Do końca września ma zostać zakończony remont kwatery wojskowej w Duksztach Starych w rejonie ignalińskim, gdzie spoczywają żołnierze polegli w kampanii dyneburskiej. Na cmentarzu powstanie lapidarium składające się z trzech odrestaurowanych krzyży maltańskich.
– Z początkiem września Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie” zamontowała trzy oryginalne krzyże, które kiedyś stały w Duksztach. To są krzyże maltańskie, zamontowane, uzupełnione i zrekonstruowane na podstawie oryginalnych elementów, które udało się w Duksztach wykopać między mogiłami. W takim charakterze ta kwatera wojskowa była urządzona przed wojną. Właśnie takie maltańskie krzyże, które stoją na końcu kwatery oddzielnie odseparowane od współczesnych pochówków. To było to, co można było kiedyś oglądać i zwiedzać w Duksztach. W ten sposób została oddana cześć żołnierzom, którzy tam polegli i są pochowani – mówi „Kurierowi Wileńskiemu” Mikołaj Falkowski, prezes Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie”.
– Zależało mi szczególnie na tym, aby te oryginalne krzyże w formie lapidarium zdeponować na cmentarzu – nie jako leżące kawałki połamanego betonu z nieczytelnymi inskrypcjami, tylko jako zrekonstruowane i oddające charakter maltańskich pochówków, które są bardzo charakterystyczne dla Łatgalii, północnej Litwy czy na Białorusi.
Zależało mi na tym, bo na każdej z tych kwater takie lapidarium powinno być. Pod lapidarium nie znajdują się żadni żołnierze. Nie ma tam żadnych pochówków. Jest to symbolicznie wybrane miejsce, które w perspektywie całego cmentarza najlepiej się eksponuje i jest najlepiej widoczne – tłumaczy prezes fundacji.
Ostatecznie prace na kwaterze muszą zostać zakończone do końca września.
– Na koniec września z polską firmą z Wilna, z którą robiliśmy remont kwatery, założymy i uregulujemy zieleń oraz zasadzimy trawnik, który obiecaliśmy w tym roku. To będzie koniec kompleksowych prac związanych z oddaniem kwatery w Duksztach po remoncie w latach 2017–2018 – informuje szef fundacji.
Kwatera w Duksztach jest jedną z największych polskich kwater wojskowych znajdujących się w północnej Litwie. Na cmentarzu jest pochowanych ok. 100 żołnierzy poległych w kampanii dyneburskiej, kiedy wojsko polskie wspólnie z Łotyszami wyparło bolszewików z terytorium Łatgalii.
CZYTAJ WIĘCEJ: Krzyże z Dukszt Starych powrócą na swoje miejsce
Remont kwatery zapoczątkował w 2007 r. Związek Polaków na Litwie, później prace kontynuowała fundacja. Środki na remont nekropolii pochodziły z Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP, MSZ RP, a wcześniej – Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
W zakresie opieki nad Miejscami Pamięci Narodowej Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie” w 2019 r. zrekonstruuje kwaterę wojskową w kompleksie cmentarnym na Zakrecie w Wilnie oraz przeprowadzi prace konserwatorsko-rekonstrukcyjne na cmentarzu Garnizonowym w Grygajciach, w pobliżu Nowej Wilejki. Natomiast ze środków Kancelarii Senatu RP odnowione zostaną cztery cywilne nagrobki na cmentarzu Bernardyńskim oraz cmentarzu Słonecznym (św. św. Piotra i Pawła).