Ministerstwie Oświaty, Nauki i Sportu.

    „Do 2022 r. planowane jest zainicjowanie scentralizowanego i systematycznego przygotowania i wydawania podręczników języka polskiego, a także dodatkowych środków. Na ten cel już teraz przewidziano środki w planie DNR” – odpowiada resort oświaty.

    Przygotowanie lub dostosowanie podręczników z innych przedmiotów rozpocznie się po procesie aktualizacji programów nauczania w 2022 r. „Dlatego przed 2023 r. założyciele szkół i szkoły podstawowe i średnie (klasy 1–12) w języku mniejszości polskiej otrzymają celową dotację z budżetu państwa. Dotacja ta ma umożliwić uczniom bezpłatne korzystanie z podręczników i narzędzi dydaktycznych. Dotacja celowa może być wykorzystana na sfinansowanie zakupu podręczników lub środków nauczania (w tym polskich)” – zapewnia ministerstwo w piśmie do „Kuriera Wileńskiego”.


    Artykuł opublikowany w wydaniu magazynowym “Kuriera Wileńskiego” nr 48(139) 28/11-04/12/2020

    Reklama

    Afisze

    Więcej od autora

    Ewelina Gancewska w finale „The Voice of Poland”: „To doświadczenie zapamiętam na całe życie”

    W finałowym pojedynku na głosy zmierzyło się czterech uzdolnionych uczestników: Ewelina Gancewska, Łukasz Drapała, Dominik Dudek i Konrad Baum. Decyzją telewidzów zwycięzcą „The Voice of Poland 2022” został Dominik Dudek. Finał 13. edycji tego muzycznego programu odbył się w sobotę, 19 listopada. Występy uczestników...

    Dzieci mają głos

    To był trudny tydzień? Tak jak prawie każdy. Intensywny. Masz 15 lat, a już aktywnie się realizujesz: jesteś uczennicą klasy 9 Gimnazjum im. św. Jana Pawła II w Wilnie, niedawno ukończyłaś Wileńską Szkołę Śpiewu Chóralnego „Liepaitės”, jesteś zastępową w 9. Wileńskiej...

    Kresy 2022 podsumowane. „Mówienie tekstem poetów naprawia świat”

    Eliminacje krajowe XXXI Konkursu Recytatorskiego im. A. Mickiewicza „Kresy 2022” odbyły się 16 listopada w Domu Kultury Polskiej w Wilnie. Po całodniowych przesłuchaniach licznej grupy 83 uczestników komisja wyłoniła zwycięzców w czterech kategoriach wiekowych. Zdobywcą pierwszej nagrody został Bartosz...

    Student — to brzmi dumnie

    Nie jest to nowe święto — zostało ustanowione już w 1941 r. Obchodzone jest w blisko 70 krajach świata. Zdaje się, że na Litwie święto to obchodzone jest nie dość hucznie. I chociaż studenci w większości nie potrzebują okazji...