Dane pokazują, że Ukrainki coraz skuteczniej odnajdują się w różnych sektorach gospodarki, nie tylko podejmując pracę, lecz także awansując na stanowiska wymagające wyższych kwalifikacji.
Jej się udało, ja spróbuję!
– Na Litwę przyjechałam w 2022 r. Z wykształcenia jestem gastronomką, jednak początkowo nie szukałam pracy w zawodzie, ponieważ obawiałam się bariery językowej. Zależało mi przede wszystkim na tym, aby jak najszybciej znaleźć jakiekolwiek zatrudnienie i móc się utrzymać, dlatego zaczęłam pracę jako sprzątaczka. Był to dla mnie pierwszy krok do odnalezienia się w nowym kraju – opowiada Lilija z Ukrainy.
Po pewnym czasie usłyszała od znajomej, również Ukrainki, że pracuje jako kucharka w restauracji i świetnie sobie radzi, mimo początkowych trudności z językiem. Ta rozmowa stała się dla Lilii impulsem do zmiany.
– Pomyślałam wtedy, że skoro jej się udało, ja też mogę spróbować. Zdecydowałam się aplikować do restauracji i zaczęłam pracę jako pomoc kuchenna. Z czasem nabrałam pewności siebie, podszlifowałam język i mogłam w pełni wykorzystać swoje wykształcenie oraz doświadczenie – mówi.
Dzięki zaangażowaniu i determinacji Lilija szybko awansowała. Dziś pracuje jako szefowa kuchni i podkreśla, że droga do tego stanowiska nie była łatwa, ale dała jej poczucie stabilizacji i zawodowego spełnienia.
– To pokazuje, że nawet zaczynając od prostych prac, można stopniowo wrócić do swojego zawodu i rozwijać się dalej. Najważniejsze było to, żeby się nie poddać i uwierzyć w siebie – dodaje.
Przełamywanie dystansów
Kolejna nasza rozmówczyni, Nastia z Kijowa, od dwóch lat pracuje na Litwie jako nauczycielka języka angielskiego. Choć początki nie należały do najłatwiejszych, dziś z powodzeniem odnajduje się w litewskim systemie edukacji.
– To już mój drugi rok pracy jako nauczycielka języka angielskiego. Intensywnie uczę się języka litewskiego i mogę przyznać, że prawie już go opanowałam. Bardzo zależy mi na tym, żeby się rozwijać i pracować jak najlepiej – mówi Nastia.
Jak podkreśla, jej zaangażowanie zostało zauważone – obecnie prowadzi nawet więcej lekcji niż część nauczycielek z Litwy. Nie zawsze jednak spotyka się to z życzliwą reakcją otoczenia.
– Szczerze mówiąc, czasami czuję ze strony koleżanek pewną zazdrość albo dystans. Nie jest to łatwe, ale nauczyłam się to akceptować i nie traktować osobiście. Skupiam się na swojej pracy i na uczniach – przyznaje.
Nastia nie zamierza na tym poprzestawać. Planuje dalszy rozwój zawodowy i chce wykorzystać swoje doświadczenie również poza szkołą. – Myślę o prowadzeniu dodatkowych korepetycji z języka angielskiego. Widzę duże zainteresowanie i wiem, że mogę jeszcze więcej zaoferować uczniom – dodaje.
Historia Nastii pokazuje, że ukraińskie nauczycielki coraz śmielej zaznaczają swoją obecność na litewskim rynku pracy, mierząc się nie tylko z barierą językową, lecz także z wyzwaniami społecznymi i zawodowymi.
Priorytety instytucji
Najwięcej kobiet z Ukrainy znalazło zatrudnienie w przetwórstwie przemysłowym, gdzie pracuje 4,3 tys. osób. Jest to sektor, który od początku wojny wykazywał duże zapotrzebowanie na pracowników i umożliwiał szybkie podjęcie pracy. Drugim pod względem popularności obszarem jest zakwaterowanie i gastronomia, w których pracuje ok. 3 tys. Ukrainek.
Szczególnie dynamiczny wzrost – aż szesnastokrotny – odnotowano w działalności administracyjnej i usługowej. W tej branży obecnie zatrudnionych jest 2,5 tys. kobiet, co świadczy o coraz lepszym dopasowaniu ich kompetencji do potrzeb rynku pracy.
Przedstawiciele Litewskiego Urzędu Zatrudnienia podkreślają, że proces integracji zawodowej Ukrainek przebiega coraz sprawniej. Jak zaznacza zastępczyni dyrektora urzędu Giedrė Sinkevičė, już od 2022 r. zatrudnienie obywateli Ukrainy było jednym z priorytetów instytucji. W pierwszym etapie skupiono się na szybkim połączeniu uchodźców z pracodawcami, m.in. poprzez bezpośrednie kontakty z firmami oraz wprowadzenie specjalnych oznaczeń ofert pracy przeznaczonych dla Ukraińców na krajowej platformie zatrudnienia.
Początkowo większość dostępnych ofert dotyczyła prac niewymagających wysokich kwalifikacji. Wynikało to z braku informacji o wykształceniu i doświadczeniu zawodowym przybyłych osób, a także ze struktury demograficznej uchodźców, wśród których dominowały kobiety z dziećmi. Z czasem jednak sytuacja uległa zmianie. W ciągu trzech lat nastąpił wyraźny przełom jakościowy – Ukrainki coraz częściej podejmują pracę na stanowiskach średniego i wysokiego szczebla, zgodnych z ich kompetencjami.
Obecnie co siódma pracująca Ukrainka zajmuje stanowisko wymagające wysokich kwalifikacji. Są to m.in.: nauczycielki, specjalistki ds. marketingu i sprzedaży oraz analityczki. Liczba specjalistek, techniczek i młodszych specjalistek w ciągu trzech lat podwoiła się. Łącznie 2,3 tys. kobiet z Ukrainy, czyli 13,5 proc. wszystkich pracujących Ukrainek na Litwie, wykonuje pracę wymagającą wysokich kwalifikacji.
Najliczniejszą grupę stanowią jednak kobiety zatrudnione na stanowiskach o średnich kwalifikacjach. Ponad połowa pracujących Ukrainek – 9,1 tys. osób (53,1 proc.) – znalazła zatrudnienie w takich zawodach, jak: kucharka, sprzedawczyni, operatorka maszyn do produkcji żywności czy pracownica branży piekarniczo-cukierniczej. Zawody te należą do najbardziej poszukiwanych na litewskim rynku pracy i zapewniają względnie stabilne zatrudnienie.
Ważna część rynku
Jednocześnie jedna trzecia pracujących Ukrainek nadal wykonuje prace niewymagające kwalifikacji. Najczęściej są to stanowiska sprzątaczek, pomocy kuchennych, pakowaczek oraz pracownic magazynowych. Choć prace te są mniej prestiżowe, dla wielu kobiet stanowiły pierwszy krok do wejścia na rynek pracy i uzyskania niezależności finansowej po przyjeździe do Litwy.
Od początku 2023 r. wzrost zatrudnienia objął wszystkie grupy kwalifikacyjne. Szczególnie szybko rosła liczba Ukrainek pracujących jako techniczki i młodsze specjalistki, a także specjalistki oraz operatorki maszyn i urządzeń. Wskazuje to na stopniowe przesuwanie się zatrudnienia z prostych prac fizycznych w kierunku bardziej złożonych i lepiej płatnych stanowisk.
Największy przyrost liczby pracujących kobiet odnotowano w działalności administracyjnej i usługowej, gdzie zatrudnienie wzrosło o ponad 110 proc. Znaczące wzrosty zanotowano również w sektorze zakwaterowania i gastronomii, transporcie i magazynowaniu oraz handlu. Tendencje te pokazują, że Ukrainki stają się coraz ważniejszą częścią litewskiego rynku pracy.
Obecnie na Litwie przebywa 41,7 tys. obywateli Ukrainy aktywnych zawodowo lub poszukujących pracy. Pracy poszukuje ok. 3 tys. osób, z czego zdecydowaną większość – 2,4 tys. – stanowią kobiety. Dane te wskazują, że potencjał zawodowy Ukrainek nadal pozostaje istotnym zasobem dla litewskiej gospodarki.
Artykuł opublikowany w wydaniu magazynowym dziennika „Kurier Wileński” Nr 04 (12) 31/01-06/02/2026