Więcej

    W Podbrzeziu upamiętniono stare cmentarze

    „Czy aby przeszłość jest fundamentem scalającym i umożliwiającym budowanie przyszłości? Tylko od nas zależy, na ile będziemy pamiętali. Poprzez te upamiętnienia, uroczystości, dajemy świadectwo o sobie, naszej rodzinie, otoczeniu, wspólnocie” — mówi „Kurierowi Wileńskiemu” Janina Starowieyska, założycielka Fundacji Pochówek i Pamięć.

    Czytaj również...

    5 listopada w Podbrzeziu po raz kolejny upamiętniono zmarłych, których groby były przez długi czas zapomniane.

    — Bardzo się cieszę, że dzięki wsparciu Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” mogliśmy doprowadzić do odsłonięcia krzyża i dwóch tablic inskrypcyjnych. Te dwa miejsca: cmentarz szczątkowy przy drodze do Anowila i plac przed budynkiem gminy, związane są z historią tej miejscowości. Oba świadczą o wiekowej przynależności mieszkańców tych terenów do wyznawanej religii i z nią związanych obrzędach — mówi Starowieyska.

    Jak wyjaśnia inicjatorka ustawienia krzyża i tablic, w miejscu, gdzie w chwili obecnej stoi budynek gminy Podbrzezie, od roku 1484 znajdował się kościół, w różnych okresach należący do katolików lub prawosławnych, oraz cmentarz przykościelny. Natomiast niewielki cmentarz przy drodze do Anowila jest miejscem, gdzie najstarszy z zachowanych pochówków z polską inskrypcją pochodzi z roku 1886.

    Reklama (dobiera algorytm zewnętrzny na podst. ustawień czytelnika)

    — Listopad to czas skłaniający nas do zadumy. Bardzo zwracał na to uwagę śp. ks. Marek Gładki, z którym miałam okazję współpracować. Kładł on duży nacisk na modlitwę w czasie oktawy Wszystkich Świętych i ta tradycja jest bardzo zakorzeniona wśród parafian. Zwłaszcza dla Polaków to czas wyjątkowy. Najpierw obchodzimy dzień Wszystkich Świętych, Zaduszki, oktawę a potem Narodowe Święto Niepodległości. Bardzo ważne było więc dla mnie, by właśnie w tym czasie spotkać się z mieszkańcami Podbrzezia, wspólnie pomodlić i upamiętnić zmarłych — wyjaśnia rozmówczyni „Kuriera Wileńskiego”.

    Czytaj więcej: Wokół Wszystkich Świętych. Rozmowa z o. Mateuszem Stachowskim

    W symbolicznej uroczystości wzięli udział mieszkańcy parafii wraz z proboszczem Jarosławem Spiridowiczem
    | Fot. Facebook

    W symbolicznej uroczystości wzięli udział mieszkańcy parafii wraz z proboszczem Jarosławem Spiridowiczem oraz przedstawicielką władz samorządowych, starostą Agatą Puncewicz.

    Prace zostały przeprowadzone w ramach dwóch projektów realizowanych we współpracy z Fundacją „Pomoc Polakom na Wschodzie”. „Ratujmy mogiły pradziadów na Litwie” to projekt, którego celem jest zapewnienie opieki nad cmentarzem w Podbrzeziu. Projekt „Zachowajmy miejsca pochówku parafii i gminy Podbrzezie na Litwie” zakłada natomiast zorganizowanie opieki nad polskimi miejscami pamięci na terenie parafii i gminy Podbrzezie na Litwie. Jego częścią jest również inwentaryzacja wszystkich miejsc polskiej pamięci w pobliżu zniszczonego kościoła w Podbrzeziu (obecnie jest tam siedziba gminy) i na dawnym cmentarzu w Podbrzeziu (przy drodze do Anowila), a także stosowne upamiętnienie oraz zabezpieczenie poszczególnych obiektów. Dokumentacja fotograficzna prac oraz szczegółowy opis zostaną niedługo upublicznione na stronie Fundacji Pochówek i Pamięć.

    Prace zostały przeprowadzone w ramach dwóch projektów realizowanych we współpracy z Fundacją „Pomoc Polakom na Wschodzie”
    | Fot. Facebook

    Listopadowa uroczystość nie jest pierwszą inicjatywą Janiny Starowieyskiej na terenie podbrzeskiej parafii. W roku setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości na cmentarzu przy kościele Najświętszego Serca Jezusowego w Podbrzeziu dokonano poświęcenia krzyża i odsłonięcia tablicy pamiątkowej, upamiętniających mieszkańców parafii Podbrzezie zesłanych na Syberię, do Kazachstanu, więzionych w łagrach Donbasu.

    Czytaj więcej: Odpust ku czci Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i dożynki w Podbrzeziu

    — Historią pojedynczego człowieka, rodziny świadczymy o historii narodu. O tym, jak odzyskaliśmy niepodległość 104 lata temu, jak mimo zawieruchy dziejowej ten naród przetrwał, nie zaginął. Świadczą o tym również te kamienne tablice nagrobne na cmentarzach — podkreśla Starowieyska.

    Umieszczony na tablicy napis głosi:

    Jeśli zapomnę o Nich, Ty, Boże na Niebie, zapomnij o mnie”
    A. Mickiewicz

    Pamięci mieszkańców Parafii Podbrzezie, zesłanych w śniegi Syberii, stepy Kazachstanu, więzionych w łagrach, kopalniach Donbasu i na szlaku „saratowskim”.

    Boże, wierzyli w Ciebie w każdym dniu cierpienia, obdarz ich łaską wiecznego zbawienia.

    Rodacy z Macierzy
    Rok 2018

    Do upamiętniania historii mieszkańców Podbrzezia Janinę Starowieyską skłoniła rodzinna historia. Mieszkająca w Olsztynie działaczka społeczna jest córką zesłańca, która sama urodziła się na Syberii. Na cmentarzu w Podbrzeziu spoczywają jej dziadkowie i pradziadkowie oraz inni krewni, Masiulowie od strony ojca oraz Rutowiczowie — ze strony matki.

    Ojciec pani Janiny, Ignacy Masiul, 2 stycznia 1945 r. został aresztowany i osadzony na Łukiszkach. Dwa miesiące później został wywieziony do Donbasu, gdzie jako więzień pracował w kopalni węgla. Wrócił do domu w listopadzie, jednak niedługo mógł cieszyć się spokojem. W październiku 1951 r. został ponownie aresztowany przez NKWD, a całą rodzinę, żonę i dwóch synów — Henryka i Stanisława, deportowano na Syberię (kraj krasnojarski, suchobuzimski rejon, wieś Dubrowa). Właśnie tam w roku 1955 urodziła się córka Janina. W roku 1956 rodzina uzyskała zwolnienie i wyjechała z trójką dzieci do Polski.

    — Ojciec bardzo wiele opowiadał nam o okresie, gdy był więźniem w Donbasie. Czuję ogromne zobowiązanie, by troszczyć się o pamięć o zesłańcach, osobach represjonowanych, ale także o cmentarze, które zostają zapomniane. Wiele rodzin opuszczało miejsca swojego zamieszkania nie z własnej woli, zostawiali nie tylko domy, ale także groby bliskich. Troska o nie jest swego rodzaju długiem, który wypełniamy — podkreśla Starowieyska.


    Reklama (dobiera algorytm zewnętrzny na podst. ustawień czytelnika)

    Afisze

    Więcej od autora

    „Dekadent Nr 2419” — premiera filmu o Tomasie Venclovie

    Filmowy portret poety, tłumacza, eseisty i intelektualisty Tomasa Venclovy, a także całej jego epoki, wzbudził niemałe zainteresowanie widowni. W premierze wzięli udział przede wszystkim przedstawiciele świata kultury, pisarze, historycy, pracownicy uniwersytetów i dziennikarze. Czytaj więcej: Venclova: Wilno nigdy nie stanie...

    „Czcimy symbol naszej niepodległości”. Obchody 155. urodzin Józefa Piłsudskiego

    Oddajemy hołd człowiekowi, bez którego nie bylibyśmy wolni Uroczystości rozpoczęły się już 4 grudnia na Cmentarzu na Rossie przy Mauzoleum Matki i Serca Syna. Po wysłuchaniu hymnów państwowych Polski i Litwy w wykonaniu Orkiestry Reprezentacyjnej Wojska Polskiego głos zabrał szef...

    Wicher w spódnicy. Wspomnienie o Janinie Zagałowej

    Janina Zienowicz-Zagałowa (1913–2001) to postać, która pojawia się na marginesie wielu wileńskich historii. Między innymi dzięki jej artykułom i referatom przetrwała pamięć o ks. Henryku Hlebowiczu, Jerzym Ordzie czy wielu nieznanych Polakach ratujących w czasie wojny ludność żydowską. Zwykle...

    Kpt. Stanisław Poźniak: „Mam przedwojenną duszę”

    Ilona Lewandowska: Jak Pan przyjął informację, że znalazł się Pan w gronie dziesięciu finalistów plebiscytu „Kuriera Wileńskiego” Polak Roku 2022? Stanisław Poźniak: To było oczywiście wielkie zaskoczenie. Miłe, ale zaskoczenie, bo trudno się spodziewać, że ktoś to wszystko zauważy. Zawsze, zwłaszcza...