O przygotowaniach do filmu dokumentalnego o litewskich lotnikach Dariusie i Girėnasie

Rozpoczęły się przygotowania do realizacji filmu dokumentalnego o Steponasie Dariusie i Stasysie Girėnasie, o czym opowiada nam Robert Lewandowski, producent filmu.

Czytaj również...

— Film jest poświęcony historii litewskich lotników, którzy zginęli w katastrofie samolotu „Lituanica” w 1933 r. Opowie o dramatycznym locie przez Atlantyk oraz o jego znaczeniu dla Litwy, Polski i Stanów Zjednoczonych — zaczyna producent.

Ważny symbol litewskiej historii lotnictwa

17 lipca 1933 r. w okolicach Pszczelnika zginęli Steponas Darius i Stasys Girėnas, którzy wystartowali z Nowego Jorku i bez międzylądowań przelecieli Atlantyk. Ich celem było Kowno, oddalone o zaledwie 650 km od miejsca katastrofy. Wydarzenie to stało się jednym z najważniejszych symboli litewskiej historii lotnictwa i narodowych aspiracji.

— Film, realizowany w formule documentary creative, połączy klasyczny dokument z elementami fabularnymi oraz nowoczesną animacją 3D. Twórcy planują wykorzystać animacje do rekonstrukcji lotu, pracy samolotu oraz kluczowych momentów wyprawy, a także archiwalne materiały filmowe i fotograficzne — mówi Robert Lewandowski.

kult-Lotnicy-2026-04-02-3-PORTAL
Pszczelnik, miejsce, w którym zginęli litewscy piloci. Wspólne zdjęcie z rocznic obchodów ich śmierci | Fot. Leszek Wątróbski

Zdjęcia w Pszczelniku, Wilnie, Kownie i USA

Jak informuje producent, projekt znajduje się obecnie na etapie developmentu.

— Gotowy jest już roboczy scenariusz oraz kompletowany jest międzynarodowy zespół twórców, w tym reżyser animacji z zespołem animacyjnym oraz kompozytor muzyki. Równolegle prowadzone są rozmowy o partnerstwach instytucjonalnych i patronatach, zarówno w Polsce, na Litwie jak i w USA — mówi Lewandowski.

Pierwszym krokiem produkcyjnym będzie realizacja zdjęć dokumentacyjnych w kluczowych miejscach: w Pszczelniku, gdzie doszło do katastrofy, a także w Wilnie, Kownie, Chicago oraz Nowym Jorku — w środowiskach litewskiej diaspory.

— Film ma podkreślić międzynarodowy wymiar historii „Lituaniki” łączącej trzy narody oraz przypomnieć znaczenie lotu dla tożsamości i pamięci historycznej. Ważnym elementem narracji będą również współczesne formy upamiętnienia katastrofy, w tym uroczystości rocznicowe z udziałem najwyższych władz Polski i Litwy — reasumuje producent filmu.

Afisze

Więcej od autora

Dzień Zaduszny w Pszczelniku. Modlitwa i cierpliwe budowanie wielkiej historii

Pszczelnik pod Myśliborzem żyje w pamięci ludzi w kolejnych spotkaniach, w kwiatach składanych pod monumentem i w słowach modlitwy. W Dzień Zaduszny, 2 listopada, przy pomniku litewskich lotników znów spotkali się ludzie, dla których pamięć o Steponasie Dariusie i Stasysie Girėnasie nie jest jedynie obowiązkiem wobec przeszłości. Jest czymś znacznie głębszym — świadectwem przyjaźni dwóch narodów i przekonaniem, że nawet tragicznie przerwany lot może trwać nadal. Ta myśl szczególnie mocno wybrzmiała podczas modlitwy Ksiądz, obejmując modlitwą litewskich bohaterów, pamiętał również o wszystkich tych, którzy oddali życie w obronie wolności swoich ojczyzn — Litwy i Polski. W zaduszkowej atmosferze Pszczelnika słowa o śmierci nie były jednak słowami końca. Padło przypomnienie, że ludzkie życie zmienia się, ale się nie kończy, a pamięć i miłość potrafią przekraczać granice czasu i narodów. Od lat jednym z najważniejszych strażników tej pamięci jest środowisko myśliborskie. To właśnie mieszkańcy, samorząd i lokalni organizatorzy sprawili, że niewielki fragment lasu, w którym przed laty zakończył się dramatyczny lot Lituaniki, stał się miejscem żywej pamięci. Szczególną rolę odgrywa tu konsul honorowy Republiki Litewskiej Wiesław Wierzchoś. W swoim powitaniu przypomniał, że Pszczelnik jest miejscem szczególnym nie tylko dla Litwy, ale również dla Myśliborza i całego regionu. Mówił o kontynuacji polsko-litewskich relacji i o dumie z tego, że współczesne więzi obu narodów znajdują swoje bardzo konkretne, ludzkie oblicze właśnie tutaj — z dala od wielkich stolic i oficjalnych gabinetów. W jego słowach pobrzmiewała ważna prawda: wielka historia nie musi być tworzona wyłącznie przez wielkie państwowe uroczystości. Czasem buduje się ją cierpliwie, rok po roku, przez obecność, pamięć i zwykłe spotkania ludzi, którzy chcą być razem.

Miasto pamięci. Tegoroczne święta zmarłych na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie

Cmentarz Centralny w Szczecinie jest rozległy jak miasto, pełen alei, drzew, wody i

Gazeta, która nie chciała opuścić Kijowa…

Jego najdłużej urzędującym redaktorem naczelnym był Stanisław Panteluk. Nawet wojna nie zdołała przerwać jego historii. Były jednak chwile, kiedy kolejne wydanie zależało nie tylko od pieniędzy, lecz także od prądu, bezpieczeństwa...