Wyjątkowe wydarzenie
Z tej okazji odbyła się uroczystość podsumowania 10-letniego projektu sfinansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.
„To dla nas wyjątkowe wydarzenie, na które czekaliśmy od bardzo dawna. To wielki sukces Instytutu Polonika oraz zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych w Wilnie. Uratowano od zniszczenia ostatnie zachowane dzieło o. Franciszka Niemirowskiego z zakonu marianów i nieznanego z nazwiska zakonnika z zakonu bazylianów” — powiedział o. Marek Dettlaff, delegat Ojca Prowincjała ds. konserwacji kościoła Wniebowzięcia NMP w Wilnie.
Czytaj więcej: O. Marek Adam Dettlaff OFM Conv: Na Litwie czuję się u siebie
Uratowano jedyne takie dzieło
W roku 1780 Niemirowski na zlecenie ówczesnego prowincjała wileńskiego zakonu franciszkanów wykonał malowidła ścienne na szczycie fasady oraz polichromię na sklepieniu z 22 obrazami z życia św. Antoniego z Padwy. Ozdobił też ściany kościoła. Freski na sklepieniu w kościele franciszkańskim w Wilnie to jedyne zachowane, udokumentowane dzieło Franciszka Niemirowskiego.
„Bardzo się cieszę, że ten niezwykle wymagający i trudny projekt renowacji został zakończony, a wspólne działania litewsko-polskie przyniosły zamierzony efekt” — zaznaczyła Dorota Janiszewska-Jakubiak, dyrektorka Instytutu Polonika.
Dyrektorka podkreśliła, że stan malowideł był bardzo zły, a zakres prac objął zarówno konserwację techniczną jak i estetyczną. Wzmocniono i zabezpieczono powierzchnię malarską, uzupełniono ubytki i dokonano niezbędnych rekonstrukcji. Powierzchnia całkowita sklepienia w kościele to ponad 600 metrów kwadratowych.
| Fot. Marian Paluszkiewicz
Skomplikowana praca polskich i litewskich konserwatorów
Prace renowacyjne były skomplikowane. Wymagały m.in. ustawienia w nawie i prezbiterium wysokiego, siedmiopoziomowego rusztowania. Prace wykonał zespół litewskich konserwatorów pod kierunkiem ekspertów polsko-litewskich. „Jest to przykład dbałości o wspólne dziedzictwo Litwy i Polski, państw sukcesorów dawnej Rzeczypospolitej” — wskazała Janiszewska-Jakubiak.
Prace finansowane były z programu ministra kultury RP „Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą”, administrowanego od 2020 r. przez Instytut Polonika na sumę 1 435 000 zł. Wcześniej w tym kościele prowadzone były także inne projekty konserwatorskie finansowane z tego samego programu.
Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny to prawdopodobnie najstarsza świątynia w Wilnie, która od zawsze była związana z franciszkanami. Pochodzi z XV wieku, ale przez setki lat w wyniku zniszczeń i pożarów, zupełnie zmieniła swój wygląd. Obecna architektura kościoła ukształtowana została w wieku XVIII.
Czytaj więcej: Franciszkański powrót do źródeł. Muzeum Chrztu Litwy w podziemiach kościoła na Piaskach