Więcej

    Szlacheckie mundury w ratuszu wileńskim

    Do końca stycznia w wileńskim ratuszu można będzie zobaczyć wystawę „Chwała Rzeczypospolitej — Wojewódzki Mundur Szlachecki”. Zdaniem organizatorów pokazywanie dziedzictwa Rzeczypospolitej Obojga Narodów jest bardzo ważne w obecnej sytuacji geopolitycznej.

    Czytaj również...

    Wystawa, której wernisaż odbył się 7 grudnia, pokazuje wojewódzki mundur szlachecki, który został ustanowiony przez Sejm Rzeczypospolitej w drugiej połowie XVIII w. „Wystawa połączy scenograficzną ekspozycję zbudowaną w formie korowodu poloneza złożonego z replik par strojów szlacheckich, gdzie postacie męskie ubrane zostaną w repliki mundurów wojewódzkich, a postacie kobiece w piękne suknie. Poza replikami strojów szlacheckich pojawią się oryginalne i unikalne przedmioty historyczne pochodzące z kolekcji prywatnej. Wystawę wzbogaci ekspozycja pasów kontuszowych i makat buczackich, koncert oraz prezentacja multimedialna. Ponadto bogaty katalog zaprosi odbiorcę w fascynujący świat Rzeczypospolitej Obojga Narodów” — czytamy w tekście promującym wystawę.

    Jej, jak podkreślają organizatorzy, jest pokazanie wyjątkowej więzi pomiędzy Wielkim Księstwem Litewskim a Koroną Polską. Honorowy patronat nad wystawą objęli premierzy Litwy i Polski — Ingrida Šimonytė i Mateusz Morawiecki. W trakcie wernisażu odbył się koncert w wykonaniu Man Li Szczepańskiej-Matkowskiej (fortepian) i jej córki Mirandy (skrzypce), na którym zabrzmiały utwory Fryderyka Chopina i Michała Kleofasa Ogińskiego.

    Czytaj więcej: Pod patronatem Šimonytė i Morawieckiego. „Chwała Rzeczypospolitej — Wojewódzki Mundur Szlachecki” z koncertem

    Bóg tak zażyczył

    Reklama (dobiera algorytm zewnętrzny na podst. ustawień czytelnika)

    Pomysłodawcą zrobienia wystawy szlacheckich mundurów wojewódzkich jest Związek Szlachty Rzeczypospolitej. Członek zarządu i skarbnik tego zrzeszenia Jan Stalony-Dobrzański na pytanie, jak doszło do wileńskiego wernisażu, żartobliwie odpowiedział: „Zawsze to są drogi Boże. Tak sobie zażyczył”.

    Chwilę później, już na serio, oświadczył, że pomysłodawcą był ambasador Litwy Eduardas Borisovas, który zobaczył wystawę w Polsce.

    — Zobaczył, że jesteśmy otwarci wobec Litwy lub Rusi. To jeszcze było w zeszłym roku. To jeszcze była historyczna sytuacja, ale dzisiaj, kiedy jest wojna w Ukrainie, ta idea Rzeczypospolitej staje się co raz bardziej aktualna. Byliśmy potęgą, gdy byliśmy połączeni. Wtedy zwyciężaliśmy pod Grunwaldem, pod Chocimiem i na wschodzie. Niestety później były już tylko przegrane. Nasz Związek Szlachty Rzeczypospolitej, jeszcze zanim zaczęła się wojna, głosił ideę o konieczności przywrócenia Rzeczypospolitej. Tylko już nie obojga, ale wielu narodów, gdzie każdy z narodów miałby te same prawa — podkreślił w rozmowie z „Kurierem Wileńskiego” Stalony-Dobrzański.

    Wystawę „Chwała Rzeczypospolitej — Wojewódzki Mundur Szlachecki” można będzie obejrzeć do końca stycznia
    | Fot. Antoni Radczenko

    Dumni z 300 lat

    W uroczystym otwarciu wystawy udział wziął ambasador Litwy w Warszawie. „Bardzo miło jest mi zaprezentować tę wystawę tutaj, w samym sercu Wilna. Milowymi krokami zbliżamy się do 700-letniego jubileuszu Wilna. Właśnie z tej okazji chcieliśmy zaprezentować tę wystawę” — witając zebranych mówił Eduardas Borisovas.

    Dyplomata oświadczył, że od razu chciał zaprezentować wystawę w Wilnie, kiedy tylko ją zobaczył w Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy.

    Borisovas zaznaczył, że dziedzictwo Rzeczypospolitej Obojga Narodów, nadal jest mało znane na Litwie.

    „Ta historia, te stroje nie są tak oczywiste dla Litwy. U nas prawie 300-letni okres w historii od Unii Lubelskiej do trzeciego rozbioru nie był zbytnio znany i nie był eksponowany. Powinniśmy być dumni z tych 300 lat, kiedy Polska i Litwa były jednym z najpotężniejszych państw Europy” — zaznaczył ambasador i dodał, że patrząc na prezentowane stroje „możemy sobie wyobrazić, jak wyglądała ówczesna elita”.

    Czytaj więcej: Ambasador Republiki Litewskiej w Polsce: „Dziś spoglądamy na siebie bardzo pozytywnie”

    Sejm Rzeczypospolitej Obojga Narodów w 1776 r. podjął decyzję o ustanowieniu mundurów szlacheckich
    | Fot. Antoni Radczenko

    Ujednolicone stroje

    Przewodniczący Związku Szlachty Rzeczypospolitej Daniel Jan Potocki podkreślił, że bardzo ucieszył go fakt, że wystawa jest eksponowana w wileńskim ratuszu.

    „Ta wystawa pokazuje Rzeczpospolitą Obojga Narodów w najlepszym tego słowa znaczeniu. Mundury wojewódzkie, stroje szlacheckie prezentują jedno państwo, ale różne tradycje regionalne” — oświadczył Potocki.

    Zaznaczył, że uchwała Sejmu z roku 1776 ustanowiła jeden wzór munduru szlacheckiego. „Miała ona ujednolicić stroje posłów na Sejm z zachowanie regionalnych tradycji. Każde województwo miało prawo wybrać barwę kojarzoną ze swoją ziemią. Mundur pokazywał jedność państwa w obliczu zagrożenia” — dodał prezes Związku Szlachty Rzeczypospolitej.

    Sejm Rzeczypospolitej Obojga Narodów w 1776 r., czyli cztery lata po pierwszym rozbiorze, podjął decyzję o ustanowieniu mundurów szlacheckich dla województw i najważniejszych powiatów litewsko-polskiego państwa. Po raz pierwszy posłowie w nowych mundurach na obrady Sejmu zjawili się dwa lata później. Przykładowo w województwie wileńskim kontusz miał barwę ciemnoniebieską z karmazynową klapą. Prezentowane na wystawie mundury wojewódzkie są odtwarzane przez Fundację Kultury i Sztuki Ars Longa im. Mieczysława Święcickiego oraz Związek Szlachty Rzeczypospolitej. Strategicznym partnerem Fundacji Ars Longa i Związku Szlachty Rzeczypospolitej na terytorium Litwy jest firma Orlen Lietuva.


    Projekt został dofinansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Promocja Kultury Polskiej za Granicą, firmę Orlen Lietuva oraz Fundację Zakłady Kórnickie.

    Wystawę będzie można oglądać w Wilnie do 28 stycznia, następnie zostanie przeniesiona do Zamku w Trokach.

    Reklama (dobiera algorytm zewnętrzny na podst. ustawień czytelnika)

    Afisze

    Więcej od autora

    Wystawa i dyskusja o Powstaniu Styczniowym: To był zryw nie tylko Polaków

    „Wpisujemy się w obchody 160-lecia, które miały miejsce w Wilnie na cmentarzu na Rossie i w Kijowie w Twierdzy Kijowskiej, w takich miejscach żałoby i kaźni jak w Cytadeli Warszawskiej. Obchody te odbywamy pod pięknym symbolem — herbem trójdzielnym....

    Przejrzeć na oczy

    Nie mogę powiedzieć, że wynik zbytnio mnie zdziwił, raczej zasmucił. Od kilkudziesięciu lat na różnych poziomach słyszę wypowiedzi, że „z sąsiadami trzeba żyć w przyjaźni”, i „o tym, jaki porządek jest na Białorusi”. Wyniki zasmuciły, ponieważ reżim Łukaszenki od...

    Czy Polska chce dokonać rozbioru Ukrainy? Totalny absurd, ale nienowy

    Tomasz Lachowski z Uniwersytetu Łódzkiego uważa, że te rosyjskie wrzutki nie mają jednak żadnego wpływu na nastroje społeczne w Ukrainie. 11 stycznia we Lwowie odbył się szczyt prezydencki Trójkąta Lubelskiego z udziałem Wołodomyra Zełenskiego, Andrzeja Dudy oraz Gitanasa Nausėdy, na...

    „Pacyfizm zabija”, czyli kłopotliwa kwestia czołgów dla Ukrainy

    Spotkanie pod przewodnictwem szefa Pentagonu Lloyda Austina odbyło się w ubiegłym tygodniu w bazie lotniczej Ramstein w Niemczech. Na spotkanie przybyli przedstawiciele 50 państw. Niestety mimo nacisków i apeli Niemcy nie wyraziły zgody na przekazanie czołgów Leopard 2. „Istnieją...