Więcej

    Kraszewski — najbardziej litewski z polskich romantyków

    28 lipca mija 210. rocznica urodzin Józefa Ignacego Kraszewskiego.

    Czytaj również...

    — Nie ma wątpliwości, że jest to twórca niezwykle ważny z perspektywy litewskiej literatury i kultury. Zauważyli to już przywódcy XIX-wiecznego litewskiego ruchu narodowego, określając go jako twórcę litewskiego eposu narodowego — mówi dr Irena Fedorowicz z Uniwersytetu Wileńskiego.

    Urodził się w Warszawie, ale bez wątpienia — nie byłby sobą bez Wilna. — To miasto go ukształtowało, choć wiele czasu spędził tu nie z własnej woli, ale z nakazu władz, które skazały go na zamieszkanie w tym mieście pod dozorem policji — wyjaśnia Fedorowicz.

    Czytaj więcej: Józef Ignacy Kraszewski w Wilnie

    Wilno było dla Kraszewskiego miastem studiów — we wrześniu 1829 podjął je na Wydziale Lekarskim Cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego, ale wkrótce przeniósł się na literaturę. Publikował już wówczas pod pseudonimem pierwsze utwory, brał aktywny udział w życiu studenckim, jak przystało na prawdziwego romantyka — znalazł się także w gronie spiskowców. 3 grudnia 1830 wraz z grupą młodzieży został aresztowany.

    — Kraszewski twierdził, że w początkowej fazie procesu został nawet skazany na śmierć, ale wyrok zmieniono po wstawiennictwie jego ciotki, przełożonej wileńskich wizytek, u generał-gubernatora. Ostatecznie po pobycie w więzieniu otrzymał nakaz osiedlenia się w Wilnie z dozorem policyjnym, ale tylko do końca 1832 r. — wyjaśnia rozmówczyni „Kuriera Wileńskiego”.

    Z okresem wileńskim związana jest także inna, mniej znana gałąź działalności artystycznej Kraszewskiego. Właśnie tu, jako malarz i grafik był uczniem Bonawentury Dąbrowskiego, malował widoki akwarelowe, rysował portrety, był też zręcznym akwaforcistą. Jego prace posiadają dziś w swoich zbiorach Muzea Narodowe w Krakowie i Warszawie oraz Galeria Mielżyńskich w Poznaniu, akwaforty — Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego w Krakowie, Muzeum Narodowe w Poznaniu i Pracownia-Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Poznaniu. Teczka z rysunkami Józefa Ignacego Kraszewskiego znajduje się także w Muzeum im. ks. Józefa Jarzębowskiego w Licheniu Starym.

    W okresie przymusowego pobytu w Wilnie prowadził również historyczne badania źródłowe, co po latach zaowocowało m.in. czterotomową historią tego miasta „Wilno od początków jego do roku 1750”, a także kilkoma powieściami.

    — Nikt nie zabraniał mu chodzić do archiwum, spędzał więc całe dnie na badaniu dokumentów. Zaangażował się w popularyzację źródeł historycznych i myślę, że wobec zbliżającego się jubileuszu 700-lecia Wilna warto to podkreślać — zauważa badaczka literatury.

    Czytaj więcej: Wileńskie ślady polskich romantyków: Józef Ignacy Kraszewski

    Dorobek literacki Kraszewskiego należy do najbogatszych w całej polskiej literaturze. Tworzył powieści współczesne i ludowe, a ostatni okres jego twórczości obfitował w utwory historyczne, dotyczące zarówno czasów starożytnych, średniowiecza, jak i historii nowożytnej. Napisał i wydał około 600 tomów, nie licząc w tym pracy redakcyjnej, artykułów w czasopismach i korespondencji prywatnej.

    — Z perspektywy litewskiej literatury najważniejszy utwór to „Anafielas” opatrzony podtytułem „Pieśń z podań Litwy”, epos, który składa się z trzech części, które kolejno noszą tytuły „Witolorauda”, „Mindows” i „Witoldowe boje”. To utwór, który bardzo wcześnie został doceniony przez Litwinów i przetłumaczony na litewski. Kraszewski wykazał się w nim ogromną znajomością kultury, historii i ludowej tradycji litewskiej przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Było to możliwe między innymi dlatego, że poznał litewski język, co w tym okresie było niewątpliwie rzadkością — zauważa Fedorowicz.


    Więcej od autora

    „Wyższe wykształcenie jest wartością samą w sobie”. Absolwenci wileńskiej filii UwB otrzymali dyplomy

    „W tym roku świętujemy 15-lecie Filii Uniwersytetu w Białymstoku. Tej rocznicy będzie poświęcona specjalna wrześniowa konferencja, którą przygotowujemy. Chciałem zaznaczyć, że się ciągle rozwijamy” — powiedział podczas uroczystości dyrektor Filii Uniwersytetu w Białymstoku w Wilnie Wydziału Ekonomiczno-Informatycznego, dr hab....

    100 lat „Słowa”: To fenomen, który zdecydowanie przerósł ramy Wilna

    Gazeta powstała jako lokalny opiniotwórczy dziennik wydawany w Wilnie, postrzegany jako organ prasowy monarchistów, konserwatystów i litewskiego ziemiaństwa skupionych w Stronnictwie Prawicy Narodowej, a następnie po 1926 r. w Organizacji Zachowawczej Pracy Państwowej. Konserwatywnie i zachowawczo Początek dało jej środowisko tzw....

    Szydłowo zaprasza Polaków

    W dniach 7–15 września do miejsca objawień maryjnych będą podążać pielgrzymi ze wszystkich stron Litwy, a także wielu zagranicznych turystów. W tym roku swoje miejsce podczas tych uroczystości będą mieć także Polacy, bo 9 września zostanie tam odprawiona Msza...

    „Wileńszczyzna”: „Zespół istnieje, aby koncertować”

    — Już po raz 12. odwiedziliśmy Gdynię. Przyjeżdżamy co roku na zaproszenie prezydenta Gdyni Wojciecha Szczurka za pośrednictwem Józefa Szyłejki, prezesa Zarządu Głównego Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej. Nasze koncertowanie w Gdyni ma już długą tradycję i mogę...