Więcej

    Komisja międzyresortowa zdesowietyzuje przestrzeń publiczną

    Sejm zatwierdził skład komisji międzyresortowej, której celem jest ocenianie obiektów publicznych pod względem promowania reżimów totalitarnych i autorytarnych. Powołanie komisji jest pokłosiem przyjęcia ustawy o desowietyzacji, która weszła w życie 1 maja.

    Czytaj również...

    Zgodnie z przyjętą w grudniu 2022 r. Ustawą o zakazie propagowania totalitarnych, autorytarnych reżimów i ich ideologii na terytorium całego kraju obowiązuje zakaz utrwalania i prezentowania w każdej formie osób, symboli, informacji promujących reżimy totalitarne, autorytarne i ich ideologie. Samorządy w ciągu 20 dni roboczych od wejścia w życie ustawy muszą przekazać do Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy informacje o obiektach publicznych na swoim terenie, które mogą naruszać zakaz promowania reżimów totalitarnych.

    Czytaj więcej: Ustawa o desowietyzacji weszła w życie

    Współpraca z samorządami

    Aldona Jakavonienė odpowiedzialna w Centrum za kontakty ze społeczeństwem poinformowała „Kurier Wileński”, że na razie wpłynął wniosek tylko z jednego samorządu.

    — W ubiegły piątek zwrócił się do nas w formie pisemnej mer rejonu rosieńskiego Arvydas Nekrošius w sprawie obiektów w przestrzeni publicznej, które mogą podpadać pod ustawowy zakaz. Pracownicy samorządu bardzo skrupulatnie podeszli do sprawy. Na przykład w sprawie nazw ulic, takich jak Petro Cvirkos, Kosmonautų, Salomėjos Nėries czy Pionierių. We wniosku jest też informacja o miejscu pochówku poległych w czasie II wojny światowej sowieckich żołnierzy. Mer zwrócił się do nas w sprawie oceny, czy wymienione obiekty nie naruszają ustawy — oświadczyła Jakavonienė.

    Jej zdaniem na razie nie warto wyciągać żadnych pochopnych wniosków, ponieważ od wejścia w życie aktu prawnego minęło zbyt mało czasu.

    Aldona Jakavonienė dodała, że generalnie współpraca z samorządami przebiega pomyślnie.

    — Przykładowo 4 maja na terytorium samorządu szakiskiego zostały ustawione dwie tablice upamiętniające ofiary Holokaustu — poinformowała nas przedstawicielka Centrum.

    Takich przykładów, zaznaczyła rozmówczyni, jest o wiele więcej.

    Ocena komisji

    Ustawa o zakazie propagowania totalitarnych, autorytarnych reżimów i ich ideologii przewiduje, że wnioski z samorządów, które trafią do Centrum, będą oceniane przez specjalną komisję międzyresortową, której skład zatwierdził 16 maja Sejm. Po dokonaniu oceny komisja powinna przekazać swoją opinię dyrektorowi Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy, który w ciągu pięciu dni roboczych powinien podjąć decyzję, czy dane obiekty muszą być usunięte. W przypadku, jeśli decyzja będzie twierdząca, to obiekt ma zostać usunięty w ciągu trzech miesięcy. Natomiast, jeśli obiekt pozostanie na miejscu, to wówczas obok ma pojawić się obiektywna informacja o reżimach totalitarnych i autorytarnych oraz o skutkach ich działania.

    Autorką projektu ustawodawczego dotyczącego komisji jest posłanka konserwatystów Paulė Kuzmickienė. „To będzie ta komisja, która właśnie będzie miała za zadanie pracować z kwestiami dekomunizacji” — powiedziała Kuzmickaitė agencji informacyjnej ELTA przed głosowaniem.

    Kilka tygodni wcześniej posłanka na specjalnej konferencji w litewskim parlamencie poinformowała zebranych, że wspólnie z prezesem Litewskiego Stowarzyszenia Organizacji Młodzieżowych zaapelowała do samorządów, aby oczyściły przestrzeń publiczną z „resztek symboli reżimów totalitarnych”.

    Polityk nie ukrywała, że jedną z przyczyn przyjęcia ustawy, była tocząca się w Ukrainie wojna. „Mówiąc o przyczynach wojny historycy podają brak oceny ideologii komunistycznej i popełnionych przestępstw przez czerwonych dyktatorów. Ustawa zezwoli nie tylko usunąć totalitarne symbole, ale również rozpocząć dyskusję nad reżimami i ich przestępstwami. Pozwoli jasno określić relacje z komunistyczną przeszłością. Nie pozostanie w nich miejsca do romantyzowania reżimu, natomiast komunizm i narodowy socjalizm będą odbierane, jako zło” — tłumaczyła polityk.

    Czytaj więcej: Z wileńskiego cmentarza na Antokolu usunięto sowieckie rzeźby

    WIĘCEJ NIŻEJ | Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo
    Sejm zatwierdził skład komisji międzyresortowej, której celem jest ocenianie obiektów publicznych pod względem promowania reżimów totalitarnych i autorytarnych
    | Fot. lrs.lt, Ilona Šilenkova

    Skład komisji

    W trakcie sejmowej konferencji głos zabrała również radna miasta Wilna Kamilė Šeraitė, której zdaniem stołeczny samorząd „odrobił pracę domową” i stworzył odpowiednie listy obiektów. „Cieszymy się, że ustawa weszła w życie. Będziemy mieli odpowiedni system, który w sposób klarowny i konstruktywny pokaże, jak mamy działać w odpowiednich wypadkach. Nie będzie jednoosobowych decyzji, które były podejmowane, nocnych rewizji i podobnych rzeczy” — mówiła działaczka samorządowa.

    Powołana komisja ma odpowiadać za ocenianie obiektów publicznych pod kątem, czy nie naruszają Ustawy o zakazie propagowania reżimów totalitarnych i autorytarnych oraz ich ideologii. Komisja składa się z dziewięciu członków, którzy reprezentują odpowiednie dziedziny i instytucje. Przewodniczącym komisji został Vitas Karčiauskas z Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy.

    Pozostali członkowie to: Donata Armakauskaitė z Litewskiego Stowarzyszenia Samorządów, Marius Ėmužis z Uniwersytetu Wileńskiego, Rita Kuncevičienė z Departamentu Dziedzictwa Kulturowego, Mindaugas Pocius z Instytutu Historii Litwy, Rimantas Miknys z Uniwersytetu Witolda Wielkiego, Ronaldas Račinskas z Międzynarodowej Komisji ds. oceny przestępstw nazistowskich i sowieckich reżimów, Vladas Sungaila z Litewskiego Związku Więźniów Politycznych i Zesłańców oraz Marius Pranas Šaliamoras z Litewskiej Akademii Sztuk Pięknych.

    Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Afisze

    Więcej od autora

    Konserwatyści w opozycji. Partia szuka na siebie pomysłu

    2024 był rokiem wyborów na Litwie. Mieszkańcy kraju kolejno wybierali prezydenta, przedstawicieli w Parlamencie Europejski oraz nowy skład Sejmu. Wyniki wyborów ukształtowały litewską scenę polityczną na najbliższe cztery lata. Po przegranych wyborach ze stanowiska prezesa partii konserwatystów zrezygnował były...

    Wielobiegunowy świat. Konflikt: sieci społecznościowe vs. państwo

    To dziwna sytuacja, oświadczyła minister ochrony kraju Dovilė Šakalienė, że jej rodzima partia ma swoje konto na chińskiej platformie internetowej TikTok, ponieważ jest to sieć rozpowszechniająca propagandę i fake newsy. „Sądzę, że to nie jest dobra platforma dla żadnej...

    Trump zaprzysiężony na prezydenta USA. Politolog: „Bardziej retoryka niż realne działania”

    Donald Trump, po czteroletniej przerwie, ponownie został prezydentem USA. Jest 47. prezydentem Stanów Zjednoczonych. 20 stycznia odbyło się jego zaprzysiężenie. Ze względu na pogodę ceremonia odbyła się wewnątrz kapitolińskiej Rotundy, a nie na schodach przed wejściem do Kapitolu. Kontrowersyjne oświadczenia W...

    Unia Europejska mimo perturbacji trwa i zapewnia obywatelom dobrobyt

    W roku 2024 Litwa obchodziła potrójny jubileusz, jeśli chodzi o ważne wydarzenia w najnowszej historii państwa: 20-lecie członkostwa w Unii Europejskiej i w NATO oraz 10. rocznicę dołączenia do strefy euro. O ten ostatni proces pytamy ekonomistę prof. Bogusława...