Skończył się jeden z najbardziej ambitnych projektów organizowanych przez Centrum Folkloru i Etnografii Mniejszości Narodowych Litwy i Szkołę Tradycyjnej Muzyki Słowiańskiej — Letnia Szkoła Twórcza „Tradycja”.
Około 200 dzieci i ponad 50 dorosłych — z Litwy, Polski, Rosji, Ukrainy, Białorusi, Łotwy ze smutkiem opuszczali gościnną Połągę. Chociaż w tym roku Morze Bałtyckie pogodne nie było, młodzi uczniowie szkoły wraz z nowo poznanymi przyjaciółmi cieszyli się ciepłem współtworzenia i procesem uczenia się na różnych kursach mistrzowskich prowadzonych przez profesorów-ekspertów autentycznego folkloru narodów słowiańskich. Wszędzie — w parkach, na polanach, w salach hotelu, w którym uczestnicy mieszkali, trwało kreatywne forum — dźwięczały pieśni i melodie ludowe, pokazywane były ludowe bajki i teatr, badano zwyczaje ludowe, zabawy, sportowe tradycje i święta doroczne. Dziewięć dni intensywnej pracy przedstawione zostały w koncercie finałowym, zadziwiając publiczność bogactwem tradycji. Były pokazane polskie i ukraińskie wesela, polskie tańce i zabawy, rosyjska, białoruska muzyka ludowa i religijna i in. Słowo powitania uczestnikom szkoły wygłosił dyrektor wydziału edukacji, kultury i sportu samorządu miasta Wilna — Gintaras Petronis.
Letnia Szkoła „Tradycja” jest bez wątpienia pilotażowym projektem Centrum Folkloru i Etnografii Mniejszości Narodowych Litwy i Szkoły Tradycyjnej Muzyki Słowiańskiej. Organizacje te są prowadzone przez fanów swojej działalności: Irenę i Nikołaja Zacharowych. Stworzyli oni zespół ludowy „Arinuszka”, organizują Międzynarodowy Festiwal Folklorystyczny „Pokrowskije kołokoła”, Festiwal Bożonarodzeniowy i Letnią Szkołę Twórczą „Tradycja”. Przy Centru m Folkloru i Etnografii Mniejszości Narodowych Litwy działa polski zespół „Trajkotka”. Jej kierownik, etnomuzykolog Irena Wiszniewska prowadzi zajęcia w szkołach letnich nie tylko na Litwie, ale też w Polsce. Co roku uczestnicy zespołu „Trajkotka” — od najmniejszych przedszkolaków do najstarszych, uczniów gimnazjum — przyjeżdżają do szkoły letniej, aby pogłębić umiejętności wykonawcze. W tym roku dzięki wsparciu ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w letniej szkole twórczej wzięło udział 10 uczestników zespołu, wykłady prowadzili pedagodzy i profesorowie z Polski. Z polskimi dziećmi pracowali: Maria Bikont (polskie tańce, zabawy i muzyka instrumentalna), Tatjana Sopiłka (pieśni Podlasia), Bartosz Zaczykiewicz (polski teatr tradycyjny), Ewa Grochowska (pieśni Lubelszczyzny).
Ważną zaletą Letniej Szkoły „Tradycja” jest ciągły kontakt ze znanymi specjalistami folkloru różnych krajów, profesorami prowadzącymi zajęcia. Dzieci otrzymują wiedzę na bardzo wysokim poziomie — jak studenci uniwersytetów. Profesor Uniwersytetu Warszawskiego Tatjana Sopiłka powiedziała: „Umiejętności śpiewacze w dawnych czasach dzieci przejmowały od rodziców. Oswajanie tradycji wykonawczej odbywało się naturalnie: przebywając z dorosłymi, słuchając, zapamiętując. W dniu dzisiejszym przekaz tradycji jest przerwany i naszą rolą jest zaangażowanie dzieci i rodziców do muzyki tradycyjnej swojego narodu”.
Autor projektu Irena Zacharowa powiedziała: „Dla nas Letnia Szkoła Twórcza „Tradycja” to powiew świeżego wiatru. Komunikacja z takimi znanymi specjalistami — mistrzami swojej dziedziny jest wiele warte. „Tradycja” zrzesza zespoły, których uczestnicy spotykają się z podobnie myślącymi, wchłaniają nową wiedzę. Dzieci wychowywane w tradycji swego narodu nigdy nie oderwą się od swoich korzeni, będą szanować swój język, swoją kulturę, a także kultury innych narodów. Dziś możemy być dumni, że nasi absolwenci są nauczycielami w naszej szkole. Tak oto tradycja jest przekazywana następnym pokoleniom, a to jest naszym głównym celem”.
Są to tylko pierwsze widoczne rezultaty XII Letniej Szkoły Twórczej. A czas pokaże, czym ona jeszcze zaowocuje. Możemy tylko zauważyć, że po zaledwie dziesięciu latach każdy zespół podążający do Połągi na zajęcia, mistrzowsko się sprawuje w trudnym zadaniu zachowania tradycji narodowych i wychowaniu plejady aktywnie pracujących młodych nauczycieli.
Irena Wiszniewska