Więcej

    „Ty jesteś jak zdrowie” — o wyjeździe i „dojrzewaniu rodzeństwa” Polski i Litwy

    Redakcja „Kuriera Wileńskiego” otrzymała od naszych gości — Klubu Historycznego „Szlakiem Narbutta” — relację z ich wizyty na Litwie. Rekonstruktorzy zwracają uwagę na rozwijające się relacje z litewskimi grupami rekonstrukcyjnymi, które też skupiają się na idei powstania styczniowego. Przywołują swój radosny udział w Paradzie Polskości i powrót do domu, Polski, w której powitały uczestników wyjazdu dwujęzyczne, polsko-litewskie tablice. Takie, których na Litwie z wiadomych przyczyn nie ma.

    Czytaj również...

    Dlaczego za każdym razem nie mogę się doczekać wyprawy na Wileńszczyznę i dlaczego wszystkie moje powroty z Litwy są równie mocno melancholijne? Co sprawia, że to szczególne miejsce na Ziemi ma na mnie taki wpływ? I czy tylko na mnie? Przynajmniej na to ostatnie pytanie znam już odpowiedź: Nie! Nie tylko na mnie!

    Wielu moich znajomych ma podobne odczucia i przeżywa podobne emocje. Ostatnia nasza wyprawa na Wileńszczyznę obfitowała (jak zwykle) w mnóstwo emocji. Z żoną Dorotą i córką Marysią oraz liczną grupą przyjaciół stawiliśmy się w majowy weekend, by na Litwie w szczególny sposób świętować… polskość.

    To niezwykłe, ale jednocześnie prawdziwe: na Wileńszczyźnie czuć polskość bardzo mocno. Nierzadko dużo mocniej niż w Polsce. Z jednej strony to zrozumiałe, że w „Koronie” to, co polskie, mamy na co dzień i nikt nam, przynajmniej teoretycznie, tego nie ogranicza. Więc nie ma potrzeby szczególnego manifestowania patriotyzmu. Od siebie podkreśliłbym w tym miejscu: teoretycznie! Bo czy rzeczywiście polskość ma się aż tak dobrze w Polsce?

    Na Litwie jest to, co w Polsce umyka

    Niestety różnie to wygląda… Ale wracając do majowego weekendu: jesteśmy rodziną, dla której historia znaczy wiele więcej niż tylko ulotna wiedza i wspominanie tego co piękne i tego co straszne. Dla nas historia to nasz rodowód, powód do dumy i wiedza o przyszłości. Już samo to tłumaczy, dlaczego chętnie podążamy w okolice Wilna.

    Znajdujemy tam po prostu to, co w Polsce nam często umyka. Każdy nasz przyjazd obfituje w nowe znajomości i kolejne kontakty. Wraz z Klubem Historycznym „Szlakiem Narbutta” realizujemy plan długofalowej współpracy z wieloma środowiskami polonijnymi, by w ciekawy sposób przedstawiać powstańcze historie. Jesteśmy cały czas otwarci na nowe kontakty.

    Wizyta w redakcji „Kuriera Wileńskiego”

    Jak napisałem wcześniej, wyprawa obfitowała w mnóstwo emocji: ciepłe przyjęcie w redakcji „Kuriera Wileńskiego”, spotkanie z Panią Krystyną Sławińską w Puszczy Rudnickiej, obchody Święta Konstytucji Trzeciego Maja, wizyta w hospicjum i rozmowa z siostrą Michaelą Rak, snucie wspólnych planów z ejszyskimi samorządowcami, no i w końcu Parada Polskości.

    Niesamowite wydarzenie, które skupia rokrocznie kilkutysięczny pochód biało-czerwonych barw… Świetny nastrój, uśmiechnięci ludzie i, co dla nas szczególnie miłe — ogrom przyjaznych gestów, czasami euforia i bywa, że ogromne wzruszenie. Oto w Wilnie pojawili się Powstańcy Styczniowi.

    Goście z Polski wzięli udział w wielobarwnej Paradzie Polskości w Wilnie
    | Fot. Apolinary Klonowski

    Rekonstrukcja cieszyła się uwagą uczestników

    Z biało-czerwonymi kokardami, z orłem na rogatywkach. Kobiety w żałobnych, XIX-wiecznych krynolinach. Wspólnym fotografiom z przechodniami nie było końca… W mojej ocenie każdy Polak powinien choć raz w życiu wziąć udział w wileńskiej Paradzie Polskości. Będzie go pamiętał do końca życia — jestem tego pewien.

    Pasjonuję się głównie historią powstania styczniowego z lat 1863 i 1864. To niewątpliwie piękna, choć tragiczna karta polskiej i litewskiej historii. Kiedy ostatnio rozmawiałem z profesorem Wiesławem Cabanem z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, padło stwierdzenie, że w pewnym okresie trwania działań powstańczych na Litwie działo się więcej niż w Koronie.

    Litwini też mają rekonstrukcje powstania

    Powstanie styczniowe jest więc tematem, który łączy pasjonatów z Litwy, Polski, Białorusi i Ukrainy. Ponad politycznymi i narodowościowymi trendami. Już w ubiegłym roku, będąc w Dubiczach i Koleśnikach, zawarliśmy znajomość z litewską grupą rekonstrukcyjną z Kowna. Jednym z efektów tej znajomości była wizyta ekipy pod dowództwem Vaidotasa Valavičusa na Kielecczyźnie, gdzie wspólnie uczestniczyliśmy w VI Capstrzyku Powstańczym.

    Jest to widowisko historyczne będące hołdem dla Powstańców Styczniowych. Spotykamy się tam w strojach z epoki i odgrywamy rozmaite scenariusze scen, głównie batalistycznych, przybliżając w ten sposób historię największego zrywu narodowowyzwoleńczego w XIX-wiecznej Europie.

    Historia polsko-litewska: przekładaniec i dojrzewanie

    Na koniec nasuwa mi się taka konstatacja: wspólna historia Polski i Litwy na przestrzeni wieków jawi mi się jak przekładaniec. Wielokrotnie mieszają się w nim warstwy pięknego współistnienia i głębokich podziałów oraz konflikty. Przypomina to nieco dwójkę rodzeństwa, które toczy ze sobą nieustanną rywalizację. Kiedy jednak dorosną i dojrzeją, powinni wiedzieć, iż mogą nawzajem liczyć jedynie na siebie.

    Ostatnia przygoda tegorocznej wyprawy na Litwę miała smak słodko-gorzki. Oto, korzystając z nawigacji satelitarnej, pokonaliśmy drogę powrotną do granicy w dość niespodziewany sposób. W pewnym momencie skończył się asfalt i zaczęła się droga szutrowa. I nic nie zapowiadało, że za chwilę znów pojawi się asfalt. Nagle, pośrodku lasu, natknęliśmy się na tabliczkę z napisem: „Rzeczpospolita Polska — Granica Państwa”. I już jesteśmy w domu! To było zaskakujące i przyjemne. Powroty do Ojczyny są zawsze przyjemne!

    WIĘCEJ NIŻEJ | Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Co jest w Polsce, a na Litwie nie ma?

    Niebawem droga szutrowa zmieniła się w asfaltową, a nas przywitała przydrożna tablica informująca o nazwie miejscowości, do której właśnie wjeżdżaliśmy. Tablica z napisami w języku polskim i w języku litewskim. Po drodze minęliśmy wiele takich dwujęzycznych tablic.

    Zastanawia mnie, dlaczego ten dobry obyczaj nie jest stosowany równie powszechnie na Litwie w odniesieniu do miejscowości, gdzie w większości mieszkają rdzenni Polacy? To po prostu niesprawiedliwe! I nie ma w tym stwierdzeniu żadnej polityki.

    To jedynie obserwacja przeciętnego człowieka, który przed chwilą widział, że fizyczną granicę między Litwą a Polską można najzwyczajniej przegapić, ale granica mentalna aż „bije po oczach”. Pozostaje wierzyć, że to się zmieni.

    Czytaj więcej: IV edycja projektu „Szlakiem Narbutta” — ze Szczecina na Wileńszczyznę


    Romuald Sadowski

    Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Afisze

    Więcej od autora

    Ostatni dzwonek zabrzmiał w Kowalczukach. „Teraz na tych skrzydłach polecimy w życie”

    Na początku prowadzące przywitały szanowną dyrekcję, nauczycieli, pracowników, gości oraz koleżanki i kolegów ze szkolnej ławki. Witały serdecznie na swoim ostatnim koncercie w murach gimnazjum, na uroczystości ostatniego dzwonka! Mieliśmy okazję gościć czasowo pełniącą obowiązki starosty gminy Kowalczuki, panią Olgę...

    Festiwal muzyczny „Muzyka na Zamku w Miednikach”

    „Zamek w Miednikach znajduje się zaledwie 30 minut drogi od centrum Wilna, w rejonie wileńskim, słynącym z wielokulturowości, więc idea programu festiwalu to różnorodność gatunków muzycznych, połączona profesjonalizmem wybranych muzyków” — mówi dyrektor artystyczny festiwalu Rafał Jackiewicz. Czytaj więcej: Rafał...

    Słuchacze PUTW w Wilnie na prezentacji książki o traktacie polsko-litewskim

    Ta pozycja książkowa wydana została Lublinie przez Instytut Europy Środkowej w 2024 r. Są w niej poruszone sprawy polityczno-społeczne pomiędzy Polską i Litwą w ciągu ostatnich 30 lat, od 1994 do 2024 r. Autorami artykułów tej książki jest 10 osób. Pierwszy...

    Wileńscy harcerze na obchodach 80. Rocznicy bitwy o Monte Cassino

    Udział w tych uroczystościach był dla młodych harcerzy nie tylko hołdem oddanym bohaterom, ale również wyjątkową lekcją historii i patriotyzmu. Czytaj więcej: 80. rocznica bitwy o Monte Cassino: „Po tych makach” szedł też żołnierz wileński Wielomiesięczne przygotowania Harcerze z Wilna przygotowywali się...