Kajakowe spływy były jedną z ulubionych form spędzania czasu Karola Wojtyły, zanim rozpoczął pontyfikat. Zresztą w sierpniu 1958 r., kiedy dowiedział się w Warszawie od kard. Stefana Wyszyńskiego o swojej nominacji na biskupa pomocniczego krakowskiego, do stolicy przybył wprost ze spływu rzeką Łyną.
„Tak więc naprzód ruszyliśmy kajakiem po falach rzeki, a potem ciężarówką, która wiozła wory z mąką, i tak dotarłem do Olsztynka. Pociąg do Warszawy odchodził późno w nocy” – opisywał przyszły papież w książce „Wstańcie, chodźmy”.
Pilnowanie szlaków
Takie wyprawy turystyczne, zwane „Środowiskiem”, stały się tradycją, którą ks. Wojtyła polubił jako duszpasterz młodzieży. Studenci nazywali go „Wujkiem”. I nawet wtedy, kiedy dowiedział się o nominacji, nie chciał zostawić towarzyszów eskapady.
W książce „Wstańcie, chodźmy” czytamy, że Wojtyła chciał wrócić do grupy pływającej po Łynie, co zakwestionował abp Eugeniusz Baziak, administrator apostolski archidiecezji krakowskiej: „To już chyba nie wypada”. Zmartwiony Wojtyła poszedł odprawić drogą krzyżową do pobliskiego kościoła Franciszkanów. Po powrocie ponowił prośbę. Abp Baziak tym razem odpowiedział: „Bardzo proszę, bardzo proszę. Tylko proszę wrócić na konsekrację” – dodał z uśmiechem.
Jego kajak nazywano „Kaloszem” i przechowywano w krakowskiej kurii przy ul. Franciszkańskiej. Na każdy taki letni wypad zabierał kilkadziesiąt kilogramów bagażu, w tym wyżywienie na dwa tygodnie. I wspólnie z młodzieżą ruszał pociągiem na północ kraju.
„Chodzi o to, żeby odpoczynek nie był odejściem w próżnię, aby nie był tylko pustką, bo wtedy nie będzie naprawdę wypoczynkiem. Chodzi o to, ażeby był spotkaniem: z przyrodą, górami, morzem i lasem. Człowiek w umiejętnym obcowaniu z przyrodą odzyskuje spokój, ucisza się wewnętrznie” – przypominał już jako papież.
Mówił też: „Dobrze by było, umieścić w [mojej] biografii trasy, wszystkie trasy, na których byłem, żebym tak był wrośnięty w polską ziemię”.
Podczas jednej z pielgrzymek, na Podhalu, upominał się żartobliwie: „Pilnujcie mi tych szlaków”.
I szlaki, którymi pływał Karol Wojtyła są pilnowane. Jeszcze za jego życia powołano Społeczny Komitet Organizacyjny Szlaków Papieskich, a potem Fundację „Szlaki Papieskie” z siedzibą w Krakowie. Honorowy patronat objął nad nią kard. Stanisław Dziwisz, sekretarz Jana Pawła II.
| Fot. wikipedia
Zaskoczona obstawa
Jako papież Jan Paweł II nie mógł kontynuować spływów kajakowych. Tygodnik „Idziemy” opisywał, że postanowiono w inny sposób upamiętnić wyprawy z „Wujkiem”.
„W roku 1980 uczestnicy wypraw przyjechali do niego do Castel Gandolfo na spotkanie, które nazwali suchymi kajakami. Takie wydarzenie miało również miejsce w roku 2000. Przybyło na nie do letniej siedziby papieża nie tylko drugie, ale i trzecie pokolenie – wnuki studentów z lat 50. – Przywieźliśmy kajak złożony, który został rozłożony, zostało zamarkowane ognisko i zasiedliśmy przy nim – wspominał Stanisław Rybicki należący do »Środowiska«”.
„Panie przywiozły swoje przetwory, a papieżowi wręczono wiosło z podpisami uczestników spotkania. Zaczęły się rozmowy i śpiewy, a papieska obstawa nie wiedziała, co się dzieje. Na koniec Jan Paweł II pożegnał się z każdym po kolei i odprowadzały go dzieci – wnuki dawnych studentów. To było ostatnie spotkanie »kajakowe« i zamknięcie pewnej tradycji” – relacjonował tygodnik.
Papież w ogóle doceniał zalety sportowej rywalizacji. „Poczucie braterstwa, wielkoduszność, uczciwość i szacunek dla ciała – stanowiące z pewnością niezbędne cnoty każdego dobrego sportowca – przyczyniają się do budowy społeczeństwa, gdzie miejsce antagonizmów zajmuje sportowa rywalizacja, gdzie wyżej ceni się spotkanie niż konflikt, uczciwe współzawodnictwo niż zawziętą konfrontację. Tak pojmowany sport nie jest celem, ale środkiem: może się stać czynnikiem współtworzącym cywilizację i służącym prawdziwej rozrywce, pobudzającym ludzi, by ujawniali swoje najlepsze strony, a unikali wszystkiego, co może im zagrażać lub wyrządzać poważne szkody im samym lub innym” – zaznaczał Jan Paweł II.
Czytaj więcej: Jan Paweł Wielki
Szymon Dudek
Artykuł opublikowany w wydaniu magazynowym „Kuriera Wileńskiego” Nr 13(38) 01-07/04/2023