Więcej

    Kraszewski — najbardziej litewski z polskich romantyków

    28 lipca mija 210. rocznica urodzin Józefa Ignacego Kraszewskiego.

    Czytaj również...

    — Nie ma wątpliwości, że jest to twórca niezwykle ważny z perspektywy litewskiej literatury i kultury. Zauważyli to już przywódcy XIX-wiecznego litewskiego ruchu narodowego, określając go jako twórcę litewskiego eposu narodowego — mówi dr Irena Fedorowicz z Uniwersytetu Wileńskiego.

    Urodził się w Warszawie, ale bez wątpienia — nie byłby sobą bez Wilna. — To miasto go ukształtowało, choć wiele czasu spędził tu nie z własnej woli, ale z nakazu władz, które skazały go na zamieszkanie w tym mieście pod dozorem policji — wyjaśnia Fedorowicz.

    Czytaj więcej: Józef Ignacy Kraszewski w Wilnie

    Wilno było dla Kraszewskiego miastem studiów — we wrześniu 1829 podjął je na Wydziale Lekarskim Cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego, ale wkrótce przeniósł się na literaturę. Publikował już wówczas pod pseudonimem pierwsze utwory, brał aktywny udział w życiu studenckim, jak przystało na prawdziwego romantyka — znalazł się także w gronie spiskowców. 3 grudnia 1830 wraz z grupą młodzieży został aresztowany.

    — Kraszewski twierdził, że w początkowej fazie procesu został nawet skazany na śmierć, ale wyrok zmieniono po wstawiennictwie jego ciotki, przełożonej wileńskich wizytek, u generał-gubernatora. Ostatecznie po pobycie w więzieniu otrzymał nakaz osiedlenia się w Wilnie z dozorem policyjnym, ale tylko do końca 1832 r. — wyjaśnia rozmówczyni „Kuriera Wileńskiego”.

    Z okresem wileńskim związana jest także inna, mniej znana gałąź działalności artystycznej Kraszewskiego. Właśnie tu, jako malarz i grafik był uczniem Bonawentury Dąbrowskiego, malował widoki akwarelowe, rysował portrety, był też zręcznym akwaforcistą. Jego prace posiadają dziś w swoich zbiorach Muzea Narodowe w Krakowie i Warszawie oraz Galeria Mielżyńskich w Poznaniu, akwaforty — Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego w Krakowie, Muzeum Narodowe w Poznaniu i Pracownia-Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Poznaniu. Teczka z rysunkami Józefa Ignacego Kraszewskiego znajduje się także w Muzeum im. ks. Józefa Jarzębowskiego w Licheniu Starym.

    W okresie przymusowego pobytu w Wilnie prowadził również historyczne badania źródłowe, co po latach zaowocowało m.in. czterotomową historią tego miasta „Wilno od początków jego do roku 1750”, a także kilkoma powieściami.

    — Nikt nie zabraniał mu chodzić do archiwum, spędzał więc całe dnie na badaniu dokumentów. Zaangażował się w popularyzację źródeł historycznych i myślę, że wobec zbliżającego się jubileuszu 700-lecia Wilna warto to podkreślać — zauważa badaczka literatury.

    Czytaj więcej: Wileńskie ślady polskich romantyków: Józef Ignacy Kraszewski

    Dorobek literacki Kraszewskiego należy do najbogatszych w całej polskiej literaturze. Tworzył powieści współczesne i ludowe, a ostatni okres jego twórczości obfitował w utwory historyczne, dotyczące zarówno czasów starożytnych, średniowiecza, jak i historii nowożytnej. Napisał i wydał około 600 tomów, nie licząc w tym pracy redakcyjnej, artykułów w czasopismach i korespondencji prywatnej.

    — Z perspektywy litewskiej literatury najważniejszy utwór to „Anafielas” opatrzony podtytułem „Pieśń z podań Litwy”, epos, który składa się z trzech części, które kolejno noszą tytuły „Witolorauda”, „Mindows” i „Witoldowe boje”. To utwór, który bardzo wcześnie został doceniony przez Litwinów i przetłumaczony na litewski. Kraszewski wykazał się w nim ogromną znajomością kultury, historii i ludowej tradycji litewskiej przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Było to możliwe między innymi dlatego, że poznał litewski język, co w tym okresie było niewątpliwie rzadkością — zauważa Fedorowicz.


    Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Afisze

    Więcej od autora

    Prof. Stanisław Swianiewicz – patriota, naukowiec, świadek historii – doczekał się pełnej biografii

    Ilona Lewandowska: W marcu odebrał Pan Nagrodę „Przeglądu Wschodniego” w kategorii dzieła krajowe za książkę „Intelektualny włóczęga. Biografia Stanisława Swianiewicza”. Jakie znaczenie ma dla Pana to wyróżnienie?  Wojciech Łysek: Ogromne. O Nagrodzie „Przeglądu Wschodniego” słyszałem zawsze jako o prestiżowej. Dlatego...

    Biskup niezłomny

    Ilona Lewandowska: Jako jednego z patronów roku 2024 ustanowiono także abp. Antoniego Baraniaka, któremu poświęcił Ksiądz swoją książkę „Defensor Ecclesiae. Arcybiskup Antoni Baraniak (1904–1977). Salezjańskie koleje życia i posługi metropolity poznańskiego”. Co zdecydowało o wyborze takiego tytułu książki i...

    Chciałbym iść drogą Sprawiedliwych

    Ilona Lewandowska: W tegorocznych obchodach Dnia Pamięci Ratujących Litewskich Żydów zauważalnym akcentem była seria zrealizowanych przez Pana filmów „Sprawiedliwi wśród Narodów Świata” (lit. Pasaulio teisuoliai). Pokazywano je w szkołach, muzeach, także podczas konferencji zorganizowanej przez Centrum Badania Ludobójstwa i...

    Kulinarna opera wielkanocna, czyli jak świętowano w dworach dawnej Litwy

    „O kulturze życia codziennego w minionych wiekach nie wiemy wiele, bo to, co codzienne, rzadko bywa przedmiotem barwnych opisów. Wydaje się, że Wielkanoc, święto obchodzone co roku bardzo uroczyście, powinna być dobrze odzwierciedlona we wspomnieniach czy innych źródłach. Tak...