Wniosek ministra do rządowej komisji
„W zeszłym tygodniu zwróciłem się do Komisji ds. Koordynacji Ochrony Obiektów Ważnych dla Bezpieczeństwa Narodowego z prośbą o rozpoczęcie kontroli spółki Skyllence pod kątem zgodności z interesami bezpieczeństwa narodowego” – poinformował Budrys we wtorek 22 lipca w mediach społecznościowych.
Firma Skyllence, działająca w sektorze prywatnych usług lotniczych i obsługująca loty m.in. na lotnisku w Wilnie, była zaangażowana w organizację czerwcowej ewakuacji litewskich obywateli z Izraela. Operacja ta wywołała szereg pytań i wątpliwości.
Tło sprawy – incydent w czasie ewakuacji
„Ewakuacja obywateli Litwy z zagranicy w czerwcu pozostawiła poważne pytania. Nie tylko z powodu niejasnych motywów, dla których z samolotu zamówionego przez rząd wysadzono jednego obywatela, ale także z powodu firmy działającej w sektorze strategicznym dla państwa – czy jej działalność, posiadane i utrzymywane kontakty są zgodne z interesami bezpieczeństwa narodowego?” – napisał Budrys.
Sprawa dotyczy incydentu, do którego doszło w połowie czerwca. Podczas lotu z Jordanii, skąd ewakuowano Litwinów z Izraela, z pokładu maszyny usunięty został komentator polityczny Marius Laurinavičius. Samolot obsługiwała firma Chapman Freeborn, wchodząca w skład grupy Avia Solutions Group.
Sprzeczne wersje wydarzeń
Według pierwszych doniesień, dyrektor firmy Skyllence, Vilma Vaitiekūnaitė, przekazała agencji BNS, że powodem wycofania pasażera były wątpliwości co do danych przekazanych przez operatora lotu.
Kilka dni później głos zabrał właściciel grupy Avia Solutions Group, Gediminas Žiemelis, który w mediach społecznościowych poinformował, że powodem wycofania była rzekoma groźba wysadzenia samolotu przez Laurinavičiusa. Tę wersję później powtórzyła również Vaitiekūnaitė.
Marius Laurinavičius stanowczo zaprzecza tym oskarżeniom i twierdzi, że został usunięty z samolotu z przyczyn politycznych, a dokładnie z powodu swojej wcześniejszej krytyki wobec działalności Žiemelisa. Wedle portalu Delfi.lt Žiemelis jest jednym z najbogatszych mieszkańców Litwy. Jego majątek w 2024 roku szacowano na 2,8 mlrd euro.
Ostatecznie powrót Laurinavičiusa na Litwę zorganizowało Ministerstwo Ochrony Kraju. Komentator został przetransportowany do kraju wojskowym samolotem typu Spartan.
Sprawa nadal nie została wyjaśniona. Jak poinformowała agencja BNS, dochodzenie w sprawie czerwcowej ewakuacji nie zostało jeszcze zakończone. W tej chwili procedury wyjaśniające prowadzą odpowiednie służby rządowe.
„Mam nadzieję, że informacje i oceny przedstawione przez instytucje wyjaśnią wszystkie wątpliwości i pokażą, z kim mamy do czynienia” – przekazał szef MSZ.
Według Budrysa, konieczne jest zbadanie czy firma Skyllence oraz cała grupa Avia Solutions Group działają w zgodzie z interesami bezpieczeństwa narodowego Litwy. Jeśli przedsiębiorstwa i osoby nie odpowiadają interesom bezpieczeństwa narodowego, nie można im ufać i nie mogą one działać w sektorach strategicznych.
„Bezpieczeństwo państwa zaczyna się w jego wnętrzu, od porządku w swoim ogródku. Zdolność do uporządkowania spraw jest istotą odporności państwa” – stwierdził Budrys.
To nie pierwszy raz, gdy pojawiają się wątpliwości wokół działalności grupy Avia Solutions Group. Kilka lat temu litewski Departament Bezpieczeństwa Państwowego (VSD) potwierdził, że wywiad posiada informacje budzące wątpliwości co do działalności i wiarygodności tej grupy.
Czytaj więcej: MG Baltic próbował wpływać na polityczną mapę Litwy