Więcej

    Św. Kazimierz na nowo odkrywany

    4 marca obchodzimy dzień św. Kazimierza, patrona Litwy. Wydawać by się mogło, że o tym świętym wszystko już zostało opowiedziane, jednak jego postać jest wciąż odkrywana na nowo.

    Czytaj również...

    „Był urody pięknej i twarzy pańskiej, ale słabego zdrowia” — pisał o św. Kazimierzu Piotr Skarga, teolog, kaznodzieja, pierwszy rektor Akademii Wileńskiej, poprzedniczki Uniwersytetu Wileńskiego. 

    „W modlitwie się częstej i pilnej we dnie i w nocy ćwiczył, więcej na nie czasu poświęcając niżeli na inne zatrudnienia i dworskie zabawy. Częściej go w kościele znajdowano niżeli na pałacu i widywano go w modlitwie myślą zachwyconego, jakoby o sobie nie wiedział. W nocy porywał się i wychodził do kościołów, które, gdy zamknione znalazł, u drzwi się Panu Bogu upokarzał, często go bowiem straż leżącego na twarz w nocy u kościoła najdywała. (…) Garnął się do rozmów ludzi mądrych, bogobojnych i starych, strzegąc się gładkich a zdradliwych rozmów światowych” — pisał Piotr Skarga.

    Czytaj więcej: Uniwersytet Wileński po włączeniu Wilna do Litwy w 1939 roku

    Kult świętego

    Św. Kazimierz pozostawił trwały ślad nie tylko w kulturze, folklorze i sztuce Litwy. Kult świętego rozpowszechnił się w Ameryce Łacińskiej, Bawarii, Florencji i na Sycylii. „Chociaż za życia św. Kazimierz nie zasłynął jako wybitny dowódca wojskowy, właśnie jego imię naród przywoływał w obliczu nieszczęść i kataklizmów. (…) Kiedy w 1636 r. św. Kazimierz został ogłoszony patronem miasta Palermo na Sycylii, przedstawiano go jako wzór do naśladowania dla młodych arystokratów. Zasłynął ze swej bezkompromisowej postawy. Nigdy nie chciał podporządkować się zasadom obowiązującym na dworze królewskim. W drugiej połowie XVII w. uznano go za męczennika, ponieważ nie wyraził zgody na leczenie gruźlicy poprzez uprawianie miłości. Takiego rodzaju kurację lekarze zalecali jeszcze na początku XX wieku” — pisze w książce „Historia obrazu św. Kazimierza XVI-XVIII w.” Sigita Masauskaitė-Mažylienė, ambasadorka RL przy Stolicy Apostolskiej, była dyrektorka Muzeum Dziedzictwa Kościelnego.

    Był chory na gruźlicę

    Królewicz Kazimierz (1458–1484) urodził się w Krakowie. Był synem Kazimierza IV Jagiellończyka, starszym bratem Aleksandra Jagiellończyka i Zygmunta I Starego.

    — Wraz z braćmi otrzymał wykształcenie humanistyczne, jego wychowawcą był słynny polski historyk Jan Długosz. Rodzice chcieli osadzić Kazimierza na tronie węgierskim zamiast wybranego przez Węgrów króla Macieja Korwina, jednak wyprawa na Węgry, którą formalnie dowodził 13-letni Kazimierz, była nieudana. Po powrocie królewicz często bywał w Wilnie i Trokach. W niewielkim stopniu angażował się w politykę, wiódł życie chrześcijańskiego ascety. Był chory na gruźlicę, na którą zmarł w Grodnie zaledwie w wieku 26 lat. Sarkofag z jego szczątkami jest przechowywany w kaplicy św. Kazimierza w wileńskiej katedrze — opowiada historyk Paweł Giedroyć.

    Kaplica pod wezwaniem św. Kazimierza jest jednym z klejnotów wileńskiego baroku
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Postać otoczona legendami

    Wkrótce po śmierci Kazimierza jego grób w katedrze wileńskiej zaczął słynąć cudami. Jedna z legend opowiada, że w 1518 r. królewicz ukazał się na białym koniu wojskom Zygmunta I Starego nad Dźwiną i pomógł w obronie Połocka przed wojskami moskiewskimi.   

    — Starania o kanonizację królewicza Kazimierza podjął już Zygmunt Stary, jednak świętym ogłosił Kazimierza dopiero w 1604 r. papież Klemens VIII. W 1636 r. papież Urban VIII uznał świętego za patrona Litwy. Św. Kazimierz jest czczony też jako jeden z patronów Polski, a od 1948 r. również jako patron młodzieży litewskiej na całym świecie — dodaje historyk.

    Na Litwie, w Polsce, USA i Kanadzie jest wiele kościołów pod wezwaniem św. Kazimierza.

    Kopułę kościoła zdobi korona Królewicza Kazimierza
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Wileński kościół

    Kościół św. Kazimierza (kościół jezuitów) był pierwszą barokową świątynią katolicką wzniesioną ku czci św. Kazimierza Królewicza. W jej losach odbijają się jak w obiektywie burzliwe dzieje naszego miasta. Kościół przy ulicy Wielkiej (ul. Didžioji 34) budowano w latach 1604–1618 jako wotum po kanonizacji królewicza. Inicjatorami budowy był spokrewniony ze świętym król Zygmunt III Waza oraz Lew Sapieha. W 1831 r. po powstaniu listopadowym kościół został zamknięty, w 1840 r. przerobiono go na prawosławny katedralny sobór pw. św. Mikołaja Cudotwórcy. Po drugiej wojnie światowej sobór też zamknięto. Trzymano tu beczki z winem, które wożono do pobliskiej świątyni greckokatolickiej pw. św. Trójcy, gdzie najpierw znajdowała się rozlewnia wina. W latach 1966–1988 w murach kościoła pw. św. Kazimierza czynne było muzeum ateizmu, dzięki czemu kościół odrestaurowano. Od 1990 r. funkcjonuje jako świątynia katolicka. Jest jedynym kościołem w Wilnie, w którym msze odbywają się nie tylko w języku litewskim, ale też w rosyjskim.

    Czytaj więcej: Kościół św. Kazimierza — świątynia wzniesiona ku czci patrona Litwy

    Kaplica św. Kazimierza w katedrze wileńskiej

    Kaplica pod wezwaniem św. Kazimierza jest jednym z klejnotów wileńskiego baroku. Niezwykłą wartość przedstawiają freski Michelangela Palloniego i obraz trójrękiego świętego. Znajduje się tu trumna ze szczątkami świętego. Burzliwe dzieje nie oszczędziły grobu. Po zamknięciu katedry przez sowietów w 1953 r. sarkofag ze szczątkami przeniesiono do kościoła św. Piotra i Pawła. Obowiązywało wówczas ograniczenie kultu świętego, tym bardziej, że tradycja wiązała go z oporem wobec Rosji. Grób powrócił do kaplicy dopiero 4 marca 1989 r., w dniu imienin Kazimierza. 

    W okolicach 4 marca w Wilnie od dawien dawna odbywają się słynne wileńskie jarmarki. W tym roku Kaziuki odbędą się w dniach 8-10 marca. 

    WIĘCEJ NIŻEJ | Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Afisze

    Więcej od autora

    Wspominając Śnipiszki: wilnianie zapraszani do tworzenia wyjątkowej wystawy

    — Zapraszamy do współpracy w początkowych fazach tworzenia wystawy wszystkich, którzy posiadają pamiątki lub oryginalne przedmioty nawiązujące do dawnych i współczesnych Śnipiszek — zapowiada Agnė Šimkūnaitė, koordynatorka ds. komunikacji w Muzeum Wilna. Rekwizyty przyniesione przez mieszkańców Na początku czerwca w tej dzielnicy...

    Upamiętnić wieszcza. 40. rocznica odsłonięcia wileńskiego pomnika Adama Mickiewicza

    Są w różnych miastach i miejscowościach pomniki Adama Mickiewicza. Monumentalne i kameralne. Paryż, Warszawa, Lwów, Kraków… Śmiemy jednak twierdzić, że żaden z nich nie jest usytuowany w tak uroczym miejscu, jak wileński. Obok Wilenki, która w tym miejscu tworzy...

    Pałace wileńskie: dawna rezydencja ekscentrycznego miłośnika sztuki

    W 1778 r. wilnianin Wojnicki nabył tu murowany dom, który stał na posesji karmelitów. Na miejscu tego domu w 1839 r. Karol Gregutowicz zbudował pałacyk. W 1885 r. hr. Ignacy Korwin-Milewski, nowy właściciel budynku, odrestaurował pałacyk, dobudowując drugie piętro....

    Pomoc dla walczącej Ukrainy: litewski Caritas zbiera dary

    Od wtorku do czwartku, dniach 16–18 kwietnia w miastach i miasteczkach na terenie całej Litwy wolontariusze Caritasu będą zbierali pomoc rzeczową, która zostanie przetransportowana do Ukrainy. Czytaj więcej: Litewski Caritas dla Ukrainy. Lista potrzebnych rzeczy dla Siewierodoniecka Pomoc finansowa i rzeczowa —...