Więcej

    Przyszła jesień, czas na refleksję o zdrowiu psychicznym

    10 października to szczególna data – w tym czasie na całym świecie obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Wydarzenie ma zwrócić uwagę opinii publicznej na problematykę zaburzeń psychicznych oraz promować zdrowie psychiczne. Według Światowej Organizacji Zdrowia zaburzenia psychiczne dotyczą aż 20 proc. ludności. Najpowszechniejsza jest depresja – cierpi na nią 100 mln osób na całym świecie i co ósma osoba na Litwie.

    Czytaj również...

    Jedna na cztery osoby ma zdiagnozowane zaburzenie psychiczne i jest to wyzwanie dla całego naszego społeczeństwa. W Międzynarodowy Dzień Zdrowia Psychicznego chcemy zwrócić uwagę wszystkich ludzi na choroby psychiczne, żeby ludzie lepiej poznali ten temat i zaczęli dbać o zdrowie psychiczne swoje i swoich bliskich, żeby umieli rozpoznać problemy psychiczne i wiedzieli, jak mogą pomóc sobie i bliskim – mówi „Kurierowi Wileńskiemu” Ignas Rubikas, kierownik Wydziału Zdrowia Psychicznego w Ministerstwie Zdrowia RL.

    Każdy może być podatny

    Dziś co ósmy mieszkaniec naszego kraju oficjalnie ma zdiagnozowane zaburzenia psychiczne i behawioralne. To ponad 300 tys. osób. Możliwe, że takich osób jest więcej, ponieważ nie wszyscy szukają pomocy…

    – Tak naprawdę w naszym kraju problemy ze zdrowiem psychicznym ma bardzo dużo ludzi. Często nawet nie podejrzewamy, że tacy ludzie są w naszej rodzinie, wśród naszych przyjaciół. Tak naprawdę nie wiadomo, ile dokładnie mamy w kraju ludzi z problemami psychicznymi, ponieważ nie wszyscy przyznają się do tych problemów i zwracają się o pomoc do specjalisty. A to wielki błąd, ponieważ nieleczone choroby psychiczne mają tendencję do pogarszania się i nie przechodzą same. Bardzo ważne jest, aby szukać pomocy jak najwcześniej, ponieważ wtedy mamy więcej szans na całkowite wyleczenie się – zaznacza ekspert.

    Reklama (dobiera algorytm zewnętrzny na podst. ustawień czytelnika)

    Choroba psychiczna może zdarzyć się każdemu. Nieważne, czy to osoba młoda, czy starsza, czy bogata, czy wykształcona. Każdy z nas zachowuje podatność wystąpienia zaburzeń psychicznych i dlatego bardzo ważne jest, aby wszyscy mówili o tym otwarcie. Na Litwie wzrasta liczba osób stosujących środki uspokajające lub nasenne, leki antydepresyjne.

    – Statystyki i badania pokazują, że połowa wszystkich zaburzeń psychicznych występuje przed ukończeniem 25. roku życia. Ale pierwsze znaki, że są problemy psychiczne, są widoczne i u młodszych ludzi, a nawet dzieci. Dlatego bardzo ważne jest zwracać uwagę na zachowanie się dzieci. Jeżeli zauważymy, że dziecko nagle bardzo zmieniło się, np. zawsze lubiło towarzystwo, a nagle zaczęło go unikać, to już sygnał – mówi urzędnik Ministerstwa Zdrowia.

    Czytaj więcej: Jak utrzymać dobre samopoczucie psychiczne i emocjonalne?

    Pomoc jest dostępna

    Im wcześniej choroba psychiczna zostanie zdiagnozowana, tym łatwiej jest ją wyleczyć. Choroby psychiczne może rozpoznać także lekarz rodzinny, który wystawi skierowanie do specjalisty. Dzisiaj w kraju możemy pomoc uzyskać w wielu miejscach. Każdy obywatel ma prawo bez skierowania zwrócić się do psychologa i psychiatry.

    Mamy dostęp do specjalisty od zdrowia psychicznego, niestety, nie wszyscy o tym wiedzą. O tym, do jakiego specjalisty jesteśmy przypisani, można dowiedzieć się, pytając lekarza rodzinnego lub w centrum zdrowia psychicznego. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie Pagalbasau.lt.

    Gdy zwrócimy się do specjalisty, możemy być pewni, że otrzymamy pomoc. Choroby psychiczne są leczone farmakologicznie, choć czasami wystarczy tylko rozmowa z psychologiem. Jeżeli jest potrzeba, pacjent może dostać skierowanie do szpitala psychicznego lub leczyć się ambulatoryjnie – tłumaczy Ignas Rubikas.

    Leczenie ambulatoryjne polega na tym, że pacjent do szpitala przychodzi na dzień i otrzymuje wtedy odpowiednią pomoc. Można oczywiście także otrzymać zaświadczenie o niezdolności do pracy. Takie leczenie może potrwać do miesiąca. Jest dość skuteczne, ponieważ z chorym pracuje cały zespół specjalistów.

    Utrzymać chorobę w ryzach

    W najbliższej przyszłości planowane jest powołanie mobilnych zespołów ds. zdrowia psychicznego. Takie zespoły będą świadczyć usługi na rzecz osób bardzo poważnie chorych. Ich głównym celem będzie zapewnienie dostępu do leczenia. Mobilny zespół będzie się opiekował pacjentami zarówno w domu, jak i po przewiezieniu do placówki.

    Taki zespół aktywnie pracuje i opiekuje się pacjentem w razie potrzeby nawet przez kilka lat. Wszystko po to, aby choroba nie wymknęła się spod kontroli. Ważne jest nie tylko opanowanie objawów, lecz także zapewnienie powrotu chorego do społeczeństwa, do pracy, a być może do szkoły.

    – Objawy chorób psychicznych są bardzo zróżnicowane, w zależności od tego, jaki jest problem: czy to depresja, schizofrenia, czy jakieś inne choroby. Jeżeli my lub ktoś z naszych bliskich np. nieustannie ma trudności ze wstawaniem z łóżka lub ciągle martwi się o różne rzeczy, jeżeli ktoś nam mówi, że nie chce żyć, to trzeba koniecznie zapytać, czy ma myśli samobójcze. Takie pytanie na pewno nie sprowokuje do popełnienia samobójstwa, a my możemy pospieszyć z pomocą – zaleca Ignas Rubikas.

    Czytaj więcej: Wyglądasz tak jak to, co jesz. Balans zdrowego trybu życia

    Jesień jako czynnik ryzyka

    Nie jest tajemnicą, że zdrowie psychiczne jesienią jest narażone najbardziej. Właśnie o tej porze roku, wraz ze zmianą czasu i nadejściem paskudnych jesiennych dni, wielu dopada gorsze samopoczucie – dotyczy to także zdrowych osób. Jesienne przesilenie daje o sobie znać zarówno w wymiarze psychicznym, jak i fizycznym. Zaczynamy odczuwać znaczne spadki energii, częściej jesteśmy senni, a także trudniej jest nam się skupić na wykonywanych zadaniach. Stajemy się bardziej podatni na rozdrażnienie, wahania nastrojów, a także różnego rodzaju lęki.

    – Jesień jest bardzo trudnym okresem nie tylko dla tych, którzy są już chorzy. Bardzo ważne jest, aby utrzymywać bliski kontakt z naszymi bliskimi, ponieważ kontakt społeczny jest jednym z najważniejszych czynników ochronnych przeciwko chorobom psychicznym. Warto też unikać przepracowania, zadbać o wystarczającą ilość snu, prawidłowo się odżywiać, wychodzić na spacer. Bardzo ważna w tym okresie jest aktywność fizyczna, najlepiej na świeżym powietrzu, a jeśli to niemożliwe – w formie ćwiczeń w domu lub na siłowni – radzi Wydziału Zdrowia Psychicznego w Ministerstwie Zdrowia RL.

    Rejestry już nie funkcjonują

    Problemy zdrowotne związane z psychiką dla wielu są wstydliwe, dlatego takie osoby nie zwracają się po pomoc do specjalistów. Niektórzy myślą, że jeżeli zostanie u nich zdiagnozowana choroba psychiczna, to zostaną wpisani do specjalnego rejestru. To nieprawda, takie rejestry od dawna nie funkcjonują na Litwie, ustawa ich dotycząca została już uchylona kilka lat temu.

    – Inni boją się, że po zdiagnozowaniu choroby psychicznej będą mieli problemy ze znalezieniem pracy. Mogę zapewnić, że dane dotyczące zdrowia psychicznego są poufne. Nawet łagodny epizod depresji lub lęku nie uniemożliwia już podjęcia pracy w żadnym zawodzie. W przypadku wielu zawodów zaufania publicznego, takich jak zawody prawnicze czy praca w służbie zdrowia, wymagania odnośnie do zdrowia psychicznego zostały całkowicie zniesione i nie ma już kryterium, czy dana osoba ma, czy nie ma zaburzeń psychicznych i behawioralnych. Tymczasem właśnie ten strach przed przeszłością i wstyd zniechęcają ludzi do szukania pomocy – ubolewa Ignas Rubikas.

    Czytaj więcej: Podziękujemy sobie, jeśli będziemy prowadzić bardziej aktywne i zdrowe życie

    Międzynarodowa inicjatywa

    Międzynarodowy Dzień Zdrowia Psychicznego obchodzony był po raz pierwszy 10 października 1992 r. Do 1994 r. obchody nie były poświęcone żadnemu konkretnemu tematowi poza ogólną promocją działań na rzecz zdrowia psychicznego i edukacją społeczeństwa. W 1994 r. po raz pierwszy obchodzono Dzień Zdrowia Psychicznego z tematem przewodnim: „Poprawa jakości usług w zakresie zdrowia psychicznego na całym świecie”.

    Międzynarodowy Dzień Zdrowia Psychicznego jest wspierany przez Światową Organizację Zdrowia poprzez zwiększanie świadomości na temat problemów zdrowia psychicznego. Organizacja wykorzystuje przy tym swoje silne relacje z ministerstwami zdrowia i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego na całym świecie. WHO wspiera obchody także od strony technicznej i produkcji materiałów promocyjnych.

    Co roku w tym dniu tysiące osób na całym świecie prowadzą działania uświadamiające, aby zwrócić uwagę na choroby psychiczne i ich wpływ na życie ludzi na całym świecie. W niektórych krajach dzień ten jest częścią tygodniowych obchodów i trwających w tym czasie kampanii społecznych.

    Na Litwie w tym czasie dużo uwagi poświęca się zdrowiu psychicznemu. Obchody Miesiąca Psychiatrii Otwartej rozpoczęły się 10 września, w Światowym Dniu Zapobiegania Samobójstwom. Zakończą się 10 października. Tematem przewodni trwającego Miesiąca Psychiatrii Otwartej jest: „Arteterapia pomaga odzyskać kolory życia”.

    Główną ideą tegorocznego Miesiąca Psychiatrii Otwartej jest prezentacja nielekowych metod leczenia. Jedną z nich jest arteterapia, która bazuje na dwóch istotnych elementach: sztuce oraz psychoterapii. Połączenie metod arteterapeutycznych i leczenia farmakologicznego daje skuteczniejszy wpływ na proces leczenia pacjenta. W Wilnie, Kownie, Kłajpedzie i w innych miastach Litwy organizowane są warsztaty arteterapeutyczne. Wydarzenia przedstawiają najpopularniejsze techniki, wśród których wyróżnić można: dramatoterapię, muzykoterapię, biblioterapię oraz plastykoterapię.


    Artykuł opublikowany w wydaniu magazynowym „Kuriera Wileńskiego” Nr 40 (117) 08-14/10/2022

    Reklama (dobiera algorytm zewnętrzny na podst. ustawień czytelnika)

    Afisze

    Więcej od autora

    Pandemia się skończyła, ale nie koronawirus

    — Pandemia się skończyła, ponieważ większość społeczeństwa jest zaszczepiona albo już przechorowała. Możemy już mówić, że społeczeństwo osiągnęło odporność zbiorową. Jednak, mimo że pandemii już nie ma, koronawirus wciąż jest z nami i nie możemy o nim zapominać. Koronawirus...

    Mikołajki: święto ludzi, którzy dają innym radość

    — 6 grudnia kościół katolicki wspomina św. Mikołaja z Miry. Istnieje wiele pięknych legend z nim związanych. Według tradycji pomagał on tym, którzy mieli trudności finansowe. Tego dnia niektóre parafie organizują święta dla dzieci — mówi „Kurierowi Wileńskiemu” ks....

    Dostępność innowacyjnego leczenia na Litwie pozostaje w ogonie Unii Europejskiej

    Według danych Europejskiej Federacji Przemysłu i Stowarzyszeń Farmaceutycznych (EFPIA) w 2021 r. aż 83 proc. nowych leków zarejestrowanych przez Europejską Agencję Leków nie jest dostępnych dla pacjentów na Litwie. Litwa jest na niższym poziomie refundacji najbardziej zaawansowanych technologii leczenia...

    Banki podwyższają oprocentowanie lokat

    — Patrząc na okres wojny w Ukrainie rozpoczętej przez Rosję (luty), średnie oprocentowanie lokat bankowych w ciągu ostatnich 12 miesięcy wzrosło z 0,1 proc. do 0,3 proc. A z dłuższej perspektywy jest to dość znaczący wzrost. Choć występują stałe...