Trzy umowy podpisane
W czwartek 11 grudnia w Ministerstwie Ochrony Kraju podpisano trzy strategiczne umowy między litewskim rządem, niemieckimi koncernami zbrojeniowymi KNDS Deutschland i Rheinmetal Landsysteme, a państwową spółką Epso-G Invest. Porozumienia obejmują współpracę przemysłową, montaż oraz długoterminową obsługę techniczną czołgów Leopard.
„W obliczu rosnących wyzwań związanych z bezpieczeństwem w Europie bardzo ważne jest wzmocnienie przemysłu obronnego i łańcucha dostaw. Celem tej umowy jest zapewnienie niezawodnych dostaw sprzętu wojskowego i stworzenie długoterminowej synergii przemysłowej, która pozwoli na szybsze i bardziej niezależne reagowanie oraz przyciągnięcie do Litwy zaawansowanych technologii wojskowych” — powiedział Robertas Kaunas, minister ochrony kraju.
W ramach umowy przewidziano, że Epso-G Invest nabędzie 25,1 proc. udziałów w spółce Lithuania Defense Services (LDS), zarządzanej przez niemieckich partnerów. Współpraca ma objąć także montaż części czołgów Leopard na Litwie.
Zakład produkcyjny LDS powstanie w kowieńskiej wolnej strefie gospodarczej (lit. Kauno laisvoji ekonominė zona, KLEZ). Inwestycja o wartości 50 mln euro ma umożliwić nie tylko montaż, ale i serwisowanie czołgów oraz innego sprzętu wojskowego użytkowanego przez litewską armię.
„Planujemy, że pierwszy czołg zmontowany na Litwie powinien wyjechać na początku 2028 r., a pozostałe zostaną wyprodukowane, zgodnie z odnowioną umową, do końca 2030 r.” — powiedział Markus Schmidt, prezes LDS.
Litwa zakupi łącznie 44 czołgi Leopard w ramach rozwoju struktur dywizyjnych sił zbrojnych. Zakład LDS ma również świadczyć usługi dla niemieckiej brygady stacjonującej na Litwie, a w przyszłości — dla innych partnerów z NATO.
Nowe miejsca pracy
Równolegle podpisano umowę inwestycyjną między Ministerstwem Gospodarki i Innowacji a firmą LDS, która zapewni projektowi status dużego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Oznacza to uproszczenia administracyjne i preferencyjne warunki dla inwestorów.
„Wszystkie trzy umowy zostały podpisane z tą samą grupą przedsiębiorstw, z tą różnicą, że Ministerstwo Gospodarki i Innowacji podpisało umowę dotyczącą statusu dużego projektu. Oznacza to, że grupa KNDS Deutschland i Rheinmetal Landsysteme tworzy ten projekt, a my, przyciągając inwestycje w wysokości 50 mln euro, stworzymy 100 nowych miejsc pracy, z których 80 proc. będzie przeznaczone dla wysoko wykwalifikowanych specjalistów” — powiedział Edvinas Grikšas, minister gospodarki i innowacji.
Litewska dywizja powstanie wcześniej?
Litwa podpisała w maju 2024 r. umowę o wspólnym zakupie czołgów z Niemcami, Czechami i Holandią. Dzięki inwestycji we własną bazę produkcyjną dostawy dla litewskich sił zbrojnych mają rozpocząć się już w 2028 r. i zakończyć do końca 2030.
„Potrzeby dywizji widzimy na 2030 r. Taki jest cel i taka jest ta decyzja, a ta inwestycja jest bardzo dobrym przykładem tego, jak można rozszerzyć zdolności produkcyjne w zakresie obronności, inwestując między partnerami, otwierając nowe możliwości i nowe zdolności produkcyjne. Dzięki temu szybciej będziemy mieli czołgi, ponieważ bez tej fabryki trudno byłoby je sobie wyobrazić do 2030 r. Teraz mówimy już o 2028 r.” — wyjaśnił Robertas Kaunas.
Budżet Litwy na obronę narodową w 2026 r., wraz ze środkami z Funduszu Obrony Państwowej, wyniesie 4,8 mld euro, co stanowi 5,38 proc. PKB.