W Litwie i na świecie główną przyczyną zgonów są choroby układu krążenia. Medycy przypominają, że tę niekorzystną tendencję może odwrócić zmiana stylu życia oraz wczesna diagnostyka.
Profilaktyka to zapobieganie chorobom
— Zapobiegać chorobom można zarówno poprzez sposób, w jaki żyjemy, jak i poprzez poddawanie się badaniom profilaktycznym, które pozwolą wykryć groźne schorzenia na takim etapie, gdy wciąż pozostają duże szanse wyleczenia i opanowania powikłań. Na Litwie można skorzystać z pięciu bezpłatnych programów profilaktycznych: prewencja raka szyjki macicy, raka piersi, raka prostaty, raka jelita grubego oraz chorób serca i układu krążenia. Koszty za korzystanie z programów pokrywa Fundusz Obowiązkowego Ubezpieczenia Zdrowotnego (lit. Privalomasis sveikatos draudimo fondas) — komentuje dla „Kuriera Wileńskiego” Jolanta Normantienė, rzeczniczka Państwowej Kasy Chorych (VLK).
Według najnowszych danych VLK najwięcej osób — 33 proc. z grupy, do której skierowany jest program, skorzystało z programu prewencyjnego raka piersi, 32 proc. — chorób serca i układu krążenia, 27 proc. — raka jelita grubego, 21 proc. — raka prostaty, 16 proc. — raka szyjki macicy.
— Udział w bezpłatnym programie prewencyjnym przeważnie zaczyna się w gabinecie lekarza rodzinnego w placówce medycznej, w której osoba jest zarejestrowana. Właśnie ten lekarz, na podstawie przeprowadzonych wcześniej badań, decyduje, czy skierować pacjenta na dalsze badania — wyjaśnia Jolanta Normantienė.
Bezpłatne programy profilaktyczne
W ramach programu profilaktyki raka piersi skierowanie na mammografię wystawia lekarz rodzinny, ginekolog lub lekarz chorób wewnętrznych. Po otrzymaniu wyniku badania i stwierdzeniu zmian, pacjentka może zostać skierowana na dalsze badania w celu postawienia diagnozy oraz w razie potrzeby wdrożenia leczenia.
W przypadku wysokiego ryzyka rozwoju chorób układu krążenia pacjent, w ramach programu profilaktyki chorób serca i układu krążenia, kierowany jest na szczegółową konsultację do lekarza kardiologa. Przed wystawieniem skierowania do kardiologa, lekarz rodzinny lub internista udzielający podstawowej opieki zdrowotnej wykonuje określone badania laboratoryjne i procedury (oznacza poziom glukozy we krwi, cholesterolu, trójglicerydów, wykonuje elektrokardiogram i inne badania).
W ramach programu profilaktyki raka jelita grubego, lekarz rodzinny zleca badanie immunochemiczne na obecność krwi utajonej w stolcu. W przypadku dodatniego wyniku badania pacjent kierowany jest na kolonoskopię. Jeśli wyniki kolonoskopii lub biopsji wskazują na zmiany nowotworowe jelita grubego, pacjent kierowany jest na dalszą diagnostykę i leczenie.
W ramach programu profilaktyki raka prostaty, lekarz rodzinny lub chirurg zleca badanie PSA — podstawowy test z krwi, używany w diagnostyce chorób prostaty. Jeśli wynik badania sugeruje zmiany nowotworowe, pacjent jest kierowany do urologa.
W ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy, lekarz rodzinny lub lekarz ginekolog wykonuje badanie cytologiczne szyjki macicy (u kobiet w wieku 25-34 lat co 3 lata) lub test na obecność wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) (u kobiet w wieku 35-59 lat co 5 lat). Jeśli przeprowadzone badania pozwalają na podejrzenie raka szyjki macicy, kobieta kierowana jest na kolposkopię oraz, w razie potrzeby, biopsję. Biopsja pozwala na obiektywną ocenę zmian oraz podjęcie leczenia.
Czytaj więcej: Światowy Dzień Chorego i wierność nadziei