25
Liepynės — najmłodszy cmentarz stolicy

Ogólny widok cmentarza Liepynės, często zwanego na „Grochowej” (Žirnių) Fot. Marian Paluszkiewicz

12 grudnia roku 2008 na tym ogromnym terenie (prawie 55 ha), między dzielnicą Lipówka a Lotniskiem Wileńskim była tylko jedna, jedyna mogiła.

„Było to bardzo dziwne uczucie” — mówi Vida Trivinienė, administrator Cmentarza Liepynės, którym zarządza, opiekuje się i zagospodarowuje spółka „Labradoras”.

Bo to właśnie ta spółka wygrała przetarg na zarządzanie cmentarzem.

To tak oficjalnie, bo na samym początku mało trzeba mówić o administrowaniu, ale o jego zagospodarowaniu. Tym bardziej że teren wydzielony pod miejsce wiecznego spoczynku jest spory. Na pierwszy rzut oka — zagospodarowuje się pierwsze pięć hektarów. Kiedy piszemy słowo — zagospodarowuje się — mamy na uwadze, że grzebać można zmarłych już do odpowiednio przygotowanych mogił — teren wyrównany, wysypany żwirem, dookoła niziutkie ogrodzenia. Taka kwatera na dwie osoby kosztuje 1 650 litów. Ale, kto chce — to sam miejsce zagospodarowuje. Jedynie, jak zaznacza nasza rozmówczyni, takiego zagospodarowanego miejsca zarówno na ich, jak i na innych cmentarzach wileńskich nie można kupić zawczasu, jak to wielu ludzi mylnie myśli, ale dopiero po okazaniu świadectwa zgonu.

większośc grobów na nowym cmentarzu jest ładnie zadbana Fot. Marian Paluszkiewicz

Cmentarz Liepynės, który otrzymał nazwę od istniejącej przed laty w tym miejscu wsi o tej nazwie, jest nietypowy i jedyny jak na razie w Wilnie. Albowiem właśnie tu wyznaczone jest również specjalne miejsce dla grzebania prochów zmarłych, którzy zostali spaleni w krematorium.

Pierwsze kolumbaria już są wznoszone — na 30 miejsc. Ale, jak zaznacza pani Vida, już dziś jest wiadomo, że tego będzie za mało. Albowiem otrzymuje sporo telefonów na temat grzebania prochów. A przecież zbudowane w Kiejdanach pierwsze na Litwie krematorium jeszcze nie rozpoczęło swej działalności. Będzie to akurat w tym miesiącu — listopadzie.

Przy cmentarzu działa też zakład kamieniarski Fot. Marian Paluszkiewicz

Mówiąc o krematorium, właśnie tu, przy ulicy Žirnių, obok tej nekropolii miał być też zbudowany taki obiekt. Ale po rozważeniu wniosek o budowę  odrzucono, gdyż wobec takiego specyficznego obiektu, jakim jest krematorium są stawiane surowe wymagania. Dlatego ostatecznie zdecydowano się na Kiejdany.

Wróćmy jednak na nowy cmentarz. Przejdźmy się jego alejkami. Prawie wszystkie groby uporządkowane, nowe nagrobki, kwiaty. Działa tu już zakład kamieniarski, można też kupić kwiaty, czynny jest nieduży parking. W przyszłości ma być na 200 miejsc.

Napisaliśmy powyżej, że prawie wszystkie groby są dopatrzone. Niestety, mimo że tak niedawno dokonano tu pierwszego pochówku, niektóre mogiły są zarośnięte i widać, że nikt ich od czasu pochówku nie odwiedził.

Kolumbaria są tylko wznoszone Fot. Marian Paluszkiewicz

— Są to na szczęście wyjątki — mówi moja rozmówczyni.  — W zasadzie ludzie przyjeżdżają, przychodzą, opiekują się grobami. Mam taki piękny przykład, kiedy prawie codziennie pieszo z centrum miasta przychodzi tu sędziwa pani. Posiedzi przy grobie męża i znów powoli spacerkiem wraca do domu. Dlatego nie mogę zrozumieć bliskich, którzy motywują, że nie mają czasu, by choć kilka razu do roku groby bliskich odwiedzić — kończy administrator cmentarza.

Cmentarz, jak nadmieniliśmy, jest najmłodszy, ale bynajmniej nie będzie najmniejszy. Największy czynny, Karweliski, zajmuje prawie 80 hektarów. Czynny od roku 1982 i obecnie jest tu ponad 40 tysięcy grobów.

Dotychczas do założenia Liepynės najmłodszy był cmentarz w Kojranach, powierzchnia tego bardzo ładnie usytuowanego cmentarza wileńskiego wynosi tylko 9 hektarów.

I jeszcze kilka liczb: dziś w gestii samorządu jest 45 cmentarzy. Prywatnych, nie tylko w stolicy, ale na całej Litwie nie ma.

25 odpowiedzi to Liepynės — najmłodszy cmentarz stolicy

  1. Adam81w mówi:

    Ile tam będzie/jest polskich grobów/nazwisk?

  2. jasia mówi:

    z ludzmi jest trudno. piszą polskie nazwisko jak w litewskim paszporcie.
    naprzyklad— Osipovičius – a na pomniku

    Osipowiczus. to jes smiesznie. i …….

  3. Adam81w mówi:

    Być może im się wydaje, że Osipowiczus to jest po polsku.

    Wg mnie potrzebna jest akcja społeczna być może przeprowadzona przez AWPL albo i KW pt. “polskie nazwiska na polskich grobach”. Apelowano by o to by Polacy na Litwie pisali swoje nazwiska po polsku na swoich grobach. Korzyścią byłoby naturalnie zaznaczenie polskiej obecności na Litwie.

  4. Jurgis mówi:

    Czy Liepynes – to Nowosiółki ?

  5. andrzej mówi:

    Nowosiółki , te obok Bołtupi teraz Naujakiemis .

  6. andrzej mówi:

    Na Grochowej leży mój ojciec , tylko tam niestety odzyskał swoje prawdziwe imię i nazwisko , bo od okupacji 1939 wszystkie władze pisali je według swoich szowinistycznych zasad .

  7. andrzej mówi:

    Aha , Jurgis , dzisiaj jadąc autobusem linii 31 , byłem zaskoczony , że przystanek przy Rosach już nie jest Rasų , tylko Ramybės . Nie rozumiem po co to trzeba było zmieniać ? Nowa nazwa w tłumaczeniu oznacza ” spokoju ” , pasuje do cmentarza , ale czy koniecznie do historycznej nekropolii . Nikt mnie nie przekona , że to nie jest nowym dziełem litewskiego narodowego szowinizmu i niszczeniem wszelki polskich śladów .

  8. Jurgis mówi:

    # andrzej

    To nie te Nowosiółki tylko te pomiędzy:
    Porubankiem a Podwysokie

  9. pani mówi:

    Liepa – lipa, a Liepynes to jak by LLipowka, tylko o miejscu w ktorym lipy rosna ( w liczbie mnogiej) czyli jak by lipowki. Widzicisie jak to balto-slowianska wspolnota byla i lipa czy liepa to niezbyt roznie! Zal tylko ze brak ich lip i liepu na tym cmentarzu.

  10. Wojciech Krk mówi:

    Podoba mi sie pomysł Adama z tą akcją społeczną. Cmentarze to część naszej tożsamości.

  11. pani mówi:

    Polacy powinni poznawac swoje roslowne czyli genealogie – przodkow. Litwini i caly swiat sie interesuja a Polacy tu w malym stopniu. Tak mi sie wydaje. Dla tego takie kazusy bywaja … jak “…Osipowiczus…”.

  12. Szmaukszta mówi:

    Ot Jasia jak ty niegramotna tosz ty placisz pieniondze za ten kamien na grobie.Jak ty kazesz napisac Osipowicz tak i ony napiszo bo inaczej z zaplato nic nibendzi.Kto placi do pszodu?A tak poprawdzie to taniej zakazac pomnik w Polsce, kamien ladniejszy i taniesza zaplata.

  13. Anna mówi:

    Również mam swoje uwagi co do pisowni polskich nazwisk i imion na nagrobkach. Skoro się ma pieniądze na wystawienie pomnika, to warto też prawidłowo utrwalić na nim imię i nazwisko zmarłego. Jakże często zamiast Józef piszą Juzef, albo Sienkiewicze zamiast Sienkiewiczowie, czy groby Sienkiewiczów. Któż zadba o nas i nasze nazwiska, jeśli sami o to nie zadbamy. .

  14. andrzej mówi:

    do Jurgis : Wtedy nie wiem , a może chodzi o dzielnicę Nowy Świat , obecnie Naujininkai ? Nowy Świat akurat graniczy z Porubankiem , ale nie wiem gdzie jest miejscowość Podwysokie i jak się obecnie nazywa . A ten cmentarz to jest bliżej Lipówki , między cmentarzem karaimskim i lotniskiem na Porubanku .

  15. Anonymous mówi:

    do Anny

    To może warto stworzy komórkę przy ZPL, która pomoże Polakom w przetłumaczeniu ich nazwisk na j. polski.

  16. von Judenstein mówi:

    @ Kmicic
    Lisicki,jak to Lisicki,zadaje pytania a boi się udzielić na nie odpowiedzi.W razie co, to on:ja tylko pytałem! Zwykły cykor siedzący okrakiem na barykadzie i patrzący skąd wiatr wieje.Nic dziwnego że w końcu poleciał ze stołka!

  17. Aneta mówi:

    “Wg mnie potrzebna jest akcja społeczna być może przeprowadzona przez AWPL albo i KW pt. „polskie nazwiska na polskich grobach”. Apelowano by o to by Polacy na Litwie pisali swoje nazwiska po polsku na swoich grobach. Korzyścią byłoby naturalnie zaznaczenie polskiej obecności na Litwie.”

    Polacy piszą swoje nazwiska po polsku. Po kiego kija pchać w to AWPL? A nawet jeśli piszą tak, jak w paszporcie to ich sprawa, ich wybór.

  18. Maur Litwin contra Lietuvis mówi:

    Do 18, von Judenstein:
    Cytuję fragment treści blogu Lisickiego:

    …”Pytanie o niewinność kieruje do pytania o rdzeń polskości. Co aż tak rozsierdzało oprawców? Nie stanowiliśmy potęgi, nie budowaliśmy imperium. Polacy nawet – sądzę – nie budzili strachu. Polacy złościli i denerwowali. Tylko co właściwie było tym, powiem to dosadnie, najbardziej wkurzającym elementem polskości? Chyba umiłowanie wolności. I ściśle z nim złączone przekonanie, że ta wolność, to prawo mówienia „nie”, ta suwerenna postawa ducha, który z samej potrzeby samoutwierdzenia i autonomii na podległość się nie zgodzi, wyraża się w dążeniu do narodowej niepodległości. Jak zauważył w rozmowie z „Rzeczpospolitą” Nikita Pietrow ze stowarzyszenia Memoriał, „cały naród polski, a nie tylko obszarnicy, bronił w 1920 r. swojego kraju”, co stało się powodem eksterminacyjnej decyzji Stalina 17 lat później. Skoro tak, to odpowiedź na drugie pytanie nasuwa się sama. Niechęć do pamiętania o polskich ofiarach byłaby znakiem, że to, co najbardziej polskie, w Polakach osłabło i zmarniało. Czy można się z tym pogodzić?”

    Skoro nie zauważyłeś odpowiedzi a tylko pytania to tu są odpowiedzi:

    …”Polacy złościli i denerwowali.”…

    …”Chyba umiłowanie wolności. I ściśle z nim złączone przekonanie, że ta wolność, to prawo mówienia „nie”, ta suwerenna postawa ducha, który z samej potrzeby samoutwierdzenia i autonomii na podległość się nie zgodzi, wyraża się w dążeniu do narodowej niepodległości. “…

  19. Jurgis mówi:

    #15 andrzej
    na mapie Google Earth ten obecny cmentarz jest dobrze widoczny.Wygląda
    że jest to fragment dawnej Lipówki.
    Zabudowa Nowosiłólek i Podwysokie pewnie już istnieje tylko na starych mapach.Patrz Archiwum WIG – Stadtplan
    Wilna 1941 1:15000 opracowany na podstawie Polskiej Drukarni Artystycznej

  20. pani mówi:

    > Jurdis, na haslo “senieji vilniaus planai” m.in. http://www.miestai.net/forumas/showthread.php?t=5748 – odnajdziesz odpowiedz na litewskiej kalce 1942 r. wspomnianego przez ciebie niemieckiego planu. Tamnowosiolki po niemiecku i po litewsku, A sa i sowieckie i jeden polski planik.

  21. pani mówi:

    Jurgis, jasne , przepraszam …

  22. Jurgis mówi:

    #24 pani
    Nie ma za co przepraszać.Doceniam intencje – kłaniam się.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.