Więcej

    Litwa szykuje się do obchodów święta państwowości

    6 lipca mieszkańcy Litwy będą obchodzili święto państwowości — Dzień Koronacji Króla Mendoga. Jest to w kraju dzień wolny od pracy. Tradycyjnie momentem kulminacyjnym obchodów będzie wspólne śpiewanie hymnu narodowego.

    Czytaj również...

    6 lipca mieszkańcy Litwy będą obchodzili święto państwowości — Dzień Koronacji Króla Mendoga. Jest to w kraju dzień wolny od pracy. Tradycyjnie momentem kulminacyjnym obchodów będzie wspólne śpiewanie hymnu narodowego.

    Pomnik Mendoga.
    Dla upamiętnienia 750. rocznicy koronacji Mendoga 6 lipca 2003 r. w Wilnie odsłonięto pomnik. Siedzący na tronie król trzyma w rękach regalia — berło i jabłko | | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Koronacja Mendoga (Mindaugasa) (1203–1263), pierwszego i jedynego króla Litwy, miała miejsce 6 lipca 1253 roku.

    — W końcu lat 40. XIII wieku Mendog znalazł się w trudnej sytuacji. Próba zjednoczenia ziem litewskich spotkała się z silnym oporem. Był otoczony z każdej strony przez wrogów, liczni, zbuntowani krewniacy chcieli go obalić. W tej sytuacji pogański władca postanowił przeciągnąć na swoją stronę państwa zakonne i zbliżyć się do cywilizacji chrześcijańskiej. Mendog zdołał nawiązać kontakty z Watykanem i obiecał Krzyżakom, że w zamian za sojusz Litwa stanie się państwem chrześcijańskim. W średniowieczu wpływ chrztu na społeczeństwo miał ogromne znaczenie, ponieważ dominującymi stanami było rycerstwo i duchowieństwo — dzieli się swoimi spostrzeżeniami prof. Alfredas Bumblauskas.

    Mendog, pierwszy i jedyny król Litwy
    | Fot. wikipedia

    Chrzest

    17 lipca 1251 r. Mendog przyjął chrzest, co było warunkiem wydania przez papieża Innocentego IV zgody na jego koronację. Przyjmując chrzest Mendog nie kierował się pobudkami religijnymi, zrobił to z konieczności wobec naporu niemieckiego. Dokładne miejsce koronacji nie jest znane. Historycy przypuszczają, że prawdopodobnie było to Wilno, Nowogródek lub Onikszty (Anykščiai).

    Młode królestwo

    Mendog umiejętnie wykorzystał spokój, który zyskał po stronie zachodniej. Rozbudował swoje państwo, tworząc na Litwie sądy, nowoczesny system administracyjny, srebrną monetę. Młode królestwo nie miało jednak szczęścia. — Ceną, którą Mendog musiał zapłacić za pomoc w zdobyciu korony, była utrata prawie połowy Litwy. Podarował Krzyżakom tereny Łotwy, a w 1259 r. Żmudź — zaznacza w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Alfredas Bumblauskas.

    Czytaj więcej: Koronacja Mendoga: Droga na Zachód

    Powrót do pogańskich kultów

    Na początku lat 60. XIII wieku Mendog zaczął powoli odchodzić od chrześcijaństwa. Po dwóch żmudzkich zwycięstwach Mendog wsparł pogan w dalszej wojnie z Krzyżakami. W 1263 r. książęta Dowmunt i Treniota zamordowali Mendoga oraz jego dwóch synów — Rūklysa i Rupeikisa. Po śmierci władcy jego zabójcy nie dopuścili do nowej koronacji i zerwali związki z Rzymem, powracając do kultów pogańskich. Tym samym monarchia została obalona, zaś Litwa utraciła status królestwa. Żądza władzy stała się przyczyną śmierci Mendoga — oddanie w zamian za koronę prawie połowy Litwy spowodowało, że przysporzył sobie wielu osobistych wrogów. Jednak formalnie uważa się, że został zamordowany za to, że po śmierci żony Marty zabiegał o względy żony księcia Daumantasa.

    Królowa Marta
    | Fot. wikipedia

    Królowa Marta

    Żona Mendoga też przyjęła chrzest, podobnie jak i ich synowie – Rūklys i Rupeikis. Biskup Hendenreich z Kulm ukoronował Mendoga i Martę kosztownymi koronami oraz innymi królewskimi insygniami stworzonymi przez ryskich złotników. Z kronik historycznych wynika, że królowa była „wrażliwą, łagodną i troskliwą matką”. Troszczyła się także o sprawy państwowe związane z tworzeniem Królestwa Litewskiego. Co roku w dniu 6 lipca utalentowanym dzieciom za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej (muzyce, sztuce, literaturze) przyznawana jest nagroda królowej Marty.

    Unia z Polską i chrzest Litwy

    W późniejszym okresie litewscy władcy niejednokrotnie starali się o koronę i chrzest dla Litwy. Witenes, Giedymin, Olgierd, Kiejstut tego pragnęli, jednak nie potrafili uruchomić procesu, który by do tego doprowadził. Tym bardziej, że mieli jeszcze przekonanie, że Litwa może przetrwać bez chrztu. Dopiero podczas rządów Jagiełły i Witolda zrozumiano, że los Litwy, jako państwa pogańskiego, w zasadzie jest przesądzony. W takich okolicznościach doszło do unii z Polską i chrztu Litwy.

    Obchody

    Z okazji Dnia Koronacji Króla Mendoga tradycyjnie zaplanowane są nie tylko uroczyste ceremonie, ale także szereg imprez. O godz. 10:00 w Pałacu Prezydenckim prezydent Gitanas Nausėda wręczy odznaczenia państwowe osobom zasłużonym dla kraju. W południe na placu Simonasa Daukantasa odbędzie się uroczysta ceremonia podniesienia flagi państwowej i historycznej. Z okazji Dnia Koronacji Króla Mendoga prezydent wygłosi okolicznościowe przemówienie. O godz. 12:30 w parku pałacowym, na zapleczu gmachu Pałacu Prezydenckiego, odbędzie się impreza edukacyjna „Dzielmy się historią: Litwa i Ukraina” („Dalinkimės istorija: Lietuva ir Ukraina”). O godz. 13:00 w Bazylice archikatedralnej odbędzie się msza święta. O godz. 14:00 w parku pałacowym odbędzie się dyskusja „Czym jest Ukraina?” („Kas yra Ukraina?”). O godz. 20:55 głowa państwa litewskiego zaprosi Litwinów na całym świecie do wspólnego śpiewania hymnu narodowego.

    Czytaj więcej: Litwa świętowała Dzień Państwa – Dzień Koronacji Króla Mendoga

    6 lipca na Litwie jest dniem wolnym od pracy
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Więcej od autora

    Apolonia Skakowska – ambasadorka kultury polskiej

    Z odzyskaniem niepodległości przez Litwę, w latach 1988–1990, ożyła fala odrodzenia tożsamości narodowej wśród Polaków na Litwie. Zaczęły powstawać nowe organizacje społeczne, zespoły artystyczne, partie polityczne. W tym okresie zasłynęła Pani jako inicjatorka i organizatorka szeregu wydarzeń kulturalnych. Od...

    W Ukrainie powtarza się scenariusz aneksji Litwy

    Aneksja odbywa się według dobrze znanego scenariusza sprzed kilkudziesięciu lat. Dokładnie przed 82. laty, latem 1940 r. miała miejsce aneksja Litwy przez Związek Sowiecki. — Aneksja Litwy dokonana przez bolszewików w sierpniu 1940 r. to była bezprawna próba legitymizacji okupacji....

    Niezrealizowane dzieło Henryka Kuny

    Brązowe popiersie wieszcza Kiedy w 1898 r., z okazji setnej rocznicy urodzin Adama Mickiewicza, odsłonięto pomniki poety w Krakowie i Warszawie, Polacy Wilna również rozpoczęli starania o zezwolenie na wzniesienie pomnika. Udało się jedynie w 1899 r. ustawić brązowe popiersie...

    Masakra w Miednikach: przestępstwo przeciwko ludzkości bez terminu przedawnienia

    — Mord w Miednikach to były ostatnie konwulsje imperium, które widziało, że się rozsypuje i próbowało za wszelką cenę utrzymać się. Droga, która była wybrana, wiodła dosłownie ku przyśpieszeniu procesu rozpadu. Nikt nie poparł ani metody, ani w ogóle...