Technologia i konflikt: „dron” na szczycie
Słowo „dron” zostało wskazane przez kapitułę jako najtrafniej oddające ducha 2025 r. Jak zaznaczył sekretarz kapituły, prof. Marek Łaziński z Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, jeszcze dekadę temu „dron” kojarzył się głównie z zabawką. Obecnie zyskał nowe znaczenia, wynikające m.in. z zastosowań militarnych i obserwacyjnych.
„To słowo jeszcze dziesięć lat temu kojarzyło się z zabawką” — powiedział prof. Marek Łaziński.
Znaczenie „drona” jako symbolu współczesnych realiów politycznych i militarnych podkreśliła również prof. Katarzyna Kłosińska. „»Dron« przypomina o toczącej się za wschodnią granicą Polski wojnie, o tym, że żyjemy w trudnych czasach. Pamiętamy drony, które latały nad Polską na początku września” — powiedziała prof. Katarzyna Kłosińska.
„Kosmos” oczami internautów
W internetowym głosowaniu to „kosmos” zdobył największą liczbę głosów. Na drugim miejscu uplasował się „dron”, a trzecie miejsce zajęło słowo „weto”. Zainteresowanie słowem „kosmos” wzrosło szczególnie po czerwcowym locie Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS), w ramach misji Ax-4.
„To słowo bardzo stare, greckie, oznaczające porządek, ale i piękno. Związane jest z podróżami, w tym z podróżą kosmiczną, z polskim astronautą, którego jeszcze 20 lat temu nazwalibyśmy kosmonautą” — wyjaśnił prof. Łaziński.
„Weto” i inne hasła roku 2025
Na podium plebiscytu kapituły znalazło się również słowo „weto”, związane z decyzjami prezydenta dotyczącymi ustawodawstwa. Pozostałe propozycje, takie jak „prezydent”, „sabotaż” czy „dywersja”, uzyskały znacząco mniej głosów.
„Finałowa trójka zdeklasowała pozostałe propozycje” — poinformował prof. Łaziński.
Słowo Roku wybierane przez ekspertów
Plebiscyt organizowany jest przez Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Fundację Języka Polskiego pod patronatem Rady Języka Polskiego. W skład kapituły wchodzą wybitni językoznawcy i dziennikarze, m.in. prof. Jerzy Bralczyk, prof. Jan Miodek, prof. Ewa Kołodziejek, prof. Renata Przybylska, prof. Michał Rusinek oraz prof. Barbara Sobczak. Sekretarzem pozostaje prof. Marek Łaziński.
W edycji 2025 r. prowadzono także Studencki Plebiscyt Słowa Roku. Jak jednak zaznaczył prof. Łaziński, frekwencja była bardzo niska.
„Słowa wygrane to »akademiki«, »stołówka«, ale zainteresowanie było tak niewielkie, że trudno mówić o istotności statystycznej tego wyboru” — wskazał prof. Łaziński.
Celem konkursu jest wybór słów, które najlepiej obrazują istotne wydarzenia i nastroje społeczne mijającego roku. Do końca grudnia 2025 r. każdy mógł zgłosić własną propozycję lub wybrać spośród 21 haseł przygotowanych przez organizatorów.
W ubiegłorocznej edycji zwycięzcami byli: „sztuczna inteligencja” w głosowaniu internautów, „koalicja” wśród językoznawców oraz „stołówka” jako Studenckie Słowo Roku.