Więcej

    Nowy etap polsko-litewskiej współpracy

    Mieszkańcy Wileńszczyzny dobrze znają już ekipę Wydziału Kresowego Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN, która od kilku lat przyjeżdża latem, by odkrywać kolejne zapomniane groby polskich żołnierzy.

    Czytaj również...

    Teraz ich praca może być znacznie łatwiejsza, dzięki porozumieniu, jakie IPN podpisało z Centrum Badań Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy (lit. Lietuvos gyventojų genocido ir rezistencijos tyrimo centras – LGGRTC).

    „By nie zapomnieć o żadnej ofierze”

    W Warszawie w poniedziałek, 11 lipca, prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki oraz dyrektor generalny Centrum Badań Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy dr Arūnas Bubnys podpisali porozumienie o współpracy w zakresie poszukiwań miejsc spoczynku ofiar totalitaryzmów.

    Porozumienie otwiera nowe możliwości ścisłej współpracy w takich obszarach działalności obu instytucji, jak: poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar totalitaryzmów (w tym wspólne prace archeologiczne i ekshumacyjne), poszukiwania krewnych mieszkających na terytorium państw obu stron, identyfikacji genetycznej ofiar, kwerend archiwalnych i badań historycznych w zakresie poszukiwań i identyfikacji i wymiany doświadczeń w zakresie metodologii prowadzenia poszukiwań archiwalnych i badań historycznych, poszukiwań miejsc pochówku ofiar, prac ekshumacyjnych i identyfikacyjnych.

    Jak zauważył podczas konferencji prasowej prezes IPN dr Karol Nawrocki, współpraca obu instytucji ma służyć temu, by nie zapomnieć o żadnej ofierze sytemu komunistycznego.

    „Ten czerwony, sowiecki system komunistyczny, przychodzący z Rosji, nie rozpoznawał narodowości, ani w swoich teoriach, ani w swoim czynie terroru i zbrodni ludobójstwa. Mordował jednocześnie Rosjan, obywateli własnego państwa, mordował Polaków, Litwinów. Głodził Kazachów, Ukraińców, mordował też Japończyków i przedstawicieli innych narodów. A co nasze spotkanie czyni aktualnym i jest to przerażające, to fakt, że mapa sowieckiego terroru sprzed 80 lat dzisiaj stanowi mapę zagrożenia dla współczesnej Europy i współczesnego świata” — mówił Nawrocki.

    Współpraca między IPN a LGGRTC ma już długie tradycje, o czym przypomniał dyrektor litewskiej instytucji. „Współpraca między naszymi instytucjami rozwijała się przez lata w różnych kierunkach i formach. Wspólnie organizowano konferencje i wystawy. Chciałbym tu wspomnieć np. o wystawie »Polacy internowani na Litwie 1939–1940«. Rozpoczęliśmy publikację zbioru dokumentów »Polska i Litwa w XX wieku«” — mówił w Warszawie dr Arūnas Bubnys. „Dziś rozpoczynamy nowy etap współpracy, który będzie się koncentrował na poszukiwaniu ofiar systemów totalitarnych, nazistowskich i komunistycznych, ekshumacji tych osób i upamiętnieniu ich pamięci” — podkreślił dyrektor generalny.

    Czytaj więcej: Nauczyciele polonijni na Wileńszczyźnie. Inicjatywa IPN przekroczyła granice Polski

    Porozumienie może także pomóc w identyfikacji ofiar NKWD pochowanych w latach 1945–1946 na terenie dawnego majątku Tuskulanum w Wilnie
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Bardziej efektywne poszukiwania

    Ambasadę Litwy w Polsce reprezentowała Neringa Majauskaitė, zastępca szefa misji w Ambasadzie Republiki Litewskiej. „Ta współpraca będzie pomocna nie tylko w zachowaniu pamięci historycznej naszego regionu, ale dla całego świata. W XX w. nasze narody przeżyły bardzo ciężkie czasy, dwie wojny, utratę suwerenności i pół wieku okupacji sowieckiej. Dopiero teraz możemy w otwarty sposób badać tamte czasy, kiedy mamy pełny dostęp do archiwów. Dzięki temu możemy bardziej efektywnie poszukiwać informacji o ofiarach totalitaryzmów, odnajdywać ich doczesne szczątki i godnie ich upamiętnić. Jednocześnie widzimy, że nieprzyswojona historia okupacji sowieckiej dzisiaj buduje atmosferę bezkarności Rosji. Rosja nie tylko nie szanuje praw swoich obywateli, ale jest niebezpieczna dla sąsiadujących z nią innych krajów i całego świata” — powiedziała podczas konferencji.

    Jak informuje IPN, idea współpracy z LGGRTC w zakresie poszukiwań archiwalnych i badań historycznych, niezbędnych do zlokalizowania nieznanych miejsc pochówku osób, które zginęły w walkach z reżimem okupacyjnym i totalitarnym oraz koordynacji ekshumacji i identyfikacji ich szczątków, powstała jesienią 2017 r. Inicjatywę oparto o zgromadzone przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN materiały archiwalne, relacyjne oraz posiadane w Bazie Materiału Genetycznego IPN dane krewnych ofiar totalitaryzmu sowieckiego (żołnierzy Armii Krajowej i działaczy podziemia) zamordowanych przez NKWD w latach 1945–1946 na terenie dawnego majątku Tuskulanum w Wilnie.

    — To porozumienie znacznie ułatwi prowadzone przez nas poszukiwania — mówi „Kurierowi Wileńskiemu” dr Dominika Siemińska, naczelnik Wydziału Kresowego Biura Identyfikacji i Poszukiwań IPN. — LGGRTC ma ogromne doświadczenie zwłaszcza w poszukiwaniach archiwalnych na Litwie, to na tym obszarze szczególnie liczymy na pomoc ze strony tej instytucji. My oczywiście również mamy ogromny dorobek, którym możemy się dzielić — dodaje rozmówczyni „Kuriera Wileńskiego”.

    Czytaj więcej: Operacja polska NKWD, największa zbrodnia Stalina na Polakach

    Ciągle powstają nowe plany

    Podpisanie porozumienia było niezwykle ważnym, ale niejedynym celem wizyty przedstawicieli LGGRTC w Polsce. Podczas pobytu w Warszawie Arūnas Bubnys spotkał się także z Marzeną Kruk, naczelnik Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej i pracownikami tego oddziału, by omówić plany kolejnej polsko-litewskiej publikacji.

    Przedstawiciele LGGRTC razem z ambasadorem Litwy w Polsce Eduardasem Borisovasem wzięli udział także w spotkaniu z przedstawicielami Fundacji Ośrodka KARTA, która gromadzi największe w Polsce archiwum społeczne XX wieku. Archiwalia pozyskiwane są głównie od osób prywatnych, a są to przede wszystkim fotografie, dokumenty, korespondencja, dzienniki oraz nagrania audio i wideo, a także pamiątki i muzealia. LGGRTC ma plany nawiązania współpracy również z tą organizacją.

    Przedstawiciele LGGRTC razem z ambasadorem Litwy w Polsce Eduardasem Borisovasem wzięli udział także w spotkaniu z przedstawicielami Fundacji Ośrodka KARTA
    | Fot. LGGRTC

    Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Afisze

    Więcej od autora

    Polacy na Łotwie mogą być dumni ze swojej aktywności w ZPŁ [Z GALERIĄ]

    Ilona Lewandowska: W 2024 r. ukazała się twoja książka pt. „Związek Polaków na Łotwie – 100 lat historii”. Rok wcześniej przygotowałeś wystawę poświęconą ZPŁ. Skąd zainteresowanie tym tematem? Tomasz Otocki: Od wielu lat regularnie jeżdżę na Łotwę, interesuje mnie kultura...

    „Traktat wyjątkowy” – ważna publikacja poświęcona relacjom polsko-litewskim 

    W związku z przypadającą w tym roku 30. rocznicą podpisania Traktatu o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy między Polską a Litwą w Ambasadzie RP w Wilnie została zaprezentowana anglojęzyczna publikacja pod redakcją dr Aleksandry Kuczyńskiej-Zonik i doc. dr. Andrzeja...

    Platforma Europejskiej Pamięci i Sumienia w Wilnie. „Nie jest za późno upominać się o sprawiedliwość”

    W pierwszym dniu zjazdu odbyła się otwarta dla uczestników z zewnątrz konferencja na temat: „Zbrodnie totalitaryzmu — sprawiedliwość i pamięć w XXI wieku”. Konferencję otworzyli Marek Mutor, prezes PEMC oraz Arūnas Bubnys, dyrektor generalny Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu...

    35 lat krzewienia polskiego folkloru

    „Rudomianka” jest przykładem tego, że folklor nie tylko nie przestaje być aktualną propozycją kulturową, ale wręcz staje się coraz bardziej atrakcyjny. Przez 35 lat działalności zespół urósł z 17-osobowej grupy, która dała mu początek, aż do 170 osób. –...