Więcej

    Współczesność Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie w Londynie

    Wygląda na to, że PUNO będzie jeszcze długo potrzebny w kształceniu młodych Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii. Liczymy też, że Polska wreszcie uzna nas jako pełnoprawną uczelnię wyższą – mówi dr Agnieszka Szajner, prodziekan Wydziału Humanistycznego Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie w Londynie.

    Czytaj również...

    Do Anglii przyjechałaś z Grecji…

    Tak, zaraz po obronie pracy doktorskiej w Polsce w 2013 r., w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Szczecińskiego. Wcześniej przez 15 lat mieszkałam w Atenach, gdzie prowadziłam Centrum Edukacji Zawodowej i Artystycznej, a także byłam nauczycielem muzyki w szkole polskiej im. Z. Mineyki przy Ambasadzie RP W Atenach. Kiedy podjęłam decyzję o przyjeździe do Londynu, rozpoczęłam poszukiwania w internecie, gdzie dalej można byłoby kontynuować karierę naukową.

    Historia Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie (PUNO) w Londynie jest tak samo skomplikowana jak losy polskiego wychodźstwa niepodległościowego.

    Reklama (dobiera algorytm zewnętrzny na podst. ustawień czytelnika)

    Po kampanii wrześniowej 1939 r. wielu polskich profesorów znalazło się poza granicami kraju. W zimie 1939/1940 koncentracja naukowców przypadła głównie na Francję. Tam też, przy wsparciu francuskich władz, w grudniu 1939 r., powołano do życia w Paryżu Polski Uniwersytet za Granicą. Klęska Francji w czerwcu 1940 r. spowodowała jednak ucieczkę polskiego środowiska akademickiego. Duża ich część przybyła wówczas do Wielkiej Brytanii, inni z kolei wyemigrowali do Ameryki Północnej.

    W Wielkiej Brytanii Polscy naukowcy mogli liczyć na wsparcie Zrzeszenia Profesorów i Docentów.

    Jego członkowie pomagali im zainstalować się na angielskich uniwersytetach. Wtedy to powstały polskie wydziały na angielskich uczelniach: Wydział Prawa w Oksfordzie, Wydział Lekarski w Edynburgu, Polska Szkoła Architektury oraz Wydział Weterynaryjny w Liverpoolu.

    Działał także Polish University College przy Uniwersytecie Londyńskim.

    W latach wojny Polacy mogli więc studiować w Wielkiej Brytanii po polsku. Zmiany zaczęły się zaraz po jej zakończeniu. Zaczęto likwidować polskie szkolnictwo wyższe. Latem 1949 r. powrócił temat zorganizowania polskiego autonomicznego nauczania wyższego. I wtedy to zaproponowano nazwę Wolnego Uniwersytetu Polskiego. PUNO został formalnie powołany do życia we wrześniu 1952 r., ale zajęcia na nim rozpoczęto już w styczniu 1952 r. Jego angielska nazwa brzmiała: Polish University Abroad in London. W ten sposób PUNO mógł funkcjonować bez przeszkód.

    Dużą rolę w powstaniu i organizowaniu PUNO odegrał prof. Tadeusz Brzeski (1884–1958).

    Świetny ekonomista, profesor i rektor Uniwersytetu Warszawskiego (1929–1930) oraz rektor PUNO (1950–1958). Chciał umożliwić wszystkim Polakom mieszkającym w Wielkiej Brytanii możliwość studiowania w języku ojczystym. Rozpoczęła się więc formalnie uregulowana działalność najmniejszego polskiego uniwersytetu. Powstały pierwsze wydziały: Wydział Nauk Humanistycznych, Prawa i Nauk Społecznych oraz z czasem Wydział Nauk Technicznych (1962). PUNO miał służyć wychodźstwu niepodległościowemu, rozproszonemu po licznych krajach wszystkich kontynentów.

    Czytaj więcej: Studia za granicą — Polska ciągle atrakcyjna, coraz bardziej popularne Niemcy

    Obecnie Polski Uniwersytet na Obczyźnie w Londynie jest zarejestrowaną w Wielkiej Brytanii organizacją non profit charity.

    Oznacza to, że swoją działalność skupia wyłącznie na wspieraniu publicznego dobra, nie kierując się osiągnięciem zysku. Nasi studenci muszą więc opłacać czesne. Nasze biura i sale wykładowe mieszczą się na terenie POSK (Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego) przy 238-246 King Street, w którym swoje siedziby mają także inne organizacje, :np. Biblioteka Polska, Instytut Józefa Piłsudskiego, Komitet Pomocy Polakom na Wschodzie, Polska Fundacja Kulturalna, Polska Macierz Szkolna, Teatr Syrena czy Zespół Pieśni i Tańca „Tatry”.

    Ile wydziałów ma wasza uczelnia?

    Mamy dziś cztery wydziały: Wydział Humanistyczny, Instytut Kultury Europejskiej, Wydział Nauk Społecznych oraz Instytut Nauk Technicznych. Prowadzimy też studia podyplomowe oraz zajęcia na Uniwersytecie Trzeciego Wieku (UTW). W ten sposób wspieramy intelektualnie i emocjonalnie starsze pokolenia, które stają się coraz liczniejsze. Działający u nas od 2008 r. UTW nie stawia żadnych limitów ani ograniczeń, może do niego dołączyć każdy bez względu na wiek i wykształcenie. Większa część zajęć i wykładów jest prowadzona po polsku, zarówno dla studentów podyplomowych, jak i doktorantów.

    PUNO prowadzi także kursy kultury polskiej.

    A ponadto tematyczne warsztaty, np. „Baw się językiem ojczystym”, które koncentrowały się na: zabawach językowych dla dorosłych i dla dzieci, grach językowych z nagrodami, rebusach łatwych i trudnych oraz na przysłowiach. Liczba studentów zależy wyłącznie od kierunku studiów.

    Mamy wreszcie swoje wydawnictwo PUNO Press, powstałe w 2016 r. Jego głównym zadaniem było utworzenie stałej bazy wydawniczej dla „Zeszytów Naukowych PUNO” oraz zapisów dorobku akademików i prowadzonych naukowych konferencji w ramach „Zeszytów…” lub oddzielnych publikacji książkowych.

    PUNO ma na koncie duże sukcesy w organizacji konferencji, sympozjów i seminariów naukowych.

    Jesteśmy bardziej instytucją naukowo-badawczą niż dydaktyczną. Nasza dydaktyka to głównie studia podyplomowe i doktoranckie. Prowadzimy mnóstwo badań naukowych – wewnątrz i na zewnątrz.

    Akademicy PUNO prowadzą wreszcie badania polskiej emigracji.

    Są to m.in. badania ankietowe o lęku Polaków mieszkających na emigracji w Wielkiej Brytanii w okresie pandemii COVID-19, a także po wybuchu wojny w Ukrainie. Projekty te są częścią interdyscyplinarnych badań na temat opinii Polaków mieszkających tu o różnorakich zagadnieniach społeczno-kulturowych związanych z pandemią. Ich celem jest rozpoznanie wpływu pandemii na jakość życia Polaków na emigracji.

    PUNO jako niewielka uczelnia ma świetną kadrę naukową.

    Mamy profesorów afiliowanych, którzy do nas przyjeżdżają z Polski i prowadzą zajęcia, profesorów wizytujących i profesorów uczelnianych. Są wreszcie doktorzy i magistrowie. Wśród profesorów afiliowanych wyliczyć warto m.in.: prof. Jolantę Chwastyk-Kowalczyk z Kielc, prof. Ewę Lewandowską-Tarasiuk z Warszawy, prof. Edytę Pałuszyńską z Łodzi, prof. Agatę Roćko z Warszawy, prof. Elżbietę Perzycką ze Szczecina, prof. Pawła Boskiego z Warszawy, prof. Marię Gańczak ze Szczecina, prof. Zuzannę Goluch z Wrocławia, prof. Szymona Kawallę, prof. Jana Łaszczyka z Warszawy i prof. Aleksandra Łukaszewicz-Alcaraz ze Szczecina. Wśród kadry PUNO jest też wielu akademików uczelni brytyjskiej, m.in. prof. Michael Fleming, brytyjski historyk badający historię Polski i Polaków, czy prof. Mikołaj Kunicki, specjalizujący się w historii Europy z University of Maryland Global Campus.

    Czytaj więcej: Polskie szkoły zaprezentowały wilnianom swoją ofertę

    Kto podejmuje studia na PUNO i jakie kierunki może wybrać?

    Nasi studenci to w zdecydowanej większości Polacy mieszkający w Wielkiej Brytanii, których liczbę określa się obecnie na milion. Było ich przed pandemią zdecydowanie więcej. Według zdobytej przez nas wiedzy potencjalni nasi studenci to ludzie młodzi, w wieku ok. 32 lat. Część z nich (ok. 32 proc.) to ludzie, którzy ukończyli już studia w Polsce. Kolejną grupę (ok. 30 proc.) stanowią młodzi, którzy ukończyli w Polsce licencjaty lub rozpoczęli naukę i chcą ją dokończyć w języku polskim w Wielkiej Brytanii. Pamiętać też warto, że mamy tu studentów starszych, pobierających naukę na UTW i wywodzących się zazwyczaj ze starej, powojennej emigracji.

    PUNO oferuje obecnie ponad 20 kierunków studiów podyplomowych. Kluczowe kierunki to: nauczanie języka i kultury polskiej poza Polską, coaching, mediacje i negocjacje, psychodietetyka czy psychologia stosowana. Oprócz nich prowadzimy także psychologię biznesu w warunkach brexitu oraz zarządzanie opieką nad osobami starszymi. Działa też czteroletnie studium doktoranckie, przygotowujące do otwarcia przewodu doktorskiego (na uczelniach polskich i brytyjskich) z zakresu nauk społecznych oraz nauk humanistycznych. Studium doktoranckie z jednej strony pozwala na nabywanie nowych kompetencji w zakresie prowadzenia prac naukowo-badawczych, z drugiej – sprzyja nawiązywaniu kontaktów z badaczami polskimi i brytyjskimi, poznawaniu różnych form działalności naukowo-badawczej (udział w sympozjach i konferencjach, publikowanie i popularyzacja wyników badań naukowych, współpraca nauki i biznesu) oraz służy wielowymiarowemu rozwojowi (osobowemu i społecznemu) doktorantów.

    Wasz uniwersytet, jako jedyna polska uczelnia na Zachodzie, zaprasza naukowców z Polski do ośrodka stażowego PUNO Bridge w Londynie.

    Zapraszamy do nas nie tylko w sprawach akademickich, również w sprawach R&D (start-upów i spin-offów). Te projekty to współpraca z uczelniami i korporacjami oraz doradztwo w obszarach badanie i rozwój (Research & Development). Wielka Brytania to kraj twórczej nauki i nowej ekonomii, a Polska potrzebuje ciągłego rozwoju gospodarki opartej na wiedzy. Od lat polskie uczelnie są słabo notowane w rankingach światowych. PUNO pomaga to systematycznie zmieniać. Teraz po brexicie zaostrzane są przepisy imigracyjne, ale nie dla wszystkich.

    Wygląda na to, że PUNO będzie jeszcze długo potrzebny w kształceniu młodych Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii. Liczymy też, że Polska wreszcie uzna nas jako pełnoprawną uczelnię wyższą i będzie finansowo dokładać się do utrzymania tak ważnego ośrodka naukowego dla społeczności polonijnej i polskiej.


    Rozmawiał Leszek Wątróbski
    Fot.archiwum prywatne Agnieszki Szajner


    Wywiad opublikowany w wydaniu magazynowym „Kuriera Wileńskiego” Nr 39 (114) 01-07/10/2022

    Reklama (dobiera algorytm zewnętrzny na podst. ustawień czytelnika)

    Afisze

    Więcej od autora

    Wystawa „Jestem wilnianinem”: o Wilnie i ludziach, którzy je tworzyli

    Z okazji zbliżającej się 700. rocznicy założenia Wilna, Litewskie Muzeum Narodowe zaprasza zanurzyć się w historii 50 opowieści obejmujących okres 700 lat, które będą kręcić się wokół Wilna i jej mieszkańców. Wystawa, podobnie jak samo Wilno, będzie bogata i...

    Politico: „Wołodymyr Zełenski najbardziej wpływowym politykiem Europy w dorocznym rankingu”

    „Europa na nowo rozważa, co to znaczy być Europejczykiem; w dużej mierze zawdzięcza to ukraińskiemu komikowi, który został nie tylko prezydentem, lecz prawdziwym mężem stanu” — uzasadnił swój wybór portal. „Wołodymyr Zełenski jest postacią, która zmieniła postrzeganie Ukrainy przez europejskie...

    Po raz czwarty wręczono nagrody „Semper Fidelis”

    „Opisujecie świat, który jest głęboko w nas” — powiedział do nagrodzonych prezes IPN dr Karol Nawrocki. Wyróżnienie co roku otrzymują osoby, instytucje i organizacje społeczne za szczególnie aktywny udział w upamiętnianiu dziedzictwa polskich Kresów Wschodnich na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz...

    Bożonarodzeniowy bieg w tym roku wyjątkowy — w świetle świątecznych iluminacji

    Ubranie podczas biegu Uczestników biegu, który odbędzie się już 10 grudnia, zaprasza się do współtworzenia świątecznego nastroju: przebrania się nie tylko w świąteczne stroje, ale także w girlandy ze światełek, świecące kapelusze czy inne akcenty. Oferowane dystanse — 12 km, 6...