Premierzy Polski i Litwy na spotkaniu Rady Ministrów Państw Bałtyckich i Polski w Tallinie, fot. P. Tracz / KPRM
Energetyka, NATO i infrastruktura – to rzeczywistości, które mają kluczowe znaczenie dla Polski i państw bałtyckich oraz ich współpracy. Państwa regionu łączą nie tylko perspektywy rozwoju, ale także wspólne zagrożenie. A jednym z największych potencjalnych zagrożeń jest gazociąg Nord Stream 2, którego uruchomienie staje się coraz bardziej realną perspektywą.
Premier RP Beata Szydło po zakończeniu spotkania Rady Ministrów Państw Bałtyckich i Polski w Tallinie powiedziała, że było ono okazją do bardzo dobrych rozmów o współpracy i dialogu w regionie. „Wspólnie realizujemy projekty energetyczne i infrastrukturalne” – zauważyła szefowa polskiego rządu, zwracając uwagę na zbieżność interesów czterech krajów bałtyckich. Podkreśliła, iż współpracując na forach międzynarodowych, bałtyckie kraje aktywnie uczestniczą w rozwiązywaniu problemów w regionie i na świecie. Według Beaty Szydło dalsza intensyfikacja relacji między Polską, Litwą, Łotwą i Estonią, zarówno w wymiarze dwustronnym, jak i wielostronnym, ma szczególne znaczenie wobec złożonej i niepewnej sytuacji dotyczącej bezpieczeństwa w tej części Europy.
Premier mówiła również o wojskowym zaangażowaniu Polski w zapewnienie bezpieczeństwa. Przypomniała, że od pierwszego maja Polski Kontyngent Orlik po raz siódmy bierze udział w ochronie przestrzeni powietrznej Estonii, Litwy i Łotwy w ramach misji NATO Baltic Air Policing. Zwróciła uwagę na to, iż polscy żołnierze uczestniczą także w licznych ćwiczeniach i manewrach organizowanych na terytorium państw bałtyckich. Podkreśliła również, iż Polska nie ustaje w wysiłkach na rzecz wzmocnienia obecności NATO w regionie Bałtyku. „Aktywnie włączamy się również w projekty wzmacniające bezpieczeństwo energetyczne naszych państw w szerszym wymiarze, także całego regionu Unii Europejskiej. Kontynuujemy realizacje przedsięwzięć infrastrukturalnych, takich jak Rail Baltica i Via Baltica. Mamy nadzieję na wykorzystanie możliwości ubiegania się o środki finansowe UE na realizację zadań zaplanowanych w ramach tych projektów” – mówiła.
Także wystąpienie premiera Litwy, Sauliusa Skvernelisa, skoncentrowane było wokół tego, co łączy państwa regionu Morza Bałtyckiego. „Jesteśmy podobnej myśli w wielu kwestiach dotyczących polityki zagranicznej. Są nimi: waga NATO dla bezpieczeństwa regionu, Partnerstwo Wschodnie, rozwijanie jedności UE a także stanowisko wobec agresji Rosji przeciw Ukrainie, jej integralności terytorialnej i suwerenności. Ścisła współpraca jest szczególnie ważna dla wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego i rozwoju wspólnej infrastruktury energetycznej i transportowej projektów”– mówił premier Litwy.
Saulius Skvernelis podkreślał także znacznie dobrej infrastruktury, która może się przyczynić nie tylko do rozwoju gospodarki, ale także zwiększenia bezpieczeństwa. „Mając na uwadze obecną sytuację geopolityczną, biorąc pod uwagę działania NATO w regionie, ważne jest jak najszybciej stworzyć łączność kolejową pomiędzy Tallinem i Warszawą. Obecność alternatywnych połączeń transportowych na pewno przyczyni się dla zapewnienia odporności na działanie zewnętrznych czynników w regionie” – podkreślał.
Polskę i Litwę łączy także stanowisko wobec Nord Stream 2 – dwunitkowej magistrali gazowej z Rosji do Niemiec przez Morze Bałtyckie, która może być ukończona już w 2019 r. „Litwa nie zmienia swego stanowiska w tej kwestii, ten projekt może negatywnie wpłynąć na europejski rynek gazu” – powiedział Saulius Skvernelis. Beata Szydło podkreśliła, że jest to projekt polityczny. „Państw, które myślą podobnie, które postrzegają, że Nord Stream 2 jest inwestycją zagrażającą stabilnością w Europie, jest dużo więcej” – powiedziała szefowa polskiego rządu. Jej zdaniem Komisja Europejska powinna zacząć stosować unijne prawo wobec tej inwestycji.
Jadąc do Tallina, litewski premier deklarował, że zamierza rozmawiać nie tylko o sprawach regionu, ale także chce „obalić mity, które są przekazywane Warszawie nie bez wysiłków wewnątrz naszego państwa”. Podczas rozmowy z Beatą Szydło pojawiły się więc także sprawy mniejszości polskiej, konkretnie – temat pisowni nazwisk. Skvernelis uważa przebieg rozmowy za pozytywny: „Naprawdę nie było żadnych wzajemnych pretensji, po prostu dyskutowaliśmy o zadawnionych problemach – naszym i ich zdaniem – nie było żadnych pretensji i żądań. Było to pierwsze rzeczowe spotkanie. Szczerze cieszę się z jego atmosfery i przebiegu” – podsumował spotkanie.