Więcej

    Na rynku pracy brakuje pracowników

    Według statystyk Banku Litwy obecnie jest 27 tys. wolnych miejsc pracy na Litwie, a poziom wakatów przypomina sytuację, która miała miejsce w 2008 r.

    Czytaj również...

    — Choć napięcia związane z problemami niedoborów kadrowych pozostają wysokie, spowolnienie rozwoju gospodarczego nie wpłynęło jeszcze znacząco na tendencje na litewskim rynku pracy. W ciągu pierwszych trzech kwartałów 2022 r. liczba zatrudnionych systematycznie rosła, a w czwartym kwartale była o 5,5 proc. wyższa niż na koniec 2021 roku — mówi „Kurierowi Wileńskiemu” Justina Zajankauskaitė, starsza ekonomistka w dziale makroekonomii i prognozowania Banku Litwy.

    Współczynnik zawodowy wzrósł najbardziej

    Warunki do wzrostu zatrudnienia w tak szybkim tempie zostały stworzone przez znaczny wzrost siły roboczej, na co miał wpływ wyższy poziom aktywności oraz wzrost liczby ludności w wieku produkcyjnym na Litwie. W trzecim kwartale 2022 r. współczynnik aktywności zawodowej wzrósł do najwyższego poziomu od rozpoczęcia publikacji danych. Choć wskazuje to na coraz bardziej użyteczny kapitał ludzki Litwy, nie pozwala jednak spodziewać się, że czynnik ten znacząco przyczyni się do dalszego wzrostu siły roboczej.

    Czytaj więcej: Rośnie problem pracodawców: coraz trudniej o pracownika 

    Liczba pracowników wzrosła dzięki imigrantom

    — Populacja w wieku produkcyjnym wzrosła głównie dzięki znacznemu wzrostowi liczby imigrantów. W okresie styczeń–listopad 2022 r. na Litwę przyjechało prawie o 52 tys. osób więcej niż tych, którzy kraj opuścili. Większość z nich to uchodźcy z Ukrainy, którzy uciekają przed wojną. W wyniku tego na litewski rynek pracy weszło 26 tys. osób, co stanowi prawie 2 proc. siły roboczej, która przyczyniła się do zmniejszenia napięć na rynku pracy — zaznacza Justina Zajankauskaitė.

    Popyt na pracowników pozostaje wysoki

    Na przykład w ostatnich miesiącach udział przedsiębiorstw przemysłowych i detalicznych, które zidentyfikowały niedobór pracowników jako czynnik ograniczający ich rozwój, spadł do poziomu zbliżonego do średniej długoterminowej.

    Popyt na pracowników pozostaje jednak szczególnie wysoki, a w trzecim kwartale 2022 r. wskaźnik wolnych miejsc pracy nadal sięgał 1,9 proc. i pozostaje blisko historycznych szczytów odnotowanych w 2008 r. Tak wysoki popyt na pracowników prowadzi do wyjątkowo niskiego poziomu bezrobocia. Choć w trzecim kwartale 2022 r. wzrosło ono do 5,7 proc., stopa bezrobocia na Litwie pozostaje wyjątkowo niska.

    Niższą stopę bezrobocia odnotowano tylko przed globalnymi kryzysami finansowymi, które miały miejsce w 2008 i 2018 r. Utrzymujący się silny popyt na pracowników i brak podaży pracowników mają znaczący wpływ na szybki wzrost płac. Natomiast malejąca liczba bezrobotnych i wysoka podaż wakatów są jednym z najważniejszych powodów wywierania większej presji na pracodawców, aby podnosili płace.

    Czytaj więcej: Bezrobocie osób starszych spada najwolniej

    Przeciętne wynagrodzenie pozostaje silne

    Wzrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej pozostaje silny. W trzecim kwartale 2022 r. wynagrodzenia wzrosły w ciągu całego roku o 12,6 proc. W sektorze prywatnym płace rosły znacznie szybciej niż w sektorze publicznym, odpowiednio o 13,9 i 9,7 proc.

    — Przewiduje się, że w 2023 r. nastąpi spowolnienie litewskiej gospodarki, ale nie należy oczekiwać znaczącego pogorszenia stanu rynku pracy. Ze względu na wolniejszy rozwój gospodarczy oczekuje się, że stopa bezrobocia w 2023 r. będzie wyższa, co powinno przyczynić się do zmniejszenia liczby wakatów i problemu niedoborów kadrowych. Presja na wzrost płac pozostanie jednak utrzymana, wzrost płac będzie więc kontynuowany — w 2023 r. będzie on nadal bliski dwucyfrowemu poziomowi — spodziewamy się, że płace wzrosną w przyszłym roku średnio nieco o ponad 9 proc., a bezrobocie wyniesie 6,7 proc. — mówi Justina Zajankauskaitė.

    W III kwartale 2022 r. w sektorze transportu, informacji i komunikacji, budownictwa wzrost wolnych miejsc pracy znacznie przewyższał wzrost obserwowany przed pandemią
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Wzrosła liczba wakatów

    W porównaniu z okresem sprzed pandemii wzrosła liczba wolnych miejsc pracy w gospodarce narodowej: ich liczba jest obecnie o około 41 proc. wyższa niż średnia w 2019 r. Rozmówczyni wskazuje, że problemy z niedoborem pracowników są odczuwalne w różnych sektorach na różne sposoby.

    W III kwartale 2022 r. sektory transportu, informacji i komunikacji, budownictwa wyróżniały się pod względem obfitości ofert pracy, gdzie wzrost wolnych miejsc pracy znacznie przewyższał wzrost obserwowany przed pandemią. Natomiast obecnie jest mniej wakatów w działalności rozrywkowej i rekreacyjnej niż przed pandemią.

    W III kwartale 2022 r. najwyższy wskaźnik wolnych miejsc pracy odnotowano w sektorze administracji publicznej i obronności, obowiązkowym ubezpieczeniu społecznym (4,3 proc.) oraz informacyjno-komunikacyjnym (3,2 proc.).

    WIĘCEJ NIŻEJ | Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Krzywa Beverridge’a

    Zależność między stopą wolnych miejsc pracy a stopą bezrobocia jest analizowana poprzez badanie tzw. krzywej Beverridge’a, która pokazuje, że:

    • Ponieważ gospodarka rozwija się w zrównoważonym tempie, na przykład w ramach swojego potencjału, bezrobocie i wolne miejsca pracy nie są stosunkowo wysokie.

    • W czasie szczytu wskaźnik wolnych miejsc pracy staje się wyższy, a bezrobocie osiąga minimalny poziom i może być nawet niższe niż naturalna stopa bezrobocia. Tak więc sytuacja na rynku pracy staje się napięta ze względu na ocieplenie się sytuacji gospodarczej, tj. osobom poszukującym pracy dość łatwo ją znaleźć, ponieważ na rynku występuje znaczny niedobór pracowników.

    • W okresie spowolnienia gospodarczego dynamicznie rozwijająca się gospodarka nie tylko zwiększa liczbę bezrobotnych, ale także mniej intensywnie tworzy nowe miejsca pracy. Jednak wraz z poprawą sytuacji gospodarczej równowaga między bezrobociem a poziomem wolnych miejsc pracy powraca do poprzedniej sytuacji.

    „Wyższa temperatura gospodarki”

    Podczas boomu na rynku gospodarczym i rynku nieruchomości wzrost wolnych miejsc pracy i niedobór pracowników wynikał głównie z sytuacji gospodarczej, czyli tzw. wyższej temperatury gospodarki. W tym czasie napięcia sięgały najgorętszego punktu — spadała liczba bezrobotnych w kraju, stopa bezrobocia była niska, a średnia wolnych miejsc pracy dla 4 kwartałów sięgała aż 2,08 proc.

    WIĘCEJ NIŻEJ | Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    — Choć i w trzecim kwartale 2022 r. ta średnia była dość wysoka (1,90 proc.) w porównaniu z 2008 r., to obecnie teoretycznie można znaleźć więcej pracowników niż w 2008 r., średnia stopa bezrobocia za IV kwartał 2008 r. wynosiła 4,2 proc., a w 2022 r. 6,1 proc. Zmiany w relacji między bezrobociem a wskaźnikami wolnych miejsc pracy pokazują więc, że choć obecnie rynek pracy jest oderwany od długoterminowego trendu, to sytuacja jest inna niż przed nadejściem światowego kryzysu finansowego, kiedy pojawiły się przejawy przegrzania gospodarki — tłumaczy Justina Zajankauskaitė, starsza ekonomistka w dziale makroekonomii i prognozowania Banku Litwy.


    Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Afisze

    Więcej od autora

    Rolnicy: wczesny wysiew wcale nie oznacza wcześniejszych plonów

    Jak zauważa w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Jonas Sviderskis, dyrektor generalny Związku Przedsiębiorstw Rolniczych, z praktycznego punktu widzenia nie ma to większego sensu, ponieważ na początku kwietnia gleba nie jest jeszcze wygrzana do odpowiedniej temperatury i w drugiej połowie...

    Rheinmetall zbuduje fabrykę na Litwie. Armonaitė: „To historyczny moment dla nas”

    Dokument podpisali minister gospodarki i innowacji Aušrinė Armonaitė, minister ochrony kraju Laurynas Kasčiūnas oraz Maximilian Froch, dyrektor ds. rozwoju międzynarodowych programów strategicznych Rheinmetall. Największa inwestycja obronna w historii Litwy — To historyczny moment dla naszego kraju. Właśnie podpisaliśmy protokół ustaleń. Oznacza...

    W tym roku kleszcze atakują wcześniej

    — Z powodu ocieplenia klimatu kleszcze stają się aktywne coraz wcześniej. Przypadki boreliozy, jak i kleszczowego zapalenia mózgu są rejestrowane przez cały rok. Niestety z każdym rokiem zwiększa się też liczba zakażeń — mówi w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Milda Žygutienė, główna specjalistka Wydziału Zarządzania Chorobami Zakaźnymi Narodowego Centrum Zdrowia Publicznego. Czytaj...

    Uwaga! Dzikie zwierzęta na drodze — warto zdjąć nogę z gazu

    — Wraz z ociepleniem pogody kierowcy powinni zachować szczególną ostrożność podczas jazdy po zalesionych drogach i terenach zielonych. Dzikich zwierząt można spodziewać się na drogach przez cały rok, ale teraz zaczynają one regularnie wybierać tereny wiejskie. Kierowcy powinni pamiętać,...