Więcej

    Gospodarka w 2023 roku — mozolnie, ale szła w górę

    Koniec ubiegłego roku dla gospodarki Litwy minął pod znakiem zastoju. Powoli odbudowujący się potencjał został przyćmiony trudnościami na rynkach międzynarodowych. Ale jest i światełko w końcu tunelu.

    Czytaj również...

    Choć po ponad rocznej przerwie gospodarstwa domowe ponownie odważniej zwiększyły wydatki na swoje potrzeby, a ciągły wzrost wsparcia z Unii Europejskiej sprzyjał inwestycjom, to malejąca aktywność działalności nastawionej na eksport hamowała rozwój gospodarczy. Rosnąca siła nabywcza społeczeństwa, nowe inwestycje i oczekiwana, korzystniejsza sytuacja zagranicznych partnerów handlowych pozwalają jednak oczekiwać, że litewska gospodarka powinna w tym roku rosnąć. ​

    Podsumowanie roku

    Darius Imbrasas, główny ekonomista Departamentu Makroekonomii i Prognoz Banku Litwy (Lietuvos bankas), dokonał dla „Kuriera Wileńskiego” gospodarczego podsumowania roku minionego i podzielił się swoimi prognozami co do roku bieżącego.

    — Pod koniec ubiegłego roku nasza gospodarka nadal charakteryzowała się spowolnieniem. Według wstępnych szacunków, opublikowanych przez Państwową Agencję Danych, w IV kwartale 2023 roku, w porównaniu do kwartału poprzedniego roku, gospodarka skurczyła się o 0,3 proc. Do rozwoju gospodarczego w największym stopniu przyczynił się przemysł, handel hurtowy i detaliczny, transport i magazynowanie — mówi Darius Imbrasas.

    Czytaj więcej: Bezrobocie wzrosło do 9,1 proc. Ekonomistka: „Bez paniki. Czekamy na ożywienie gospodarcze”

    Pozytywne oczekiwania

    Jak zaznaczył, choć sytuacja w przemyśle przetwórczym nadal pozostaje trudna, jednak poprawiają się oczekiwania przedsiębiorstw na przyszłość. W czwartym kwartale ubiegłego roku sprzedaż wyrobów przemysłowych, liczona w cenach porównywalnych i po uwzględnieniu wpływu czynników sezonowych, spadła w ciągu kwartału o 2,1 proc. i nadal była ponad 2 proc. niższa niż przed rokiem. Chociaż dwie gałęzie działalności gospodarczej — przemysł rafineryjny i chemiczny — odpowiadały za większość spadku sprzedaży, to regres odnotowano również w przypadku wielu innych rodzajów działalności produkcyjnej.

    — Z ważniejszych rodzajów działalności wzrósł obrót w przemyśle spożywczym, rynku usług naprawy techniki, instalacji maszyn i urządzeń i in. Jeszcze zanim krzywa sprzedaży zaczęła powoli, ale energicznie rosnąć, nastroje w przemyśle już się poprawiają. Wskaźnik zaufania produkcji przemysłowej w 2023 r. opublikowany przez Komisję Europejską ostatecznie był lepszy od 2022 r. — swoim optymizmem dzieli się główny ekonomista Banku Litwy.

    W ostatnich miesiącach ub. r. sprzedaż wielu towarów rosła coraz szybciej
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Wyczyścić magazyny

    Choć producenci nadal nie są usatysfakcjonowani poziomem zamówień, to zapasy magazynowanych wyrobów znacząco się zmniejszyły. Pozwala to oczekiwać, że w przyszłości sprzedaż ponownie będzie opierać się w większym stopniu na nowej produkcji niż na wcześniej skumulowanej. ​Ten optymizm częściowo potwierdzają rosnące od połowy ubiegłego roku oczekiwania dotyczące wolumenów produkcji w kolejnym kwartale. Pozytywne są także prognozy co do rozwoju popytu u głównych partnerów handlowych, który po trudnej drugiej połowie ubiegłego roku i początku tego roku powinien się umocnić.

    Wśród działalności sektora usług korzystnymi tendencjami wyróżniały się dobrze prosperujący rynek usług informacyjno-komunikacyjnych.

    Marny sektor usług

    — Mniej korzystna była sytuacja w sektorze usług. Ze względu na słabnący popyt u głównych partnerów handlowych, obroty działalności transportowej i magazynowej są niskie, a litewska gospodarka, która od prawie dwóch lat nie rośnie, również nie stworzyła sprzyjających warunków do szybszego wzrostu sprzedaży w branży usług, jak np. usługi hotelarskie, zakwaterowanie i wyżywienie, działalność naukowa i techniczna — zaznacza Darius Imbrasas.

    Z badań trendów biznesowych Komisji Europejskiej wynika, że ​​wskaźnik zaufania do sektora usług w 2023 r. pogorszył się w ostatnim kwartale. Spółki te patrzą jednak optymistycznie na dalszy rozwój sytuacji — ich oczekiwania dotyczące wzrostu sprzedaży w kolejnym kwartale są najlepsze od początku ubiegłego roku.

    W 2023 r. aktywność sektora budowlanego w dalszym ciągu rosła
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Nieźle z budowami

    W 2023 r. aktywność sektora budowlanego w dalszym ciągu rosła, jednak zauważalnie wolniej niż w 2022 r. Średni wolumen robót w budownictwie, liczony w porównywalnych cenach i z uwzględnieniem wpływu czynników sezonowych, był nadal o prawie jedną piątą wyższy niż przed rokiem. Na dalszy rozwój budownictwa ma wpływ spadek zainteresowania mieszkańców mieszkaniami spowodowany zwiększonymi odsetkami kredytowymi w bankach.

    W kolejnych kwartałach prawdopodobnie zmniejszy się również wolumen budowy budynków mieszkalnych. Można to przewidzieć po malejącej obecnie powierzchni mieszkaniowej nowo budowanych obiektów.

    Optymistyczne prognozy

    Ekonomista wskazuje też na fakt, że w miarę wyhamowania wzrostu cen, inflacji i uposażeń mieszkańców, gospodarstwa domowe odważniej zwiększały wydatki na swoje potrzeby.

    WIĘCEJ NIŻEJ | Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    W IV kwartale 2023, w porównaniu do analogicznego z roku poprzedniego, obroty handlu detalicznego, wzrosły o 1,6 proc., ale w ostatnich miesiącach ub. r. sprzedaż wielu towarów rosła już szybciej, mniej sprzedawano jedynie paliwa samochodowego.

    Stworzyło to warunki do coraz szybszego wzrostu siły nabywczej gospodarstw domowych. Poprawiły się także nastroje gospodarstw domowych — były prawdopodobnie najlepsze od początku pandemii Covid-19.

    — Ludzie coraz bardziej pozytywnie oceniali zarówno zmiany swojej sytuacji finansowej w ciągu ostatniego roku, jak i oczekiwania co do jej rozwoju w kolejnych latach. Niewątpliwie wpływ na to miała także coraz bardziej optymistyczna ocena rozwoju gospodarczego całego kraju. Miało to także pozytywny wpływ na skłonność do zwiększonej konsumpcji. Np. pod koniec ubiegłego roku opinia o zasadności dokonywania w tym momencie większych zakupów była najlepsza od wiosny 2022 r. — podsumowuje Darius Imbrasas.

    Czytaj więcej: Przekrój rynku ubiegłorocznego aut używanych i nowych


    Zimno-gorąco, czyli jak będzie

    Oczekuje się, że w tym roku aktywność gospodarcza Litwy nieco się ożywi. Rozpoczynając rok ze słabym wzrostem, rozwój gospodarczy powinien nabrać dynamiki i pod koniec roku zbliżyć się do pozytywnie długoterminowego trendu. Ożywienie to można wiązać zarówno z korzystniejszym rozwojem gospodarczym głównych partnerów handlowych, zwłaszcza krajów strefy euro, jak i bardziej zauważalnym wzrostem wydatków gospodarstw domowych na Litwie.

    WIĘCEJ NIŻEJ | Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Inwestycje nadal będą rosły w wyniku sukcesywnie zwiększanych wpływów z UE. Ale spodziewaną aktywność gospodarczą mogą wyhamować takie czynniki, jak np. skutki zacieśnienia polityki pieniężnej wobec gospodarki strefy euro czy nasilenie konfliktów geopolitycznych.

    Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Afisze

    Więcej od autora

    Psychologiczny problem prądodawców

    W szeregach zwykłych „zjadaczy prądu”, jak też przemysłowych odbiorców energii elektrycznej, nadal wrze od wykrytego przez dziennikarzy (i my wreszcie do czegoś się przydali…) obłożenia swoistym „podatkiem” przez ESO tej niezbędnej do życia codziennego energii. 160 mln euro – tyle...

    Nie wszystko jednak drożeje: od kwietnia tanieje gaz

    Artūras Ketlerius, kierownik biura prasowego spółki Ignitis, poinformował „Kurier Wileński”, że zmniejszą się ceny gazu dostarczanego do gospodarstw domowych. — Nasza spółka, po obniżeniu prognozowanej ceny zakupu gazu ziemnego w II kwartale 2024 r. z 48 do 29 euro za...

    Striptiz… pod witrażem!

    Spacerował raz sobie profesor… Otóż pewien profesor, wiedziony sentymentalnymi wspomnieniami, przechadzał się po starówce. Przechodził też obok słynnej w jego czasach knajpy „Laumė”, gdzie z kolegami-studentami wesoło spędzał czas pozawykładowy. Do słowa mówiąc — i ja tam byłem, miód wino...

    Pętle gier hazardowych na szyjach nieostrożnych graczy

    W Sejmie trwają prace nad nowelizacją ustawy o grach hazardowych, która proponuje niemal całkowity zakaz jej reklamy. Nie będzie reklamy w TV i Internecie? Mindaugas Lingė, pomysłodawca projektu nowelizacji, przewodniczący Komisji Budżetu i Finansów Sejmu RL, twierdzi, że jeśli przygotowane przez...