W poprzednich wydaniu „Kuriera Wileńskiego” z dnia 29 grudnia 2012 r. i 3 stycznia 2013 r. opublikowano informacje na temat wykrytych przez Europejską Fundację Praw Człowieka (EFHR) sprzeczności w sprawie praktyk dotyczących oryginalnej pisowni imion i nazwisk w oficjalnych dokumentach na Litwie.
Na wniosek EFHR Urząd Ewidencji Ludności (Gyventojų registro tarnyba prie VRM) potwierdził, że na Litwie w prawie 8 800 przypadkach zarejestrowano takie imiona jak Katarzyna, Ewa, Tadeusz, Matthew, Joanna i Odetta oraz nazwiska takie jak Leszczynska, Szczerba, Szulc, Brown itd. Tym należy uznać, że używanie liter nielitewskich, ale także kombinacja liter: „rz”, „czy” i „sz”, a także kombinacja dwóch liter np. „nn” i „tt” — już nie stanowi zagrożenia dla państwowości litewskiej. Zgodnie z zapowiedzią w dzisiejszym wydaniu „Kuriera” publikujemy przygotowane przez Europejską Fundację Praw Człowieka odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania i wątpliwości związane ze zmianą imienia i nazwiska. EFHR oferuje bezpłatną pomóc prawną w tym zakresie. Kontakt z EFHR: imie@efhr.eu lub +37069150822
Przykłady imion i nazwisk zarejestrowanych w Urzędzie Ewidencji Ludności na Litwie (Gyventojų registro tarnyba prie VRM): Agnieszka, Anna, Annika, Barzda, Brown, Czeslav, Ewa, Gannibal, Ivannikov, Joanna, Kaczor, Kerza, Katarzyna, Leszczynska, Litten, Malgorzata, Mattheo, Matthew, Odetta, Powell, Szczerba, Szulc, Tadeusz, Urszula, Violetta, Visznievski, Vitte…
Najczęściej zadawane pytania i wątpliwości wraz z odpowiedziami:
1) Boję się, że po zmianie nazwiska będę dyskryminowany. Po co mi kłopoty?! Prawie 8 800 osób na Litwie ma zapisane imiona i nazwiska za pomocą liter nielitewskich, kombinacji liter: „rz”, „czy” i „sz” i dwóch liter np. „nn” i „tt”. Dołącz do nich! Jeżeli dotychczas nie miałeś obaw o dyskryminację, to po zmianie imienia lub nazwiska dlaczego miałbyś je mieć?
2) Chcę zmienić imię i nazwisko, ale nadal ubiegam się o zwrot ziemi. Boję się, że po zmianie dokumentu stracę prawo do ziemi lub spadku. Zmiana imienia i/lub nazwiska w żaden sposób nie wpłynie na Twoje prawa, tym bardziej na uprawnienia majątkowe. Urząd wyda Ci stosowne zaświadczenie potwierdzające fakt zmiany. Dokument taki będzie uznawany przez wszystkie urzędy na Litwie. Czy znasz kogoś, kto po ślubie po zmianie nazwiska miał jakieś problemy? Skoro nie, to dlaczego Ty miałbyś je mieć?
3) Chcę zmienić imię i nazwisko, ale nie chce mi się zmieniać wszystkich dokumentów. To przecież tyle zachodu, kosztuje tyle pieniędzy i czasu. Wszystkie wpisy stanu cywilnego (akt ślubu i urodzenia) zostaną zmienione. Opłata za zmianę wynosi tylko 42 lity. Zmiana nazwiska dokonana raz będzie miała znaczenie dla wszystkich dzieci. Pozwoli to na powrót do oryginalnej wersji pisowni Państwa nazwiska. W ciągu 2 miesięcy urząd odpowie na wniosek. W przypadku dalszych kroków prawnych EFHR zapewnia bezpłatną pomoc prawną.
4) Urząd nie chce przyjąć mojego wniosku, tłumacząc, że podanie o wpis niezgodny z prawem nie jest możliwy. Należy żądać pisemnej odpowiedzi z podaniem przyczyny odmowy przyjęcia wniosku. Z takim wnioskiem należy pilnie skontaktować się z EFHR, która oferuje bezpłatną pomóc prawną poprzez zaskarżenie tej decyzji.
5) Minął termin 2 miesięcy od czasu, kiedy złożony został wniosek, ale nie otrzymano odpowiedzi. Co należy zrobić? Termin rozpatrzenia wniosku może zostać przedłużony do 4 miesięcy, o czym należy powiadomić wnioskodawcę. Jeżeli Państwo nie otrzymują żadnej odpowiedzi po określonym terminie, należy zwrócić się do instytucji, gdzie została podana prośba, z pytaniem o decyzję. W razie braku odpowiedzi EFHR oferuje bezpłatną pomóc prawną poprzez przygotowanie odpowiedniej skargi.
6) Otrzymałam negatywną odpowiedź z urzędu. Co należy zrobić? Z taką odpowiedzią należy pilnie skontaktować się z EFHR, która oferuje bezpłatną pomoc prawną poprzez zaskarżenie tej decyzji.
7) Jeżeli zmienię nazwisko, to co z moim dziećmi i małżonką? W kwestionariuszu można wnioskować o zmianę nazwiska dla wszystkich dzieci niepełnoletnich. Oznacza to, że zmienione nazwisko rodzica automatycznie spowoduje zmianę dla dzieci bez konieczności składania kolejnych wniosków. Zmiana nazwiska małżonka nastąpi po dokonaniu zmiany nazwiska wnioskodawcy.
8) Nie mam żadnych dokumentów potwierdzających pisownię nazwiska. Pisemne dowody co do nazwiska przodków są niezbędne tylko przy prośbie zmiany nazwiska (przy zmianie imienia to nie jest potrzebne). Jeżeli Państwo nie posiadają żadnych wpisów rodziców itd. Państwo mają prawo prosić, aby urząd samodzielnie zebrał te informacje. W takim wypadku termin rozpatrywania sprawy może być przedłużony do 4 miesięcy. W razie pytań prosimy o kontakt z EFHR.
9) Gdzie mogę złożyć wniosek o zmianę imienia i/lub nazwiska? Wnioskodawca zwraca się do Urzędu Stanu Cywilnego (Civilinės metrikacijos skyrius) według swojego miejsca zamieszkania. Spis urzędów stanu cywilnego znajduje się: https://mepis.vrm.lt/web/mepis/kontaktai
10) Czy muszę złożyć wniosek o zmianę imienia i/lub nazwiska osobiście? Wniosek może być złożony osobiście lub za pomocą pełnomocnika. Pełnomocnictwo musi być potwierdzone notarialnie.