Więcej

    Mężczyźni na Litwie żyją coraz dłużej

    Czytaj również...

    W ciągu ostatnich 15 lat byliśmy świadkami bezprecedensowego wzrostu średniej długości życia, z wyjątkiem ostatnich lat pandemii. Przez 15 lat długość życia ludzi na Litwie wydłużała się.

    W dużych miastach, takich jak Wilno, mamy wysoki poziom emigracji, ale jest on kompensowany przez migrację wewnętrzną – ludzie przyjeżdżają do Wilna z mniejszych miast
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Litwa nie zniknie, ale stoimy w obliczu pewnych wyzwań demograficznych – mówi w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Daumantas Stumbrys, naukowiec z Litewskiego Centrum Nauk Społecznych. Według niego na Litwie rodzi mniej kobiet, istnieją duże różnice między średnią długością życia mężczyzn i kobiet, zmniejsza się fala emigracji, ale nadal jest ona problemem. Przewiduje się, że w dłuższej perspektywie liczba ludności Litwy zmniejszy się w wartościach bezwzględnych.

    Współczynniki demograficzne niepokoją

    – Około 20 lat temu współczynnik dzietności całkowitej osiągnął najniższy poziom i wynosił 1,2–1,3 dziecka na kobietę. Obecnie jest on nieco wyższy, ale w ostatnich latach, gdy zaczęła się pandemia on nieco spadł. Wojna Rosji z Ukrainą również potęguje niepewność społeczną, która wpływa na decyzje rodzin o posiadaniu dzieci. W niepewnej sytuacji decyzja jest często odkładana na później. To powoduje, że rodzi się mniej dzieci – twierdzi Stumbrys.

    Reklama (dobiera algorytm zewnętrzny na podst. ustawień czytelnika)

    Obecnie współczynnik urodzeń na Litwie wynosi 1,5 dzieci na rodzącą kobietę w wieku reprodukcyjnym. Ta liczba jest podobna w innych krajach Unii Europejskiej. Niski jest na Litwie inny współczynnik. W latach 1990–2021 liczba kobiet rodzących w wieku 15–49 lat na Litwie spadła z 923 799 do 574 792. To wpływa na dane dotyczące urodzeń, przy znacznym spadku ogólnej liczby urodzeń. Nie oznacza to jednak, że kobiety nagle zaczęły rodzić mniej dzieci – po prostu mniej kobiet rodzi dzieci.

    – Jest to związane z kilkoma czynnikami. Przede wszystkim chciałbym zwrócić uwagę na aspekt emigracji, ponieważ z Litwy emigrują rodziny w wieku produkcyjnym, rozrodczym i młodzież. Innym ważnym czynnikiem jest to, że obecnie do grupy kobiet w wieku rozrodczym należą już kobiety urodzone w 2002 r., a więc mamy małe pokolenia wchodzące w wiek rozrodczy, ponieważ akurat w tych latach urodziło się już mniej dzieci – mówił naukowiec.

    Średnia wieku kobiet rodzących dzieci również znacznie się zmieniła w ciągu ostatnich 30 lat – obecnie rodzą starsze kobiety, po trzydziestce. A im później kobiety zaczynają rodzić, tym mniej dzieci mogą urodzić.

    Czytaj więcej: Stravinskienė: Procesów demograficznych nie dało się wyreżyserować nawet w Związku Sowieckim

    Kobiety wciąż żyją dłużej

    – W ciągu ostatnich 15 lat byliśmy świadkami bezprecedensowego wzrostu średniej długości życia, z wyjątkiem ostatnich lat pandemii. Przez 15 lat długość życia ludzi na Litwie wydłużała się, jedynie w ciągu ostatnich 2 lat zmieniło się, gdy zaczęła się pandemia, ale myślę, że to proces tymczasowy. W ciągu dwóch lat od wybuchu pandemii skróciliśmy średnią długość życia o kilka lat, głównie w starszej populacji. Jeśli np. na Litwie w 2019 r. zmarło ok. 38 tys. osób, to w roku pandemii 2021 liczba zgonów było o 10 tys. więcej. Na długość życia ma także wpływ, że zmniejszyła się liczba samobójstw, zabójstw, wypadków drogowych. Wydłużyła się oczekiwana długość życia, zwłaszcza w przypadku mężczyzn – zaznacza Daumantas Stumbrys.

    Średnia długość życia mężczyzn wydłużyła się znacząco – o 6, 7 lat. W historii tego dotychczas nie było i możemy się z tego cieszyć. Dzieje się tak nie dlatego, że starsi ludzie żyją dłużej, ale dlatego że umiera mniej mężczyzn w średnim wieku. Jednak różnice w średniej długości życia kobiet i mężczyzn na Litwie należą do najwyższych na świecie.

    – Podstawowym powodem tego, że kobiety żyją dłużej od mężczyzn, jest różnica związana z zachowaniami szkodliwymi dla zdrowia dla mężczyzn. Mężczyźni częściej palą, piją więcej alkoholu, mniej dbają o zdrowie, więcej ich ginie w wypadkach, więcej popełnia samobójstwo. Dłużej też żyją mężczyźni w rodzinach, wykształceni, zamożni – podkreśla badacz.

    Czytaj więcej: Litwa odnotowała więcej zgonów i mniej urodzeń. Pogłębia się niż demograficzny

    Problemy migracji

    Mówiąc o migracji na Litwie, Daumantas Stumbrys stwierdza, że mamy do czynienia z trzema różnymi sytuacjami. W dużych miastach, takich jak Wilno, mamy wysoki poziom emigracji, ale jest on kompensowany przez migrację wewnętrzną – ludzie przyjeżdżają do Wilna z mniejszych miast. Zdaniem badacza ludzie opuszczają także przedmieścia. Ale są one w pewnym stopniu zasilane przez duże miasta i peryferia, czyli regiony bardziej oddalone od dużych miast.

    W miastach i na wsiach mamy do czynienia zarówno z emigracją międzynarodową, jak i wewnętrzną, co prowadzi do wyludniania się regionów. We wsiach mamy więcej rodzin wielodzietnych, w mniejszych miejscowościach kobiety rodzą więcej dzieci, ale mieszka tam mała liczba kobiet w wieku, kiedy mogą rodzić, dlatego też małe miejscowości wyludniają się.

    – Migracja wewnętrzna zmienia strukturę demograficzną społeczeństwa i pojawiają się takie problemy, jak starzenie się ludności w gminach wiejskich i oddalonych od większych miast, podczas gdy mamy terytoria, które są zdrowsze demograficznie. Są to miasta, obszary metropolitalne i przedmieścia – wymienia badacz.

    Według Organizacji Narodów Zjednoczonych w przyszłości liczba ludności Litwy zmniejszy się w liczbach bezwzględnych. Według Stumbrysa nastąpi wzrost liczby osób starszych i niewielki spadek liczby osób w wieku produkcyjnym.

    Badacz zwrócił uwagę na ludność w wieku produkcyjnym i reprodukcyjnym. Wilno ma najwyższy odsetek osób w wieku produkcyjnym, podczas gdy na przykład w Ignalinie odsetek osób w wieku produkcyjnym, zwłaszcza kobiet, jest znikomy. Ignalina została wybrana jako jeden z najstarszych regionów pod względem średniego wieku ludności.


    Artykuł opublikowany w wydaniu magazynowym „Kuriera Wileńskiego” nr 21 (62) 28/05-03/06/2022

    Reklama (dobiera algorytm zewnętrzny na podst. ustawień czytelnika)

    Afisze

    Więcej od autora

    Inflacja negatywnie wpływa na zdrowie psychiczne

    Dane te były najwyższe w Grecji (100 proc.), na Cyprze (99 proc.), we Włoszech i Portugalii (po 98 proc.). Psycholog Šarūnė Vienė, kierowniczka Centrum Terapii „Stres”, w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” przypomina, że sytuacja materialna ma ogromne znaczenie dla...

    Rozłożenie długu za prąd na raty

    Laura Beganskienė, kierowniczka PR dostawcy energii elektrycznej Ignitis, tłumaczy, jak klienci mogą odroczyć spłatę zaległości. Czytaj więcej: Fala oszczędzania prądu zmywa sklepowe zapasy żarówek Operatorzy odmawiają negocjacji — Ludzie skarżą się, że operatorzy sieci energetycznych kategorycznie odmawiają negocjacji w celu pokrycia...

    Walka z rakiem nie jest z góry przegrana

    Ze smutkiem muszę stwierdzić, że z każdym rokiem przybywa chorych na raka. W hospicjum przyjmujemy niestety coraz młodszych pacjentów. W ciągu 2021 r. pomogliśmy ponad 315 pacjentom – dorosłym i dzieciom – w hospicjum i w domu pacjenta –...

    Plany pracodawców na 2023 rok

    Służba Zatrudnienia poinformowała „Kurier Wileński”, że w tym roku pojawiło się już jedno zgłoszenie o spodziewanym zwolnieniu grupowym. Czytaj więcej: Litewska służba zatrudnienia nie narzeka na brak pracy 24 proc. pracodawców poszukuje pracowników „W badaniu pracodawców przeprowadzonym przez Służbę Zatrudnienia w...