Więcej

    Ulica Niemiecka w Wilnie już ma projekt renowacji

    Samorząd Miasta Wilna ostatecznie zatwierdził projekt renowacji ulicy Niemieckiej (Vokiečių). Temat ten wciąż budzi wiele kontrowersji i dyskusji wśród mieszkańców miasta.

    Czytaj również...

    Po raz kolejny projekt renowacji ulicy Niemieckiej zaprezentowano 1 lipca. Jego autorzy — pracownia IMM architektai — uwzględniając uwagi i sugestie obywateli, w miarę możliwości, skorygowali poprzednią jego wersję. M. in. zrezygnowano z niektórych obiektów małej architektury — na chodnikach nie będzie np. donic z kwiatami. Zwrócono większą uwagę na zaakcentowanie zabytków historycznych i kulturowych odzwierciedlających przeszłość tego miejsca.

    Dla wypoczynku mieszkańców wydzielono dogodne przestrzenie niekomercyjne, piesi nie będą musieli dzielić przestrzeni z gośćmi ogródków kawiarnianych. W pobliżu ratusza zostanie wybudowany pawilon, w którym będą odbywały się wystawy. Pracując nad projektem renowacji projektanci opierali się na dawnych planach ulicy. Wynika z nich, że w 1808 r. w tym miejscu też stał budynek handlowy o podobnych proporcjach.

    Spokojna i bezpieczna arteria miejska

    Zakłada się, że w samym centrum starówki powstanie spokojna i bezpieczna arteria miejska. Prędkość poruszania się po niej nie ulegnie zmianie i nadal będzie wynosić 20 km/h. Zgodnie z projektem nie ulegnie zmianie liczba miejsc parkingowych. Obecnie znajduje się tu 40 miejsc parkingowych i 9 miejsc dla lokali i firm usługowych. „W trakcie przebudowy tej historycznej ulicy ważne jest, by uwzględnić, że jest to obszar starówki wileńskiej, wpisanej na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO” — powiedział Mindaugas Pakalnis, główny architekt stolicy. Przypomniał też, że poprzedni remont ulicy Niemieckiej miał miejsce przed ponad 20 laty. „Wówczas nie wykorzystano całego potencjału tego miejsca” — zaznaczył Pakalnis.

    Po renowacji piesi nie będą musieli dzielić przestrzeni z gośćmi ogródków kawiarnianych
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Etapy renowacji

    Pierwszy etap renowacji ulicy rozpoczął się w ubiegłym roku i polegał na przygotowaniach do przebudowy. Przeprowadzono m. in badania archeologiczne, przyrodniczo-ekologiczne, dendrologiczne, czyli ekspertyzy stanu zdrowotnego drzew. Latem 2021 r. ruszył drugi etap prac — przebudowa sieci ciepłowniczych. Zamieniono m. in. rurociągi, które były eksploatowane od 1961 r. i należały do jednych z najstarszych w mieście.

    Czytaj więcej: Na odnowioną Niemiecką jeszcze poczekamy

    Jedna z najstarszych ulic

    Ulica Niemiecka jest jedną z najstarszych ulic miasta — pierwsze wzmianki o niej pochodzą z początku XVI w. Biegnie od Ratusza aż do zbiegu ulic Wileńskiej (Vilniaus g.), Trockiej (Trakų g.) i Dominikańskiej (Dominikonų g.). W pierwszej połowie XVI w. ulicę nazywaną Monetową (Monetų g.), ponieważ aż do końca XVIII w. działała tu wileńska mennica, która następnie została przeniesiona do Kowna.
    Podczas okupacji faszystowskiej w latach 1941–1944 była to ulica Deutschegasse. W czasach radzieckich nadano jej nazwę Muzealnej (Muziejaus g.).

    Obecna nazwa

    Swą obecną nazwę ulica Niemiecka zyskała dzięki bogatym kupcom z terenów niemieckich, którzy się tutaj osiedlili w XVI w. Źródła historyczne podają, że mieściło się tu finansowe centrum miasta, kwitł handel, rozwijało się rzemiosło, powstawały przedsiębiorstwa, budowano pałace. Po obu stronach ulicy Niemieckiej znajdowały się dzielnice żydowskie. Podczas drugiej wojny światowej utworzono w nich getta. Tzw. małe getto zajmowało teren skupiony wokół ulic: Szklanej, Gaona, Klaczki (obecnie M. Ankolskiego) i Żydowskiej. Duże getto objęło rejony ulic Rudnickiej, Oszmiańskiej, Żmudzkiej, Szpitalnej, Dziśnieńskiej i Szawelskiej. W dawnych czasach ulica Niemiecka była jedną z najokazalszych ulic wileńskich. — Podczas drugiej wojny światowej ulica uległa zniszczeniu, zwłaszcza jej prawa strona (idąc od ratusza). Za czasów sowieckich część pałaców została zburzona, a ulica odbudowana oraz poszerzona pięciokrotnie. Straciła jednak swój pierwotny, niepowtarzalny staromiejski charakter. Prawa strona ulicy zabudowana jest wielopiętrowymi kamienicami z okresu sowieckiego — opowiada historyk i przewodnik Paweł Giedroyć.

    Zabytkowe budowle

    Domy po lewej stronie pochodzą z XVI i XVII w., chociaż liczne modernizacje i przebudowy częściowo zatarły ślady architektury minionych wieków. Pomimo to w tym zakątku starówki zachowały się niektóre zabytkowe budowle. M. in. w podwórku domu nr 20 wznosi się budynek kościoła ewangelicko-luterańskiego. Pierwszy kościół ewangelicko-luterański (kircha) stanął w tym miejscu w 1555 r. z inicjatywy kanclerza WKL Mikołaja Radziwiłła Czarnego. Było to centrum religijne niemieckich mieszkańców Wilna. Obecny wygląd kircha uzyskała dzięki projektowi Jana Krzysztofa Glaubitza. W pobliskich domach mieszkali wówczas przede wszystkim niemieccy ewangelicy. Kirchę przywrócono ewangelikom wileńskim w 1993 r. W domu pod nr 24 w 1825 r. przyszedł na świat w zamożnej rodzinie żydowskiej późniejszy wybitny krytyk literacki Julian Klaczko (właśc. Jehuda Lejb). Tłumaczył m. in. na język hebrajski utwory Adama Mickiewicza. Dom rodzinny Klaczki opisał Józef Ignacy Kraszewski w „Powieści bez tytułu”. Pisarz często tu gościł. W budynku pod nr 6, na rogu ulic Niemieckiej i Mėsinių (Jatkowej), w gmachu dawnej rzeźni mieści się Muzeum Miasta Wilna.

    Czytaj więcej: Wędrówki ulicami wileńskimi: Niemiecka — „zdradziecka i zbójecka”

    Na rogu ulic Niemieckiej i Mėsinių (Jatkowej) mieści się Muzeum Miasta Wilna
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Na odnowioną Niemiecką jeszcze poczekamy

    Międzynarodowy konkurs renowacji ulicy Niemieckiej wygrała spółka IMM Architektai. — Planuje się, że kolejny etap prac ruszy na początku 2023 r. Szacuje się, że rekonstrukcja zostanie zakończona pod koniec 2025 r. Orientacyjnie jej koszt wyniesie około 2 mln euro — informuje „Kurier Wileński” Samorząd Miasta Wilna.

    Afisze

    Więcej od autora

    Janina Gieczewska: „Jestem nietypową seniorką”

    Z panią Janiną rozmawiamy w przededniu Międzynarodowego Dnia Osób Starszych. Czytaj więcej: „Mój wiek — mój skarb”. Koncert z okazji Dnia Osób Starszych w Kabiszkach Justyna Giedrojć: Z jakimi trudnościami w codziennym życiu zmagają się osoby starsze? Janina Gieczewska: Może być ich wiele. Po pierwsze,...

    Branża turystyczna na Litwie odżywa

    Wilno zawsze było miastem atrakcyjnym dla turystów. Statystyki pokazują, że w sezonie letnim najchętniej miasto odwiedzali turyści z Łotwy i Polski. Częściej niż przed pandemią stolicę odwiedzali mieszkańcy innych miast kraju, pozostawali też tu na dłużej. Rezerwacja w stołecznych...

    Kryzys na Litwie. Coraz więcej wniosków o rekompensaty za ogrzewanie

    Rekompensata przysługuje zarówno osobom, które mają ogrzewanie scentralizowane, jak też osobom, które wykorzystują węgiel, drewno opałowe, elektryczność, gaz lub granule. Tymczasowo nie jest wyceniane mienie osób ubiegających się o rekompensatę za ogrzewanie, gorącą wodę oraz wodę pitną. Czytaj więcej: Sejm chce...

    Do odważnych świat należy! Oto Karolina Kluk-Limanowska

    Poznałyśmy się w Brukseli, gdzie odbywałaś praktykę w Parlamencie Europejskim. Jak trafiłaś do jednej z najważniejszych instytucji na świecie? Wyjazd do Brukseli był raczej spontaniczną decyzją. Byłam na czwartym, ostatnim roku studiów na Uniwersytecie w Limerick w Irlandii i równolegle...