Więcej

    160. rocznica powstania styczniowego: Jak będą wyglądały obchody?

    Wśród tegorocznych rocznic szczególne miejsce zajmuje 160. rocznica powstania styczniowego. Jak obchodzić będziemy rocznicę tego ważnego zrywu niepodległościowego? Propozycji na Litwie, jak i w Polsce nie brakuje.

    Czytaj również...

    Inauguracja z udziałem prezydenta Gitanasa Nausėdy

    Jak wyjaśniła „Kurierowi Wileńskiemu” Katarzyna Dzierżyńska-Loch, koordynatorka ds. dyplomacji publicznej i promocji Ambasady RP w Wilnie, obchody 160. rocznicy powstania styczniowego na Litwie zainauguruje w dniu 22 stycznia uroczystość w Kaplicy Powstańczej na cmentarzu na Rossie, gdzie w 2019 roku spoczęły szczątki przywódców i uczestników powstania styczniowego. Będzie również msza św. w Bazylice Archikatedralnej św. Stanisława i św. Władysława w Wilnie, w której planuje wziąć udział prezydent Litwy Gitanas Nausėda.

    — Kontynuacją obchodów będzie otwarcie 24 stycznia wystawy „Walka o wolność. Powstanie Styczniowe 1863–1864” i debata historyków z Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy w Pałacu Władców. Podczas debaty wspólnie sięgniemy do historii, patrząc w przyszłość. Będziemy szukać odpowiedzi na pytania — Czego uczy nas powstanie, represje, wspólna oręż? Jak Rosjanie wykorzystali powstanie propagandowo? Jak bardzo wspólni bohaterowie kształtują naszą regionalną tożsamość suwerennych krajów? Oba wydarzenia są organizowane przez Ambasadę RP i Instytut Polski w Wilnie — informuje rozmówczyni „Kuriera Wileńskiego”.

    Wystawę przygotowaną przez Muzeum Historii Polski na zlecenie Ministerstwa Spraw Zagranicznych będzie można oglądać na ogrodzeniu kościoła franciszkańskiego w Wilnie (ul. Trakų 7).

    — Wybrane przez nas miejsce prezentacji jest symboliczne, chcemy przywrócić do pamięci powstańczej klasztor franciszkanów, jak również przypomnieć opinii publicznej o roli, jaką odegrali w powstaniu bracia franciszkanie — dodaje Dzierżyńska-Loch.

    Czytaj więcej: Wileńskie upamiętnienie powstania styczniowego [GALERIA]

    Pamięć o powstaniu fundamentem dla kolejnych pokoleń

    Jak wyjaśniła, wystawa w syntetyczny sposób przedstawia genezę największego zrywu niepodległościowego przeciwko rosyjskiemu zaborcy.

    — Oprócz specyfiki powstańczej pokazuje przemiany, które zaszły w polskim społeczeństwie w czasie powstania, naświetla też role w walce przez poszczególne grupy społeczne. Zaakcentowana została w niej rola pamięci o powstaniu styczniowym, która była jednym z filarów tożsamości państwa polskiego po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. i jest żywa do dziś — czego najlepszym przykładem jest ponowny, państwowy pogrzeb przywódców i uczestników powstania styczniowego w 2019 r. Zidentyfikowane genetycznie szczątki powstańców odprowadzali z wileńskiej katedry na cmentarz na Rossie prezydenci Litwy i Polski oraz przedstawiciele Białorusi, Estonii, Łotwy i Ukrainy — zauważa koordynatorka projektów.

    Nie będą to jedyne wydarzenia, które odbędą się w tym czasie na Wileńszczyźnie.

    — Wydział Konsularny Ambasady RP w Wilnie wspiera konkurs literacki pt. „Wszyscy sami swoi — losy zesłańców i wygnańców polskich z Kresów Wschodnich” oraz wyjazd uczniów szkół polskojęzycznych w rejonie wileńskim do miejsc pamięci związanych z powstaniem styczniowym. Więcej informacji już wkrótce pojawi się na stronie i kanałach społecznościowych obu placówek — informuje przedstawicielka ambasady.

    Katarzyna Dzierżyńska-Loch
    | Fot. Bartosz Frątczak

    Idea aktualna i czytelna obecnie

    W zapowiedzianej przez Katarzynę Dzierżyńską-Loch debacie historyków weźmie udział także dr Andrzej Pukszto, politolog z Uniwersytetu Witolda Wielkiego w Kownie.

    — Przypominanie o powstaniu styczniowym jest dziś bardzo aktualne. To bardzo dobry pretekst do ukazywania solidarności Polski i Litwy z Ukrainą i Białorusią. Te wydarzenia historyczne bardzo przemawiają w kontekście obecnej sytuacji. Chodzi mi o ocieplenie polsko-litewskich relacji, jakie obserwujemy w ostatnich latach, ale także o zacieśnianie szeregów w kontekście imperializmu Rosji. Akcentów jest więc kilka, a wszystkie pasują do sytuacji politycznej w naszej części Europy — ocenia historyk w rozmowie z „Kurierem Wileńskim”.

    Czego możemy spodziewać się po debacie w Pałacu Władców?

    — Zaprezentowane zostaną cztery spojrzenia na rzeczywistość postania styczniowego, z perspektywy Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy. Warto zauważyć te różnice, przyjrzeć się im bliżej, bo rzeczywiście optyka z perspektywy czterech narodów nie jest identyczna. To różne narody, które przeżywały inne doświadczenia w drugiej połowie XIX w i XX w., więc każdy patrzy nieco inaczej na swoją historię. Warto szukać podobieństw, ale zwrócenie uwagi właśnie na te różnice w postrzeganiu tego niezwykłego wydarzenia, jakim było powstanie styczniowe, również może być bardzo ubogacające — zauważa Pukszto.

    Czytaj więcej: Uroczysty pochówek powstańców styczniowych zaplanowany na jesień

    WIĘCEJ NIŻEJ | Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo
    Szczególnym miejscem pamięci o powstańcach jest kaplica na cmentarzu na Rossie | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Szereg propozycji w Polsce

    Oczywiście bardzo bogaty program obchodów przygotowano w Polsce. Przedstawił go 3 stycznia, a więc w rocznicę zapowiedzi wybuchu powstania styczniowego przez Komitet Centralny Narodowy, wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego, prof. Piotr Gliński, podczas konferencji prasowej.

    Serię wydarzeń upamiętniających rocznicę zainauguruje 22 stycznia widowisko muzyczne w Teatrze Narodowym w Warszawie, przygotowane przez Biuro Niepodległa we współpracy z Muzeum Historii Polski. Wśród propozycji wystaw, jakie przygotują polskie muzea nie zabraknie także wątków wileńskich. Na Zamku Królewskim w Warszawie będzie można oglądać wystawę „Miłość i obowiązek. Powstanie Styczniowe 1863”, prezentującą szczególnie wątki powstania na Litwie, w tym niedawne odnalezienie szczątków i pamiątek po bohaterach 1863 r. na wileńskiej Górze Zamkowej. Planowane są też konferencje i debaty poświęcone powstaniu styczniowemu, jego znaczeniu i dziedzictwu, liczne publikacje.

    Warto zwrócić uwagę zapewne na zapowiadaną już na styczeń popularnonaukową książkę prof. Alicji Kuleckiej „Powstanie styczniowe (1863–1864). Czas walki, marzeń o wolności i niespełnionych nadziei”, która będzie przetłumaczona na angielski, białoruski, ukraiński i litewski. Nie zabraknie również materiałów dla nauczycieli. Znajdą się one na portalu powstanie1863-64.pl, na którym będzie można znaleźć także artykuły historyczne, sylwetki bohaterów zrywu, a także wywiady, podcasty i audiobooki, w tym książki: „Noc 22 stycznia” autorstwa Józefa Piłsudskiego, „Przed nocą styczniową” oraz pamiętniki Ludomira Grzybowskiego. Planowane są też produkcje filmów dokumentalnych i fabularnych o bohaterach powstania. Zostanie także opracowany internetowy spis mogił powstańców styczniowych. Narodowy Bank Polski przygotuje dwie monety kolekcjonerskie (złote 200 zł i srebrne 20 zł) upamiętniające 160. rocznicę powstania styczniowego.


    Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Afisze

    Więcej od autora

    Prof. Stanisław Swianiewicz – patriota, naukowiec, świadek historii – doczekał się pełnej biografii

    Ilona Lewandowska: W marcu odebrał Pan Nagrodę „Przeglądu Wschodniego” w kategorii dzieła krajowe za książkę „Intelektualny włóczęga. Biografia Stanisława Swianiewicza”. Jakie znaczenie ma dla Pana to wyróżnienie?  Wojciech Łysek: Ogromne. O Nagrodzie „Przeglądu Wschodniego” słyszałem zawsze jako o prestiżowej. Dlatego...

    Biskup niezłomny

    Ilona Lewandowska: Jako jednego z patronów roku 2024 ustanowiono także abp. Antoniego Baraniaka, któremu poświęcił Ksiądz swoją książkę „Defensor Ecclesiae. Arcybiskup Antoni Baraniak (1904–1977). Salezjańskie koleje życia i posługi metropolity poznańskiego”. Co zdecydowało o wyborze takiego tytułu książki i...

    Chciałbym iść drogą Sprawiedliwych

    Ilona Lewandowska: W tegorocznych obchodach Dnia Pamięci Ratujących Litewskich Żydów zauważalnym akcentem była seria zrealizowanych przez Pana filmów „Sprawiedliwi wśród Narodów Świata” (lit. Pasaulio teisuoliai). Pokazywano je w szkołach, muzeach, także podczas konferencji zorganizowanej przez Centrum Badania Ludobójstwa i...

    Kulinarna opera wielkanocna, czyli jak świętowano w dworach dawnej Litwy

    „O kulturze życia codziennego w minionych wiekach nie wiemy wiele, bo to, co codzienne, rzadko bywa przedmiotem barwnych opisów. Wydaje się, że Wielkanoc, święto obchodzone co roku bardzo uroczyście, powinna być dobrze odzwierciedlona we wspomnieniach czy innych źródłach. Tak...